Kısa cevap: İtalyancada en samimi selam ciao‘dur (ÇA-o); “sen” diye hitap ettiğiniz kişilere hem karşılaşırken hem ayrılırken, günün her saatinde söylenir. Resmî selamlar sabah ve günün ilk yarısında buongiorno (buon-COR-no), öğleden sonra ve akşam buonasera‘dır (buo-na-SE-ra); ikisi de karşılaşırken ve ayrılırken kullanılır. Gece yatmadan ayrılırken buonanotte (buo-na-NOT-te) denir. Yalnız ayrılırken kullanılan arrivederci (ar-ri-ve-DER-çi) orta düzeyde, arrivederla çok resmîdir. Tanışırken piacere (pya-ÇE-re), “nasılsın?” için come stai?, resmî olarak come sta? sorulur. “Teşekkür ederim” grazie (GRAT-tsye), “rica ederim” prego‘dur (PRE-go).
Bu rehberde İtalyanca selamlaşma, vedalaşma, tanışma ve teşekkür ifadelerini Türkçe okunuşları ve anlamlarıyla tablolarda bulacaksınız. Buongiorno ile buonasera arasındaki sınırı, tu ile lei farkını, kısa örnek diyalogları, sık yapılan hataları, cevaplı bir alıştırmayı ve sık sorulan soruları da anlatıyoruz. Bilgiler Treccani’nin La grammatica italiana maddelerinden (formule di saluto, pronomi allocutivi) ve Vocabolario sözlüğünden, buondì hakkındaki bilgi Accademia della Crusca’nın dil danışmanlığı yazısından alınmıştır.
Okunuşlar hakkında not: Türkçe okunuşlar yaklaşıktır; büyük harfle yazılan hece vurguludur. Treccani’nin harf-ses tablosuna göre İtalyancada c harfinin “ç” ve “k”, g harfinin “c” ve “g” olmak üzere iki sesi vardır. Hangi sesin okunacağı sonraki harfe bağlıdır: e ve i‘den önce “ç” ve “c”, öbür durumlarda “k” ve “g” okunur (bu bağlam kuralını Treccani’nin tablosu ayrıca vermez). Aynı tabloya göre ciambella, giallo gibi yazımlarda i yalnız bir yazım işaretidir: ci ve gi + a, o, u yazımında i okunmaz, yalnız “ç” ya da “c” sesini gösterir (ciao “ÇA-o”, giorno “COR-no”). Çift ünsüzler İtalyancada uzun söylenir; okunuşlarda iki kez yazdık (buonanotte “buo-na-NOT-te”). Treccani’ye göre z harfinin gösterdiği sesler (ts ve dz) de iki ünlü arasında her zaman uzundur; bu yüzden grazie‘yi “GRAT-tsye” diye yazdık. Doğru telaffuzu dinleyerek ve bir eğitmenle çalışarak oturtmanızı öneririz.
İtalyanca Selamlaşma İfadeleri
| İtalyanca | Okunuşu | Anlamı ve kullanımı |
|---|---|---|
| Ciao! | ÇA-o | Merhaba; hoşça kal. Treccani’ye göre en samimi selamdır; “sen” diye hitap ettiğiniz kişilere, karşılaşırken ve ayrılırken, günün her saatinde. |
| Salve! | SAL-ve | Merhaba. Treccani’ye göre samimi bir selamdır; son yıllarda yabancılara selam verirken de yaygınlaşmıştır, ama belirgin biçimde samimi olmayan ortamlarda önerilmez. |
| Buongiorno | buon-COR-no | Günaydın, iyi günler. Resmî; günün ilk yarısında, karşılaşırken ve ayrılırken. |
| Buonasera | buo-na-SE-ra | İyi akşamlar, tünaydın. Resmî; öğleden sonra ve akşam, karşılaşırken ve ayrılırken. |
| Buondì | buon-Dİ | Günaydın. Treccani’ye göre buongiorno ile aynı anlamda; Crusca’ya göre gündelik konuşmaya özgü, daha az yaygın. |
| Benvenuto! | ben-ve-NU-to | Hoş geldin. Treccani’ye göre bir konuğu iyi karşılamak için söylenen selam: benvenuti! (hoş geldiniz!), benvenuto tra noi! (aramıza hoş geldin!). |
Buongiorno ne zaman biter? Treccani’nin La grammatica italiana maddesine göre buongiorno ve buonasera sırasıyla günün birinci ve ikinci yarısında kullanılır, ama iki selam arasındaki zaman sınırı çok belirsizdir ve İtalya’nın bölgelerine, hatta kişisel alışkanlığa göre değişir. Treccani’nin sözlüğüne göre buonasera öğleden sonra ya da akşam söylenir; Toskana’da öğleden sonranın daha ilk saatlerinden itibaren kullanılır.
Buondì: Accademia della Crusca’ya göre buondì (ya da ayrı yazımıyla buon dì) bugün ikincil, gündelik konuşmaya özgü bir çeşittir; bu yüzden samimi olmadığınız birine selam verirken uygun değildir. Crusca iki yazımın da mümkün olduğunu belirtir.
İtalyanca Vedalaşma İfadeleri
| İtalyanca | Okunuşu | Anlamı ve kullanımı |
|---|---|---|
| Ciao! | ÇA-o | Hoşça kal, görüşürüz. Samimi. |
| Arrivederci | ar-ri-ve-DER-çi | Görüşmek üzere, hoşça kalın. Treccani’ye göre yalnız ayrılırken, orta düzeyde resmî; günün her saatinde. Yanına zaman eklenebilir: arrivederci a domani (yarın görüşmek üzere), a presto (yakında görüşmek üzere). |
| Arrivederla | ar-ri-ve-DER-la | Hoşça kalın. Çok resmî; lei diye hitap ettiğiniz kişiye. |
| Buonanotte | buo-na-NOT-te | İyi geceler. Treccani’ye göre geç saatte, yatmadan önce ayrılırken söylenir. |
| Addio | ad-Dİ-o | Elveda. Treccani’ye göre konuşanlar arasında kesin bir ayrılık beklendiğinde (bir yolculuğa çıkış ya da bir kavga gibi). |
Treccani’ye göre arrivederci ve arrivederla telefonda ya da mektupta, yani selamlaştığınız kişiyi görmediğinizde de kullanılabilir. Buongiorno ve buonasera da ayrılırken söylenebilir. Toskana’da addio bugün de geleneksel anlamıyla, kesin olmayan bir ayrılık için, basit bir arrivederci gibi kullanılır.
Tanışırken: Piacere
Treccani’nin sözlüğüne göre tanıştırılırken kullanılan nezaket kalıpları şunlardır: piacere di fare la sua conoscenza ya da piacere di conoscerla (sizinle tanıştığıma memnun oldum), kısaca piacere! (pya-ÇE-re: memnun oldum) ya da che piacere! Karşılık olarak il piacere è tutto mio! (asıl memnuniyet bana ait!) denebilir. Aynı sözlükte samimi bir örnek de vardır: che piacere averti incontrato! (seninle karşılaşmak ne güzel!)
Nasılsın? Come Stai, Come Sta
Treccani’nin sözlüğü stare fiilinin sağlık bildiren kullanımında come stai? (nasılsın?) sorusunu ve oggi sto bene, sto meglio, peggio, così così (bugün iyiyim, daha iyiyim, daha kötüyüm, şöyle böyle) cevaplarını verir. Lei diye hitap ettiğiniz birine fiil üçüncü tekil kişide çekilerek come sta? (nasılsınız?) diye sorulur.
| İtalyanca | Okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| Come stai? | KO-me STA-i | Nasılsın? (tu) |
| Come sta? | KO-me sta | Nasılsınız? (lei) |
| Sto bene. | sto BE-ne | İyiyim. |
Teşekkür Etmek ve Cevap Vermek
| İtalyanca | Okunuşu | Anlamı ve kullanımı |
|---|---|---|
| Grazie | GRAT-tsye | Teşekkürler, teşekkür ederim: grazie per quanto avete fatto per me (benim için yaptıklarınız için teşekkürler). |
| Mille grazie / Tante grazie | MİL-le GRAT-tsye / TAN-te GRAT-tsye | Çok teşekkürler (Treccani’deki biçimler). |
| Grazie a lei! | GRAT-tsye a LEY | Asıl ben teşekkür ederim. Treccani’ye göre teşekkür edene verilen kibar karşılık. |
| Prego | PRE-go | Rica ederim, bir şey değil. Teşekkür edene ya da özür dileyene cevap olarak; ayrıca buyurun: s’accomodi, prego! (buyurun, oturun!). |
Treccani’nin sözlüğüne göre prego? soru tonuyla söylendiğinde, söyleneni anlamadığınızı ya da iyi duymadığınızı belirtip tekrar etmesini istersiniz: come ha detto, prego? (ne dediniz, efendim?).
Tu mu, Lei mi? Samimi ve Resmî Hitap
Treccani’nin La grammatica italiana maddesine göre İtalyancada karşıdakine hitap eden zamirler ikiye ayrılır: samimi olanlar daha gayriresmî ortamlarda ve belli bir yakınlık olan kişilerle, nezaket bildirenler daha resmî ortamlarda kullanılır.
- Tu: samimi tekil hitap: Tu, Mario, sei sempre il benvenuto (Mario, sen her zaman hoş karşılanırsın).
- Lei: nezaket bildiren tekil hitap; fiil üçüncü tekil kişide çekilir: Signor Bianchi, lei mi stupisce sempre! (Bay Bianchi, beni hep şaşırtıyorsunuz!)
- Voi: birden fazla kişiye hitap. Treccani’ye göre tek tek lei diye hitap edeceğiniz kişilere topluca hitap ederken bugün neredeyse her zaman voi kullanılır; loro artık çok resmî sayılır ve giderek daha seyrek kullanılır.
Selamlar da bu ayrıma uyar: Treccani’ye göre ciao, tu diye hitap ettiğiniz kişilere söylenir; arrivederla ise lei diye hitap ettiğiniz, yakın olmadığınız kişiye daha kibar bir vedadır.
Kısa Örnek Diyaloglar
1. Resmî: bir ofiste ilk tanışma
- — Buongiorno. (Günaydın.)
- — Buongiorno. Piacere di conoscerla. (Günaydın. Sizinle tanıştığıma memnun oldum.)
- — Il piacere è tutto mio. (Asıl memnuniyet bana ait.)
- — Grazie, arrivederla. (Teşekkürler, hoşça kalın.)
2. Samimi: iki arkadaş
- — Ciao, come stai? (Merhaba, nasılsın?)
- — Sto bene, grazie! (İyiyim, teşekkürler!)
- — Mille grazie per l’aiuto! (Yardımın için çok teşekkürler!)
- — Prego! Ciao! (Rica ederim! Görüşürüz!)
Diyaloglar Treccani’deki kalıplarla tarafımızca kurulmuştur.
Sık Yapılan Hatalar
- Lei diye hitap ettiğiniz kişiye ciao demek: Treccani’ye göre ciao samimi bir selamdır ve tu diye hitap ettiğiniz kişilere söylenir; resmî durumda buongiorno ya da buonasera kullanın.
- Resmî ortamda salve demek: Treccani, salve‘nin belirgin biçimde samimi olmayan ortamlarda kullanılmasını önermez.
- Karşılaşırken arrivederci ya da buonanotte demek: İkisi de vedalaşma sözüdür; buonanotte geç saatte, yatmadan önce ayrılırken söylenir.
- Ciao‘yu “çi-ao” diye okumak: ci + a yazımında i okunmaz: “ÇA-o”.
- Lei ile ikinci kişi fiil kullanmak: Come stai? samimidir; lei diye hitap ettiğiniz kişiye come sta? diye sorulur.
Alıştırma
Doğru ifadeyi yazın. Cevaplar aşağıda.
- Sabah bir mağazaya girerken: ___.
- Akşam bir lokantadan çıkarken, resmî: ___.
- Arkadaşınıza “Nasılsın?”: Come ___?
- Tanımadığınız bir görevliye “Nasılsınız?”: Come ___?
- Biri size grazie dedi: ___.
- Yeni tanıştırıldığınız birine kısaca: ___!
- Gece yatmaya giderken: ___.
- Çok resmî bir veda (lei): ___.
Cevaplar
- Buongiorno
- Buonasera (ya da arrivederci)
- stai
- sta (lei ile üçüncü tekil kişi)
- Prego
- Piacere
- Buonanotte
- Arrivederla
Sık Sorulan Sorular
İtalyanca merhaba nasıl denir?
Samimi olarak ciao (ÇA-o) ya da salve (SAL-ve); resmî olarak günün saatine göre buongiorno ya da buonasera.
İtalyanca günaydın nasıl denir?
Buongiorno (buon-COR-no). Treccani’ye göre sabah karşılaşırken ve ayrılırken söylenen bir selam ve iyi dilektir; aynı anlamdaki buondì daha az yaygındır.
İtalyanca nasılsın nasıl denir?
Samimi olarak come stai?, resmî olarak come sta? Cevap olarak sto bene (iyiyim) ya da così così (şöyle böyle) denebilir.
İtalyanca iyi akşamlar ve iyi geceler nasıl denir?
İyi akşamlar buonasera, iyi geceler buonanotte‘dir. Buonanotte yalnız geç saatte, yatmadan önce ayrılırken söylenir.
İtalyanca teşekkür ederim ve rica ederim nasıl denir?
Teşekkür ederim grazie (GRAT-tsye), çok teşekkürler mille grazie ya da tante grazie; rica ederim prego (PRE-go).
Ciao ne demek, nereden gelir?
Hem “merhaba” hem “hoşça kal” anlamında samimi bir selamdır. Treccani’ye göre Venedik bölgesinden gelir ve “(sizin) köleniz(im)” anlamındaki s-ciao, s-ciavo sözünden türemiştir; eskiden daha çok kuzey İtalya’da kullanılırken bugün uluslararası kullanıma girmiştir.
İtalyancaya Devam Etmek İçin
Selamlaşma ifadeleri her konuşmanın ilk cümlesidir; günlük hayatta kullandıkça kendiliğinden oturur. Randevu ve tarih için İtalyanca günler, aylar ve mevsimler ile İtalyanca sayılar rehberlerimize bakabilirsiniz. Aynı konuyu başka dillerde de anlattık: İspanyolca selamlaşma, Fransızca selamlaşma ve Almanca selamlaşma. Harflerin adlarını ve c, g okunuş kurallarını İtalyanca alfabe rehberimizde anlattık.
Active English’te İtalyanca dersleri birebir özel ders olarak Kızılay, Batıkent, Bahçelievler ve Çayyolu şubelerimizde yüz yüze ya da online verilir; grup dersleri talebe göre dönemsel olarak açılır. Sıfırdan başlayabilir, CILS ve PLIDA sınavlarına hazırlanabilirsiniz. Ayrıntılar Ankara İtalyanca kursu sayfamızda; başlamadan önce ücretsiz seviye tespiti yaptırabilirsiniz.
Kaynaklar
Anlam, kullanım ve yazım bilgileri aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır (erişim: 24 Ekim 2026). Türkçe okunuşlar, Treccani’deki vurgu işaretlerinden ve harf-ses karşılıklarından yaklaşık olarak türetilmiştir.
- Treccani, La grammatica italiana: Saluto, formule di, Allocutivi, pronomi
- Treccani, Vocabolario on line: ciao, salve, buongiorno, buonasera, buonanotte, buondì, arrivederci, addio, benvenuto, piacere, stare, grazie, prego
- Treccani, Enciclopedia dell’Italiano: Alfabeto, Consonanti
- Accademia della Crusca, Consulenza linguistica: Augurandoci che sia un buondì