Bu rehberde Rusça selamlaşma, vedalaşma, tanışma ve teşekkür ifadelerini vurgu işaretleri ve yaklaşık Türkçe okunuşlarıyla tablolarda bulacaksınız. ты ile вы farkını, kısa örnek diyalogları, sık yapılan hataları, cevaplı bir alıştırmayı ve sık sorulan soruları da anlatıyoruz. Yazılış ve vurgular Rusya Bilimler Akademisi V. V. Vinogradov Rus Dili Enstitüsünün yazım sözlüğünden (Академос) ve Wiktionary’den, kullanım bilgileri Cornell Üniversitesi Rusça programının internette ücretsiz erişilebilen dil bilgisi notlarından ve Wiktionary’den, bazı karşılıklar Cambridge Dictionary’nin İngilizce–Rusça sözlüğünden alınmıştır.
Okunuşlar hakkında not: Türkçe okunuşlar yaklaşıktır. Birden fazla heceli kelimelerde büyük harfle yazılan hece vurguludur; tek heceli kelimelerin okunuşu küçük harfle yazılır. Rusça kelimelerin üstündeki ´ işareti de vurguyu gösterir; bu işaret gündelik metinlerde yazılmaz. Vurgusuz hecede ünlüler zayıflar: о “a”ya, yumuşak ünsüzden sonraki е ve я “i”ye yakın okunur; okunuşlarda bu kuralı uyguladık. что kelimesindeki ч “ş” gibi okunur; Wiktionary не́ за что için bu söyleyişi verir, okunuşta biz de “şto” yazdık. Ötümlü bir ünsüz, ötümsüz bir ünsüzden önce ötümsüzleşir: за́втра‘daki в, kendisinden sonra gelen т yüzünden “f” okunur (Wiktionary: [ˈzaftrə]); okunuşu “ZAF-tra” diye yazdık. ы sesini “ı”ya yakın, ж harfini “j” ile yazdık; harflerin okunuşunu Rus alfabesi rehberimizde anlattık. Doğru telaffuzu dinleyerek ve bir eğitmenle çalışarak oturtmanızı öneririz.
Rusça Selamlaşma İfadeleri
| Rusça | Okunuşu | Anlamı ve kullanımı |
|---|---|---|
| Здра́вствуйте! | ZDRAST-vuy-ti | Merhaba. вы diye hitap ettiğiniz bir kişiye ya da birden fazla kişiye. |
| Здра́вствуй! | ZDRAST-vuy | Merhaba. Samimi; “sen” diye hitap ettiğiniz bir kişiye. |
| Приве́т! | pri-VYET | Selam, merhaba. Yalnız samimi. |
| До́брое у́тро! | DOB-ra-yi U-tra | Günaydın. Sabah söylenir. |
| До́брый день! | DOB-rıy dyen | İyi günler. Gün içinde söylenir. |
| До́брый ве́чер! | DOB-rıy VYE-çir | İyi akşamlar. Akşam söylenir. |
| Добро́ пожа́ловать! | dab-RO pa-JA-la-vat | Hoş geldiniz: Добро́ пожа́ловать, дороги́е го́сти! (Hoş geldiniz, değerli misafirler!) |
Здравствуйте nasıl okunur? Wiktionary’ye göre здра́вствуйте, “iyi olmak, esenlik içinde olmak” anlamındaki здра́вствовать fiilinin “siz”e yönelik emir biçimidir; yani bir “iyi olun” dileğidir. Fiilin kökünde “sağlıklı” anlamındaki здра́вый vardır. Yazıda iki в bulunur, ama Wiktionary’deki telaffuz kaydına göre ilki okunmaz. Здра́вствуй ise aynı fiilin “sen”e yönelik biçimidir; Wiktionary onu samimi olarak işaretler.
Привет’i ne zaman kullanmalı? До́брое у́тро, до́брый день ve до́брый ве́чер günün saatine göre seçilen selamlardır; Wiktionary bunlar için resmî ya da samimi gibi bir kullanım işareti vermez. Приве́т‘i ise samimi (gündelik) bir selam olarak işaretler. Bu yüzden приве́т‘i ты diye hitap ettiğiniz arkadaşlarınıza ve yakınlarınıza söyleyin; öğretmeninize ya da tanımadığınız bir yetişkine здра́вствуйте deyin.
Rusça Vedalaşma İfadeleri
| Rusça | Okunuşu | Anlamı ve kullanımı |
|---|---|---|
| До свида́ния! | da svi-DA-ni-ya | Hoşça kalın, görüşmek üzere. |
| Пока́! | pa-KA | Hoşça kal, görüşürüz (İngilizcedeki bye). |
| До за́втра! | da ZAF-tra | Yarın görüşürüz. |
| Споко́йной но́чи! | spa-KOY-nay NO-çi | İyi geceler. Cambridge’e göre akşam ayrılırken ya da biri yatmaya giderken söylenir. |
Yazım sözlüğü до свида́ния‘nın yanında до свида́нья yazımını da kabul eder. Cambridge Dictionary, İngilizcedeki goodbye karşılığında до свида́ния‘yı, kısa bye karşılığında пока́‘yı verir; good night karşılığı da споко́йной но́чи‘dir.
Tanışırken: Adınız Ne?
| Rusça | Okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| Как вас зову́т? | kak vas za-VUT | Adınız ne? (resmî) |
| Как тебя́ зову́т? | kak ti-BYA za-VUT | Adın ne? (samimi) |
| Меня́ зову́т … | mi-NYA za-VUT | Benim adım … |
| О́чень прия́тно. | O-çin pri-YAT-na | Memnun oldum. Tanıştırıldığınızda söylenir. |
Bu kalıplarda “çağırmak” anlamındaki звать fiili kullanılır. Wiktionary’ye göre Как тебя́ зову́т? kelimesi kelimesine “seni nasıl çağırıyorlar?” demektir; kişi zamiri bu yüzden akuzatif hâldedir (тебя́, вас, меня́). Cevapta adınızı yalın hâlde söylersiniz: Меня́ зову́т Ива́н. (Benim adım İvan.)
Nasılsınız? Как дела?
| Rusça | Okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| Как дела́? | kak di-LA | Nasılsın, işler nasıl? |
| Как у вас дела́? | kak u vas di-LA | Nasılsınız? (вы ile) |
| Как у тебя́ дела́? | kak u ti-BYA di-LA | Nasılsın? (samimi) |
| Хорошо́. | ha-ra-ŞO | İyi. |
| Норма́льно. | nar-MAL-na | İyi, fena değil. |
| А у вас? / А у тебя́? | a u vas / a u ti-BYA | Ya siz? / Ya sen? |
Wiktionary kısa Как дела́? sorusunu samimi olarak işaretler; resmî karşılık olarak Как пожива́ете? (kak pa-jı-VA-yi-ti; Nasılsınız?) sorusunu verir. Tablodaki Как у вас дела́? sorusu ise вы zamiriyle kurulduğu için birden fazla kişiye ya da вы diye hitap ettiğiniz kişiye sorulur.
Teşekkür Etmek ve Cevap Vermek
| Rusça | Okunuşu | Anlamı ve kullanımı |
|---|---|---|
| Спаси́бо! | spa-Sİ-ba | Teşekkürler, teşekkür ederim. |
| Спаси́бо большо́е! | spa-Sİ-ba bal-ŞO-yi | Çok teşekkürler. |
| Пожа́луйста. | pa-JA-luy-sta | Lütfen; teşekküre cevap olarak “rica ederim”. |
| Не́ за что. | NYE za şto | Bir şey değil, ne demek. |
| Извини́те. | iz-vi-Nİ-ti | Affedersiniz. |
| Прости́те. | pras-Tİ-ti | Affedersiniz. |
Cambridge Dictionary, İngilizcedeki please karşılığında rica cümlelerinde пожа́луйста‘yı, teşekküre cevap olan you’re welcome karşılığında не за что ve пожа́луйста‘yı verir. Yani пожа́луйста hem rica ederken hem teşekküre cevap verirken kullanılır: Чай, пожа́луйста. (Bir çay, lütfen.) Wiktionary’ye göre не́ за что kelimesi kelimesine “(teşekkür edilecek) bir şey yok” demektir.
Ты mı, Вы mı? Samimi ve Resmî Hitap
Rusçada da Türkçedeki gibi iki hitap biçimi vardır: ты tek bir kişiye söylenen samimi “sen”, вы ise hem tek bir kişiye söylenen resmî “siz” hem de çoğul “siz”dir; bu yüzden bir gruba her zaman вы ile hitap edilir. Tek bir kişi için Cornell Üniversitesi Rusça programının notlarına ve Wiktionary’nin kullanım açıklamalarına dayanan pratik bir ölçü:
- вы deyin: sizden yaşça büyük ya da konumca üstte olanlara (öğretmeninize, yöneticinize), tanımadığınız yetişkinlere, komşulara ve iş ilişkisi içinde olduğunuz kişilere.
- ты deyin: aile üyelerine, yakın arkadaşlarınıza, sınıf arkadaşlarınıza; küçük çocuklara ve gençlere de ты denir.
Selam da bu ayrıma uyar: вы diye hitap ettiğiniz kişiye здра́вствуйте, ты diye hitap ettiğiniz kişiye здра́вствуй ya da приве́т dersiniz. Emin olmadığınızda вы kullanın; Cornell’in notları da karşınızdaki kişi aksini söyleyene kadar bunu önerir.
Yazım sözlüğüne göre tek bir kişiye saygı ifadesi olarak hitap ederken zamir büyük harfle de yazılır: Вы, Вас, Вам. Bu yazım karşınızdaki kişiye saygınızı gösterir.
Kısa Örnek Diyaloglar
1. Resmî: ilk tanışma
- — До́брый день! Я О́льга, ваш преподава́тель. (İyi günler! Ben Olga, öğretmeninizim.)
- — Здра́вствуйте! О́чень прия́тно. (Merhaba! Memnun oldum.)
- — Мне то́же о́чень прия́тно. (Ben de çok memnun oldum.)
- — До свида́ния! (Hoşça kalın!)
2. Samimi: iki arkadaş
- — Приве́т, Ма́ша! Как дела́? (Selam Maşa! Nasılsın?)
- — Всё хорошо́! А как твои́ дела́? (Her şey yolunda! Ya sen nasılsın?)
- — Норма́льно. Ну, мне пора́ идти́. Пока́! (Fena değil. Neyse, benim gitmem lazım. Görüşürüz!)
- — До за́втра! (Yarın görüşürüz!)
Diyaloglar tarafımızca yazılmıştır.
Sık Yapılan Hatalar
- Resmî ortamda приве́т demek: приве́т yalnız samimi bir selamdır; tanımadığınız bir yetişkine здра́вствуйте deyin.
- Tek bir yetişkine здра́вствуй demek: -те eki resmî hitabın işaretidir; вы diye hitap ettiğiniz kişiye здра́вствуйте denir.
- Resmî ortamda kısa Как дела́? demek: Bu soru samimidir; tanımadığınız bir yetişkine Как пожива́ете? deyin.
- Здра́вствуйте‘deki ilk в‘yi okumak: İlk в okunmaz: “ZDRAST-vuy-ti”.
- Vurgusuz о‘yu “o” okumak: спаси́бо “spa-Sİ-ba”, хорошо́ “ha-ra-ŞO” diye okunur.
Alıştırma
Doğru ifadeyi yazın. Cevaplar aşağıda.
- Sabah öğretmeninize: ___!
- Tanımadığınız bir yetişkine “merhaba”: ___!
- Yakın bir arkadaşınıza “selam”: ___!
- Bir mağazadan çıkarken, resmî: ___!
- Biri size спаси́бо dedi: ___.
- Yeni tanıştığınız birine “Memnun oldum”: ___.
- Gece yatmaya giden birine: ___!
- Tanımadığınız birine “Adınız ne?”: Как ___ зову́т?
Cevaplar
- До́брое у́тро
- Здра́вствуйте
- Приве́т (ya da здра́вствуй)
- До свида́ния
- Пожа́луйста (ya da не́ за что)
- О́чень прия́тно
- Споко́йной но́чи
- вас
Sık Sorulan Sorular
Rusça merhaba nasıl denir?
Resmî olarak здра́вствуйте (ZDRAST-vuy-ti), samimi olarak здра́вствуй ya da приве́т (pri-VYET). Günün saatine göre до́брое у́тро, до́брый день, до́брый ве́чер de kullanılır.
Rusça teşekkür ederim nasıl denir, nasıl okunur?
Спаси́бо; okunuşu “spa-Sİ-ba”. Çok teşekkürler için спаси́бо большо́е denir.
Rusça rica ederim nasıl denir?
Teşekküre cevap olarak пожа́луйста (pa-JA-luy-sta) ya da не́ за что (NYE za şto: bir şey değil) denir.
Rusça hoşça kal nasıl denir?
До свида́ния (da svi-DA-ni-ya) ya da kısaca пока́ (pa-KA). Gece ayrılırken споко́йной но́чи (iyi geceler) denir.
Rusçada “nasılsın” nasıl sorulur?
Samimi olarak Как у тебя́ дела́? ya da kısaca Как дела́?; вы ile Как у вас дела́? Wiktionary’nin resmî olarak işaretlediği soru Как пожива́ете?‘dir. Cevap olarak хорошо́ (iyi) ya da норма́льно (fena değil) denebilir.
Ты ve вы arasındaki fark nedir?
Ты tek bir kişiye söylenen samimi “sen”dir; aile üyelerine, yakın arkadaşlara, sınıf arkadaşlarına, çocuklara ve gençlere söylenir. Вы hem yaşça büyük, konumca üstte ya da tanımadığınız tek bir kişiye söylenen resmî “siz”, hem de birden fazla kişiye söylenen “siz”dir.
Rusçaya Devam Etmek İçin
Selamlaşma ifadeleri her konuşmanın ilk cümlesidir; günlük hayatta kullandıkça kendiliğinden oturur. Selamlaşmadan sonraki adım için temel kelimeleri ve “anlamıyorum”, “ne kadar?” gibi günlük cümleleri Rusça temel kelimeler ve günlük cümleler rehberimizde topladık. Harflerin ve okuma kurallarının ayrıntısını Rus alfabesi, telefon numarası, fiyat ve saat için sayıları Rusça sayılar, randevu ve tarih için gün ve ay adlarını Rusça günler, aylar ve mevsimler rehberlerimizde anlattık. Aynı konuyu başka dillerde de anlattık: Fransızca selamlaşma, İspanyolca selamlaşma, İtalyanca selamlaşma ve Almanca selamlaşma.
Active English’te Rusça dersleri birebir özel ders olarak Kızılay, Batıkent, Bahçelievler ve Çayyolu şubelerimizde yüz yüze ya da online verilir (7 yaşından itibaren). Sıfırdan başlayabilir, TORFL sınavına hazırlanabilirsiniz. Ayrıntılar Ankara Rusça kursu sayfamızda; başlamadan önce ücretsiz seviye tespiti yaptırabilir, kayıt olmadan önce ücretsiz deneme dersine katılabilirsiniz.
Kaynaklar
Yazılış, vurgu, kullanım ve anlam bilgileri aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır (erişim: 25 Ekim 2026; Cornell, Wiktionary ve Wikipedia için 27–28 Ekim 2026). Türkçe okunuşlar, vurgu işaretli yazımdan ve bu kaynaklardaki okuma kurallarından yaklaşık olarak türetilmiştir; diyaloglar ve alıştırma tarafımızca hazırlanmıştır.
- Rusya Bilimler Akademisi V. V. Vinogradov Rus Dili Enstitüsü: Академос: Rusça yazım sözlüğü (Русский орфографический словарь): здравствуй(те), привет, добрый, утро, вечер, добро пожаловать, свидание (до свидания), пока, завтра (до завтра), спокойный, ночь, звать, дело, хорошо, спасибо, пожалуйста, не за что, приятно, нормально, вы ve ты maddeleri (спокойной ночи için ayrı madde yoktur)
- Cornell University Russian Language Program, Beginning Russian Grammar (R. L. Leed, A. D. Nakhimovsky, A. S. Nakhimovsky): ty vs. vy (ты ve вы, здравствуй ve здравствуйте)
- Wiktionary (İngilizce): здравствуйте, здравствовать, здравствуй, привет, доброе утро, добрый день, добрый вечер, как дела, как поживаете, как тебя зовут, звать, не за что, завтра, ты, вы, преподаватель, дорогой, гость, пора, тоже, Маша, Иван, Ольга, твой, идти, чай (anlam, kullanım işaretleri, köken ve okunuş)
- Wikipedia: Russian phonology (vurgusuz ünlüler, ötümsüzleşme)
- Cambridge Dictionary, English–Russian: goodbye, bye, good morning, good afternoon, good evening, good night, thank you, please, welcome (you’re welcome)
