Kısa cevap: Fransızcada haftanın günleri lundi, mardi, mercredi, jeudi, vendredi, samedi, dimanche; aylar janvier‘den décembre‘e; mevsimler le printemps, l’été, l’automne, l’hiver‘dir. Gün ve ay adları cümle ortasında küçük harfle yazılır ve hepsi erildir; tarih le 21 octobre biçiminde söylenir, ayın ilk günü için le 1er (premier) kullanılır. “İlkbaharda” au printemps, “yazın, sonbaharda, kışın” ise en été, en automne, en hiver olur.
Bu sayfada Fransızca gün, ay ve mevsim adlarını okunuşları ve kısaltmalarıyla tablolarda bulacaksınız. Ardından artikel ve küçük harf kuralını, tarihin nasıl söylenip yazıldığını, en, au ve le kullanımını, sık yapılan hataları ve cevaplı bir mini alıştırmayı anlatıyoruz. Bilgiler Académie française, Le Robert ve Larousse kaynaklıdır.
Okunuşlar hakkında not: Okunuşlar, Larousse sözlüğündeki fonetik yazımın Türkçe harflerle yaklaşık karşılığıdır. “an”, “en”, “on”, “ön” ile yazdığımız heceler genizden söylenir ve sondaki “n” tam okunmaz; “r” gırtlaktan çıkar. Doğru telaffuzu dinleyerek ve bir eğitmenle çalışarak oturtmanızı öneririz.
Fransızca Haftanın Günleri
Le Robert’e göre Fransızcada haftanın ilk günü lundi (pazartesi)’dir. Académie française de dimanche (pazar) gününü günlük dilde haftanın yedinci ve son günü olarak tanımlar. Kısaltmalar Le Robert’in yazım rehberindendir; rehber, yer darlığı yoksa gün adlarının kısaltılmamasını önerir.
| Fransızca (kısaltma) | Okunuşu | Türkçe |
|---|---|---|
| lundi (lun.) | löndi | pazartesi |
| mardi (mar.) | mardi | salı |
| mercredi (mer.) | merkrödi | çarşamba |
| jeudi (jeu.) | jödi | perşembe |
| vendredi (ven.) | vandrödi | cuma |
| samedi (sam.) | samdi | cumartesi |
| dimanche (dim.) | dimanş | pazar |
“Gün” le jour, “hafta” la semaine (sömen), “hafta sonu” le week-end (vikend) olarak söylenir.
“lundi” mi, “le lundi” mi?
Gün adının önünde artikel olup olmaması anlamı değiştirir:
- Artikelsiz: Yakın geçmişteki ya da önümüzdeki belirli bir günü anlatır: Je reviendrai mardi. (Salı döneceğim.) Larousse’un örneklerinde mardi dernier (geçen salı), mardi prochain (gelecek salı), mardi matin (salı sabahı) ve mardi soir (salı akşamı) de artikelsizdir.
- le ile ya da tous les ile: Her hafta tekrarlanan bir durumu anlatır. Le Robert’in örneği: Magasin fermé le lundi, tous les lundis. (Mağaza pazartesileri kapalı, her pazartesi.)
Ayın belirli bir gününden söz ederken sıra sayısı kullanılır: le premier mardi du mois (ayın ilk salısı), le dernier mardi du mois (ayın son salısı).
Fransızca Aylar
Ay adlarının hepsi erildir ve cümle ortasında küçük harfle yazılır. Le Robert’e göre ay adları da mümkün olduğunca kısaltılmaz; gerektiğinde ünlüden önce kısaltılır. Mars, mai, juin ve août hiç kısaltılmaz.
| Fransızca (kısaltma) | Okunuşu | Türkçe |
|---|---|---|
| janvier (janv.) | janvye | ocak |
| février (févr.) | fevriye | şubat |
| mars | mars | mart |
| avril (avr.) | avril | nisan |
| mai | me | mayıs |
| juin | jüen | haziran |
| juillet (juill.) | jüiye | temmuz |
| août | u ya da ut | ağustos |
| septembre (sept.) | septambr | eylül |
| octobre (oct.) | oktobr | ekim |
| novembre (nov.) | novambr | kasım |
| décembre (déc.) | desambr | aralık |
Larousse, août için iki okunuş verir: “u” ve “ut”. “Ay” le mois, “yıl” l’an ya da l’année olarak söylenir.
Aylarla kullanılan kalıplar
Larousse’un örneklerine göre “mart ayında” en mars ya da au mois de mars denir. Ayın başı, ortası ve sonu için début mars (mart başında), à la mi-mars (mart ortasında) ve fin mars (mart sonunda) kalıpları kullanılır. Geçen ve gelecek ay için en mars dernier (geçen mart) ve en mars prochain (gelecek mart) denir.
Fransızca Mevsimler
Dört mevsimin adı da erildir ve artikelle söylenir. Ünlüyle başlayan été, automne, hiver kelimelerinde artikel l’ olur.
| Fransızca | Okunuşu | Türkçe ve “-de/-da” kalıbı |
|---|---|---|
| le printemps | lö prentan | ilkbahar · au printemps (o prentan): ilkbaharda |
| l’été | lete | yaz · en été (an ete): yazın |
| l’automne | loton | sonbahar · en automne (an oton): sonbaharda |
| l’hiver | liver | kış · en hiver (an iver): kışın |
Larousse’un kullanım notuna göre en hiver, l’hiver, dans l’hiver ya da pendant l’hiver denir; été ve automne için de aynı kalıplar geçerlidir, printemps ise au printemps biçimiyle kullanılır. Sıfatla kurulan kalıplarda d’été (yazlık) ve d’hiver (kışlık) kullanılır: une robe d’été (yazlık elbise), les vêtements d’hiver (kışlık giysiler).
Le Robert’e göre Kuzey Yarımküre’de ilkbahar mart ekinoksunda (20 Mart civarı), yaz haziran gündönümünde (21 Haziran civarı), sonbahar eylül ekinoksunda (23 Eylül civarı), kış ise aralık gündönümünde (21 Aralık civarı) başlar. “Mevsim” kelimesinin kendisi la saison (sezon) dişildir.
Küçük Harf ve Artikel Kuralı
- Küçük harf: Académie française’e göre gün ve ay adları cins isimdir; bu yüzden küçük harfle yazılır ve çoğul eki alır: Les membres de l’Académie française se réunissent tous les jeudis. (Académie üyeleri her perşembe toplanır.) Cümlenin başında elbette büyük harfle başlanır.
- Eril cinsiyet: Larousse ve Le Robert, gün, ay ve mevsim adlarının hepsini eril isim (nom masculin) olarak verir: un lundi, un mois de mai pluvieux, un hiver froid.
- Mevsimlerde artikel: Mevsim adları artikelle kullanılır (le printemps, l’été, l’automne, l’hiver). Gün adları ise yukarıda anlattığımız gibi artikelli ya da artikelsiz olabilir.
Fransızca Tarih Nasıl Söylenir ve Yazılır?
Fransızcada tarih le + gün + ay + yıl sırasıyla söylenir. Gün sayısı için sayma sayısı kullanılır: Le Robert’in sıra sayıları rehberine göre le 3 octobre, ekim ayının üçüncü günü demektir ama “trois” diye okunur. Ayın ilk günü ise istisnadır: Le Robert’te le premier avril ve le premier de l’an (1er janvier) örneklerinde görüldüğü gibi premier (birinci) denir ve 1er diye yazılır.
| Fransızca | Okunuşu | Türkçe |
|---|---|---|
| le 1er mai | lö prömye me | 1 Mayıs |
| le 2 mai | lö dö me | 2 Mayıs |
| le 21 octobre 2026 | lö ven te ön oktobr dö mil vent sis | 21 Ekim 2026 |
| le mercredi 21 octobre | lö merkrödi ven te ön oktobr | 21 Ekim çarşamba |
- Gün adıyla: Larousse’un örneğindeki gibi gün adı artikelden sonra, sayıdan önce gelir: le mardi 10 août (10 Ağustos salı).
- Mektup ve belge başında: Önce şehir, sonra tarih yazılır: Ankara, le 21 octobre 2026. Larousse’un örneği: Nice, le 5 mars 1989.
- “…’de” demek için edat gerekmez: Larousse’un örneğinde olduğu gibi tarih le ile söylenir: la commande vous a été livrée le 31 mars (sipariş size 31 Mart’ta teslim edildi).
- Bugün günlerden ne? Quel jour sommes-nous ? sorusuna Nous sommes mercredi. (Bugün çarşamba.) ya da Nous sommes le 21 octobre. (Bugün 21 Ekim.) diye cevap verilir; Larousse’un örneği: nous sommes mardi aujourd’hui.
Özet: En, Au ve Le Ne Zaman Kullanılır?
| Türkçe | Fransızca | Örnek |
|---|---|---|
| salı günü (bu hafta) | mardi | Je reviendrai mardi. |
| her pazartesi | le lundi / tous les lundis | Le magasin est fermé le lundi. |
| martta | en mars / au mois de mars | Nous y allons en mars. |
| 21 Ekim’de | le 21 octobre | Le cours commence le 21 octobre. |
| ilkbaharda | au printemps | Au printemps, il fait doux. |
| yazın, sonbaharda, kışın | en été, en automne, en hiver | En hiver, il fait froid. |
Sık Yapılan Hatalar
- Gün ve ay adını büyük harfle yazmak: Je suis né en Juin değil, Je suis né en juin.
- “İlkbaharda” için en printemps demek: Doğrusu au printemps. Diğer üç mevsimde ise en kullanılır.
- Ayın ilk gününü sayma sayısıyla söylemek: le un mai değil, le premier mai (le 1er mai).
- Tarihin önüne en ya da à koymak: en 21 octobre değil, le 21 octobre. Ay adıyla ise en kullanılır: en octobre (ekimde).
- Her hafta olan bir şey için artikelsiz gün adı kullanmak: “Pazartesileri spor yapıyorum” için Je fais du sport le lundi. denir; lundi tek başına belirli bir pazartesiyi anlatır.
- Ay adlarını rastgele kısaltmak: jan. değil janv.; mars, mai, juin ve août hiç kısaltılmaz.
Mini Alıştırma
Boşlukları doldurun ya da cümleyi Fransızcaya çevirin. Cevaplar aşağıda.
- Nous sommes ___ 21 octobre.
- Il neige souvent ___ hiver.
- Les arbres fleurissent ___ printemps.
- Doğum günüm 1 Mayıs’ta. (Mon anniversaire est …)
- Her cumartesi Fransızca dersine gidiyorum. (Je vais au cours de français …)
- Hatayı düzeltin: Le cours commence Lundi.
Cevaplar
- le: Tarih le ile söylenir.
- en: en hiver.
- au: au printemps.
- Mon anniversaire est le 1er mai (le premier mai). Ayın ilk günü premier ile söylenir.
- Je vais au cours de français le samedi (tous les samedis). Her hafta tekrarlanan durum.
- Le cours commence lundi. Gün adı cümle ortasında küçük harfle yazılır.
Sık Sorulan Sorular
Fransızca günler nasıl okunur?
Yaklaşık olarak lundi “löndi”, mardi “mardi”, mercredi “merkrödi”, jeudi “jödi”, vendredi “vandrödi”, samedi “samdi”, dimanche “dimanş” diye okunur. Genizden çıkan sesleri bir dinleme kaynağıyla kontrol etmenizi öneririz.
Fransızcada aylar ve günler büyük harfle mi yazılır?
Hayır. Académie française’e göre gün ve ay adları cins isimdir ve küçük harfle yazılır: lundi 21 octobre. Yalnız cümlenin başında büyük harf kullanılır.
Fransızcada hafta hangi günle başlar?
Pazartesiyle. Le Robert lundi gününü haftanın ilk günü olarak tanımlar; Académie française de dimanche gününün günlük dilde haftanın son günü olduğunu belirtir.
Fransızca mevsimlerin artikeli nedir?
Dördü de erildir: le printemps, l’été, l’automne, l’hiver. Ünlüyle ya da okunmayan h ile başlayan üçünde le, l’ olur.
Fransızcada tarih nasıl yazılır?
Le + gün + ay + yıl sırasıyla, ay adı küçük harfle: le 21 octobre 2026. Ayın ilk günü le 1er (premier) diye yazılır ve okunur. Gün adını eklemek isterseniz artikelden sonra yazın: le mercredi 21 octobre 2026.
Fransızca ay kısaltmaları nelerdir?
Le Robert’in rehberine göre janv., févr., avr., juill., sept., oct., nov., déc.; mars, mai, juin ve août kısaltılmaz. Rehber, yer darlığı yoksa ay adlarını tam yazmayı önerir.
Fransızcaya Devam Etmek İçin
Gün ve ay adlarını cümle içinde kullanabildiğinizde randevu almak, plan yapmak ve kendinizi tanıtmak kolaylaşır. Günlük konuşmanın ilk adımı için Fransızca selamlaşma ve teşekkür ifadeleri rehberimize bakabilirsiniz. Aynı konuyu başka dillerde de anlattık: İngilizcede günler, İngilizcede aylar, Almanca günler, Almanca aylar ve İtalyanca günler, aylar ve mevsimler.
Active English’te Fransızca dersleri birebir özel ders olarak Kızılay, Batıkent, Bahçelievler ve Çayyolu şubelerimizde yüz yüze ya da online verilir; grup dersleri talebe göre dönemsel olarak açılır. Sıfırdan başlayabilir, DELF ve DALF sınavlarına hazırlanabilirsiniz. Ayrıntılar Ankara Fransızca kursu sayfamızda; çalışanları için eğitim planlayan kurumlar kurumsal dil eğitimi sayfamızdan bilgi alabilir.
Kaynaklar
Yazım, kullanım ve okunuş bilgileri aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır (erişim: 21 Ekim 2026). Türkçe okunuşlar, Larousse’un fonetik yazımından yaklaşık olarak aktarılmıştır.
- Académie française, Questions de langue: Jours de la semaine (pluriel et majuscules) ve Dimanche : premier ou dernier jour de la semaine ?
- Le Robert, yazım rehberi: Comment abréger les dates ? ve Adjectif numéral ordinal
- Le Robert, Dico en ligne: lundi, premier, printemps, été, automne, hiver
- Larousse, Dictionnaire de français: hiver (en hiver / au printemps kullanım notu)
- Larousse, Français-Anglais (okunuş ve örnekler): mardi, mars, août, printemps, été, hiver, semaine ve diğer gün ve ay adları