Kısa cevap: Rusça temel renkler кра́сный (kırmızı), ора́нжевый (turuncu), жёлтый (sarı), зелёный (yeşil), голубо́й (açık mavi), си́ний (koyu mavi), фиоле́товый (mor), ро́зовый (pembe), кори́чневый (kahverengi), се́рый (gri), чёрный (siyah) ve бе́лый‘dır (beyaz); bej için бе́жевый kullanılır. Yaklaşık okunuşları “KRAS-nıy, a-RAN-ji-vıy, JOL-tıy, zi-LYO-nıy, ga-lu-BOY, Sİ-niy, fi-a-LYE-ta-vıy, RO-za-vıy, ka-RİÇ-ni-vıy, SYE-rıy, ÇOR-nıy, BYE-lıy, BYE-ji-vıy” biçimindedir. Rusçada mavi için iki ayrı temel kelime vardır: açık maviler голубо́й, koyu maviler си́ний. Renk adları sıfattır ve ismin cinsine ve sayısına uyar: кра́сный чемода́н (kırmızı bavul), кра́сная су́мка (kırmızı çanta), кра́сное пла́тье (kırmızı elbise).
Bu rehberde Rusça renk adlarını vurgu işaretleri ve yaklaşık Türkçe okunuşlarıyla, голубо́й ile си́ний farkını, renk sıfatlarının eril, dişil, nötr ve çoğul biçimlerini, açık ve koyu tonların nasıl söylendiğini, sık yapılan hataları, cevaplı bir alıştırmayı ve sık sorulan soruları bulacaksınız. Yazılış ve vurgular Rusya Bilimler Akademisi Rus Dili Enstitüsünün yazım sözlüğünden, sıfat kuralları ABD’deki dört üniversiteden yazarların hazırladığı, internette ücretsiz yayımlanan Rusça ders kitabı Между нами‘den, renk kelimelerinin anlamları Cambridge Dictionary’nin İngilizce–Rusça sözlüğünden alınmıştır.
Okunuşlar hakkında not: Türkçe okunuşlar yaklaşıktır. Birden fazla heceli kelimelerde büyük harfle yazılan hece vurguludur; tek heceli kelimelerin okunuşu küçük harfle yazılır; Rusça kelimelerin üstündeki ´ işareti de vurguyu gösterir (bu işaret gündelik metinlerde yazılmaz). ё harfi vurgulu okunur (Rus alfabesi rehberimizde anlattık); yazım sözlüğü bu harfi taşıyan kelimelerde ayrıca vurgu işareti koymaz (зелёный, чёрный). Между нами‘ye göre vurgusuz hecede о “a”, е ve я “i” gibi okunur; okunuşlarda bu kuralı uyguladık. ы sesini Türkçedeki “ı”ya yakın, ж harfini “j” ile yazdık; bu seslerin Türkçede birebir karşılığı yoktur. Doğru telaffuzu dinleyerek ve bir eğitmenle çalışarak oturtmanızı öneririz.
Rusça Renkler ve Okunuşları
| Türkçe | Rusça | Okunuşu |
|---|---|---|
| kırmızı | кра́сный | KRAS-nıy |
| turuncu | ора́нжевый | a-RAN-ji-vıy |
| sarı | жёлтый | JOL-tıy |
| yeşil | зелёный | zi-LYO-nıy |
| açık mavi | голубо́й | ga-lu-BOY |
| koyu mavi | си́ний | Sİ-niy |
| mor | фиоле́товый | fi-a-LYE-ta-vıy |
| pembe | ро́зовый | RO-za-vıy |
| kahverengi | кори́чневый | ka-RİÇ-ni-vıy |
| gri | се́рый | SYE-rıy |
| siyah | чёрный | ÇOR-nıy |
| beyaz | бе́лый | BYE-lıy |
| bej | бе́жевый | BYE-ji-vıy |
“Renk” цвет (tsvyet) olarak söylenir; yazım sözlüğüne göre “renk” anlamındaki bu kelimenin çoğulu цвета́‘dır. Tablodaki biçimler sözlükte verilen eril tekil biçimlerdir; cümlede renk, nitelediği isme göre değişir (aşağıda).
Голубо́й mu, Си́ний mi? Rusçada İki Mavi
İngilizcedeki blue karşılığında Rusçada iki temel kelime vardır. Cambridge Dictionary’nin İngilizce–Rusça sözlüğü blue için hem голубо́й hem си́ний karşılığını verir. Winawer ve arkadaşlarının 2007’de PNAS dergisinde yayımlanan araştırmasına göre Rusça, İngilizceden farklı olarak açık maviler (голубо́й) ile koyu maviler (си́ний) arasında zorunlu bir ayrım yapar. Aynı araştırmada Rusça konuşanlar, iki mavi tonu bu dil sınırının iki yanına düştüğünde, ikisi de aynı kategoride olduğu duruma göre daha hızlı ayırt etmiştir; İngilizce konuşanlarda böyle bir fark görülmemiştir.
Yani Rusça konuşurken “mavi” derken hangi tonu kastettiğinizi seçmeniz gerekir: açık bir mavi için голубо́й, koyu bir mavi için си́ний. Cambridge’in sözlüğü navy (lacivert) için de тёмно-си́ний (koyu си́ний) karşılığını verir.
Renk Sıfatlarının Cinsi ve Sayısı
Между нами‘ye göre Rusçada sıfatın sonu, nitelediği ismin cinsine (eril, dişil, nötr) ve sayısına (tekil, çoğul) göre değişir; sıfat genellikle isimden önce gelir. Sözlükte sıfatın eril tekil biçimi verilir; sondaki iki harf atılıp kalan köke uygun ek getirilir. Bu yazıdaki renk sıfatları üç çekim türüne girer:
| İsmin cinsi ve sayısı | Sert kök: кра́сный | Yumuşak kök: си́ний |
|---|---|---|
| Eril: чемода́н (bavul) | кра́сный чемода́н | си́ний чемода́н |
| Dişil: су́мка (çanta) | кра́сная су́мка | си́няя су́мка |
| Nötr: пла́тье (elbise) | кра́сное пла́тье | си́нее пла́тье |
| Çoğul: пла́тья (elbiseler) | кра́сные пла́тья | си́ние пла́тья |
- Sert kök (-ый, -ая, -ое, -ые): Между нами‘ye göre sıfatların çoğu bu temel ekleri alır. Tablodaki renklerin çoğu bu gruptadır: жёлтый, зелёный, ро́зовый, се́рый, чёрный, бе́лый …
- Yumuşak kök (-ий, -яя, -ее, -ие): Между нами‘nin çekim tablosunda yumuşak köklü sıfatların örneği си́ний‘dir: си́ний, си́няя, си́нее, си́ние.
- Vurgusu sonda olanlar (-ой): Между нами‘ye göre vurgusu son hecede olan sıfatlarda eril ek -ый yerine her zaman -ой‘dur: голубо́й чемода́н. Öbür biçimler temel ekleri alır: голуба́я су́мка, голубо́е пла́тье, голубы́е пла́тья.
Örnek isimlerin cinsi Между нами‘nin kelime listesinden, vurguları ve пла́тье‘nin çoğulu yazım sözlüğünden alınmıştır. Bavul, çanta ve elbiseli sıfat tamlamaları kuralı göstermek için tarafımızca kurulmuştur.
Açık, Koyu, Parlak ve Soluk Tonlar
Rusçada tonu, renk sıfatının önüne kısa çizgiyle bir öğe ekleyerek söyleyebilirsiniz. Yazım sözlüğü bu birleşik sıfatların vurgularını ayrı ayrı verir:
| Öğe ve anlamı | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|
| све́тло- (açık) | све́тло-зелёный, све́тло-се́рый | açık yeşil, açık gri |
| тёмно- (koyu) | тёмно-си́ний, тёмно-кори́чневый | lacivert, koyu kahverengi |
| я́рко- (parlak, canlı) | я́рко-кра́сный, я́рко-ро́зовый | parlak kırmızı, canlı pembe |
| бле́дно- (soluk) | бле́дно-голубо́й, бле́дно-ро́зовый | soluk mavi, soluk pembe |
Cambridge’in İngilizce–Rusça sözlüğü dark için тёмный, bright için я́ркий ve све́тлый, pale için бле́дный karşılığını verir.
Sık Yapılan Hatalar
- Her maviye си́ний demek: Açık bir mavi için голубо́й kullanılır; Rusça bu iki tonu ayrı kelimelerle söyler.
- Sıfatı isme uydurmamak: кра́сный су́мка değil кра́сная су́мка; су́мка dişildir.
- си́ний‘i sert kök gibi çekmek: си́ная су́мка değil си́няя су́мка; си́нае пла́тье değil си́нее пла́тье.
- голубо́й‘u -ый ile yazmak: vurgusu sonda olduğu için eril biçim голубо́й‘dur.
- Vurguyu yanlış heceye koymak: ора́нжевый “a-RAN-ji-vıy”, фиоле́товый “fi-a-LYE-ta-vıy”, кори́чневый “ka-RİÇ-ni-vıy” diye okunur.
- Birleşik renkleri ayrı ya da bitişik yazmak: yazım sözlüğüne göre тёмно-си́ний ve све́тло-зелёный kısa çizgiyle yazılır.
Alıştırma
Parantezdeki rengin doğru biçimini yazın. Cevaplar aşağıda.
- ___ су́мка (кра́сный)
- ___ пла́тье (си́ний)
- ___ чемода́н (голубо́й)
- ___ пла́тья (бе́лый)
- ___ окно́ (чёрный)
- ___ су́мка (си́ний)
- “Koyu yeşil” Rusça nasıl yazılır?
- Açık bir gökyüzü mavisini anlatmak için hangisi uygundur: голубо́й mu, си́ний mi?
Cevaplar
- кра́сная (су́мка dişil)
- си́нее (yumuşak kök, nötr)
- голубо́й (vurgu sonda, eril)
- бе́лые (çoğul)
- чёрное (окно́ nötr)
- си́няя (yumuşak kök, dişil)
- тёмно-зелёный (kısa çizgiyle)
- голубо́й (açık mavi tonlar)
Sık Sorulan Sorular
Rusça renkler nelerdir?
Temel renkler кра́сный (kırmızı), ора́нжевый (turuncu), жёлтый (sarı), зелёный (yeşil), голубо́й (açık mavi), си́ний (koyu mavi), фиоле́товый (mor), ро́зовый (pembe), кори́чневый (kahverengi), се́рый (gri), чёрный (siyah) ve бе́лый‘dır (beyaz); bej için бе́жевый kullanılır.
Rusça mavi nasıl denir?
Tona göre iki kelime vardır: açık mavi голубо́й (ga-lu-BOY), koyu mavi си́ний (Sİ-niy). Lacivert için тёмно-си́ний kullanılır.
Голубо́й ile си́ний arasındaki fark nedir?
Winawer ve arkadaşlarının (2007) araştırmasına göre Rusça, açık maviler (голубо́й) ile koyu maviler (си́ний) arasında zorunlu bir ayrım yapar; İngilizcede ikisi için de blue denir.
Rusça renkler nasıl çekimlenir?
Renk adları sıfattır ve ismin cinsine ve sayısına uyar: кра́сный (eril), кра́сная (dişil), кра́сное (nötr), кра́сные (çoğul). Си́ний yumuşak köklüdür: си́няя, си́нее, си́ние.
Rusçada açık ve koyu renkler nasıl söylenir?
Rengin önüne kısa çizgiyle све́тло- (açık) ya da тёмно- (koyu) eklenir: све́тло-зелёный (açık yeşil), тёмно-кори́чневый (koyu kahverengi).
Rusçaya Devam Etmek İçin
Renkleri kıyafeti, eşyayı ve çevrenizi tarif ederken kullandıkça kalıcı olur. Harflerin ve okuma kurallarının ayrıntısını Rus alfabesi, sayıları Rusça sayılar, gün ve ay adlarını Rusça günler, aylar ve mevsimler rehberlerimizde anlattık. Aynı konuyu başka dillerde de anlattık: İngilizce renkler, İspanyolca renkler, Fransızca renkler ve Almanca renkler.
Active English’te Rusça dersleri birebir özel ders olarak Kızılay, Batıkent, Bahçelievler ve Çayyolu şubelerimizde yüz yüze ya da online verilir (7 yaşından itibaren); grup dersleri talebe göre dönemsel olarak açılır. Sıfırdan başlayabilir, TORFL sınavına hazırlanabilirsiniz. Ayrıntılar Ankara Rusça kursu sayfamızda; başlamadan önce ücretsiz seviye tespiti yaptırabilirsiniz.
Kaynaklar
Yazılış, vurgu, kural ve anlam bilgileri aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır (erişim: 24 Ekim 2026). Türkçe okunuşlar, vurgu işaretli yazımdan ve bu kaynaklardaki okuma kurallarından yaklaşık olarak türetilmiştir.
- Rusya Bilimler Akademisi V. V. Vinogradov Rus Dili Enstitüsü: Академос: Rusça yazım sözlüğü (Русский орфографический словарь): красный, оранжевый, жёлтый, зелёный, голубой, синий, фиолетовый, розовый, коричневый, серый, чёрный, белый, бежевый, цвет, светлый, тёмный, чемодан, сумка, платье, окно maddeleri ve bu maddelerdeki светло-, тёмно-, ярко-, бледно- birleşikleri
- Между нами: An Interactive Introduction to Russian (L. deBenedette, Brown University; W. J. Comer, Portland State University; A. Smyslova, Columbia University; J. Perkins, University of Kansas): ana sayfa (yazarlar ve ücretsiz yayın bilgisi), 1.3 (vurgu ve vurgusuz ünlüler), 2.5 (sıfat ekleri ve uyum), çekim tabloları, 1. ve 2. ünite kelime listeleri
- Winawer, J., Witthoft, N., Frank, M. C., Wu, L., Wade, A. R. ve Boroditsky, L. (2007). Russian blues reveal effects of language on color discrimination. Proceedings of the National Academy of Sciences, 104(19), 7780–7785.
- Cambridge Dictionary, English–Russian: blue, navy, red, orange, yellow, green, purple, pink, brown, grey, black, white, beige, dark, bright, pale