Kısa cevap: Fransızcada saat Quelle heure est-il ? (Saat kaç?) diye sorulur ve Il est … heures kalıbıyla söylenir: Il est trois heures. (Saat üç.) Saat bir tekildir: une heure. Çeyrek geçe et quart, buçuk et demie, çeyrek kala moins le quart, dakika kala moins ile söylenir: trois heures moins vingt (üçe yirmi var). Öğlen 12 midi, gece 12 minuit‘dir. Resmî dilde 24 saatlik düzen kullanılır (15 heures), gündelik konuşmada 12 saatlik düzen ve gerekirse du matin, de l’après-midi, du soir eklenir. Yazarken 10 h 30 biçimi kullanılır.
Bu rehberde Fransızca saat sormayı, tam saatleri Türkçe okunuşlarıyla, çeyrek, buçuk ve dakikaları, midi ve minuit‘in özel kurallarını, 12 ve 24 saatlik söyleyişi ve saatin yazımını anlatıyoruz. Sonda sık yapılan hataları, cevaplı bir alıştırmayı ve sık sorulan soruları bulacaksınız. Kurallar Le Robert, Larousse ve Académie française kaynaklıdır.
Okunuşlar hakkında not: Okunuşlar, Larousse sözlüğündeki fonetik yazımın Türkçe harflerle yaklaşık karşılığıdır. “an”, “en”, “on” ile yazdığımız heceler genizden söylenir ve sondaki “n” tam okunmaz; “r” gırtlaktan çıkar. Doğru telaffuzu dinleyerek ve bir eğitmenle çalışarak oturtmanızı öneririz.
Fransızca Saat Kaç Diye Sormak
Le Robert ve Larousse sözlüklerinde saati sormanın temel kalıbı Quelle heure est-il ?‘dir (okunuşu yaklaşık “kel ör e til”). Larousse aynı anlamda iki kalıp daha verir:
- Vous avez l’heure ? Saatiniz var mı? (Saati biliyor musunuz?)
- Quelle heure avez-vous ? Sizin saatiniz kaç?
Cevap her zaman Il est ile başlar ve heure (saat) kelimesi dişildir. Bir olayın saatini söylerken à kullanılır: à midi (öğlen), à trois heures et demie (üç buçukta). Larousse’un bir örneği: Ça commence à 8 h pile. (Tam 8’de başlıyor.)
Tam Saatler: Il est … heures
Saat birde heure tekil, diğer saatlerde çoğuldur (gece yarısı için idari dilde 0 heure da tekildir): une heure, deux heures. Le Robert’e göre sayı ile ardından gelen isim arasında bağlama (liaison) zorunludur; heure‘ün başındaki h okunmadığı için sayının son ünsüzü heure‘e bağlanır. Bu yüzden deux tek başına “dö” okunurken deux heures “dö zör” okunur.
| Saat | Fransızca | Okunuşu |
|---|---|---|
| 1.00 | Il est une heure. | ü nör |
| 2.00 | Il est deux heures. | dö zör |
| 3.00 | Il est trois heures. | trua zör |
| 4.00 | Il est quatre heures. | ka trör |
| 5.00 | Il est cinq heures. | sen kör |
| 6.00 | Il est six heures. | si zör |
| 7.00 | Il est sept heures. | se tör |
| 8.00 | Il est huit heures. | üi tör |
| 9.00 | Il est neuf heures. | nö vör |
| 10.00 | Il est dix heures. | di zör |
| 11.00 | Il est onze heures. | on zör |
| 12.00 (öğlen) | Il est midi. | midi |
| 00.00 (gece) | Il est minuit. | minüi |
Dikkat edilecek iki okunuş: Larousse’a göre neuf, heures‘den önce “növ” okunur (neuf heures “nö vör”); Le Robert’e göre de six ve dix ünlüden ya da okunmayan h‘den önce “siz, diz” okunur. Sayıların tek başına ve başka kelimelerden önce nasıl okunduğunu Fransızca sayılar rehberimizde tablolarla anlattık.
Çeyrek, Buçuk ve Dakikalar
Dakikalar saatten sonra sayı olarak eklenir. Saatin yarısından sonra, bir sonraki saatten moins (eksi) ile geri sayılır; Türkçedeki “… var” yapısına benzer.
| Saat | Fransızca | Türkçesi |
|---|---|---|
| 7.05 | sept heures cinq | yediyi beş geçiyor |
| 3.10 | trois heures dix | üçü on geçiyor |
| 9.15 | neuf heures et quart | dokuzu çeyrek geçiyor |
| 10.30 | dix heures et demie | on buçuk |
| 2.40 | trois heures moins vingt | üçe yirmi var |
| 2.45 | trois heures moins le quart | üçe çeyrek var |
| 6’yı geçe | six heures passées | saat altıyı geçiyor |
- Et quart ve un quart: Larousse’a göre bugün en çok une heure et quart denir; une heure un quart de doğrudur ama eskimektedir. Çeyrek kala için une heure moins le quart denir; moins un quart eskimiş sayılır.
- Kırk beş için bir seçenek daha: Larousse’a göre bir çeyrekten fazlası söylenirken et düşer: une heure trois quarts (biri kırk beş geçiyor).
- Dakikayı tam söylemek: Larousse’un örneği: Il est exactement 13 heures 24 minutes. (Saat tam 13.24.) Le Robert’in örneklerinde minutes kelimesi söylenmeyebilir: trois heures dix, trois heures moins vingt.
Midi ve Minuit: Öğlen ve Gece Yarısı
Le Robert’e göre 12 heures öğlen saatidir ve midi diye söylenir; 0 heure ise minuit‘dir. İkisi de eril isimdir, bu yüzden bazı ekler farklı yazılır:
- Buçuk: heure‘den sonra demie (dişil), midi ve minuit‘den sonra demi (eril) yazılır: une heure et demie, ama midi et demi, minuit et demi. Okunuş aynıdır (“dömi”).
- Çeyrek ve dakika: midi et quart (12.15), midi dix (12.10), minuit et quart (00.15). Académie française’e göre midi ve minuit‘den sonraki dakikalar yazıda harfle yazılır.
- Geçe: Larousse’un örneği Il est midi passé. (Saat on ikiyi geçti.)
12 Saat mi, 24 Saat mi?
Larousse’a göre Fransızcada resmî ve idari dilde 24 saatlik düzen, gündelik dilde 12 saatlik düzen kullanılır. Gündelik dilde karışıklık olabilecekse günün bölümü eklenir:
| Saat | Gündelik söyleyiş | Resmî söyleyiş |
|---|---|---|
| 7.00 | sept heures du matin | sept heures |
| 15.00 | trois heures de l’après-midi | quinze heures |
| 17.00 | cinq heures de l’après-midi | dix-sept heures |
| 19.00 | sept heures du soir | dix-neuf heures |
| 22.00 | dix heures du soir | vingt-deux heures |
Le Robert’in önemli bir uyarısı: quart ve demie yalnız 1’den 11’e kadar olan saatlerle ve midi, minuit ile kullanılır. Bu yüzden douze heures et quart, quinze heures et demie ve vingt et une heures moins le quart yanlış kabul edilir. 24 saatlik düzende dakikalar sayıyla söylenir: 15.30 için quinze heures trente ya da gündelik dilde trois heures et demie de l’après-midi.
Fransızcada Saat Nasıl Yazılır?
Le Robert’in yazım rehberine ve Larousse’a göre:
- Kısaltma h‘dir ve noktasız yazılır: 10 h 30, 18 h 15. Kısaltmanın iki yanında boşluk bulunur (Le Robert bölünmeyen boşluk önerir). Dakika min, saniye s diye kısaltılır: 16 h 21 min 17 s.
- Başa sıfır konmaz: 9 h 25 yazılır, 09 h 25 yazılmaz.
- Uzun ve kısa biçim karıştırılmaz: 16 heures 21 minutes ya da 16 h 21 min; 16 h 21 minutes yazılmaz.
- Quart ve demie varsa saat de harfle yazılır: dix heures et demie; 10 h et demie yazılmaz.
- Midi ve minuit‘den sonra dakika harfle yazılır: midi trente-cinq; midi 35 yazılmaz.
- Süre harfle yazılır: Belirli bir an değil de süre söz konusuysa harf tercih edilir: Le trajet dure deux heures trente. (Yolculuk iki buçuk saat sürüyor.)
Tam Saati Vurgulamak: Pile, Précises
Le Robert ve Larousse, tam saati vurgulayan ifadeleri şöyle verir: à cinq heures juste, à cinq heures pile (tam beşte). Pile ve juste değişmez. Précis ise saate uyar: à une heure précise, à trois heures et demie précises, ama à midi précis.
Sık Yapılan Hatalar
- Saat birde çoğul kullanmak: Il est une heures değil, Il est une heure.
- Öğlen ve gece yarısında demie yazmak: Larousse ve Le Robert midi et demi‘yi önerir; midi et demie yazımı da görülür ama tercih edilmez. Saatten sonra ise une heure et demie (dişil).
- 24 saatlik düzende çeyrek ve buçuk kullanmak: quinze heures et demie değil, quinze heures trente ya da trois heures et demie de l’après-midi.
- Heures‘den sonra bağlama yapmak: Larousse’a göre deux heures et demie söylenirken heures ile et bağlanmaz; “dö zör e dömi” denir.
- Sayıyı heure‘e bağlamamak: deux heures “dö ör” değil, “dö zör”; neuf heures “nöf ör” değil, “nö vör”.
- Başa sıfır koymak: 09 h 05 değil, 9 h 05.
Alıştırma
1–6 arasındaki saatleri Fransızca yazın; 7 ve 8’deki hataları bulun. Cevaplar aşağıda.
- 8.00 (sabah, gündelik söyleyiş)
- 12.30 (öğlen)
- 4.15
- 6.40
- 21.00 (resmî söyleyiş)
- 00.15
- Hatayı bulun: Il est midi et demie.
- Hatayı bulun: Le train part à quinze heures et quart.
Cevaplar
- Il est huit heures du matin.
- Il est midi et demi. (önerilen yazım) Midi eril olduğu için demi.
- Il est quatre heures et quart.
- Il est sept heures moins vingt. Yediye yirmi var.
- Il est vingt et une heures.
- Il est minuit et quart.
- Il est midi et demi.
- Le train part à quinze heures quinze. Le Robert’e göre quart 24 saatlik düzende kullanılmaz; gündelik dilde à trois heures et quart de l’après-midi de denebilir.
Sık Sorulan Sorular
Fransızcada “Saat kaç?” nasıl sorulur?
Quelle heure est-il ? (Saat kaç?) Larousse’un verdiği bir başka kalıp: Vous avez l’heure ? Cevap Il est … ile başlar: Il est cinq heures.
Saat bir neden “une heure”?
Heure dişil bir isimdir; bir sayısı da dişil isimden önce une olur. Diğer saatlerde heure çoğul yazılır: deux heures, trois heures.
Fransızca 12.30 nasıl söylenir?
Öğlen için Il est midi et demi, gece için Il est minuit et demi. 24 saatlik resmî söyleyişte douze heures trente denir.
Fransızlar 24 saatlik düzeni mi kullanır?
Larousse’a göre resmî ve idari dilde (tren saatleri, duyurular) 24 saatlik düzen, gündelik konuşmada 12 saatlik düzen kullanılır; gerekirse du matin, de l’après-midi, du soir eklenir.
“Moins le quart” ne demek?
“Çeyrek kala” demektir: trois heures moins le quart “üçe çeyrek var” (2.45). Moins tek başına dakikayla da kullanılır: trois heures moins dix (üçe on var).
Saati yazarken 10h30 mu, 10 h 30 mu?
Le Robert’e göre 10 h 30: kısaltma h noktasızdır ve sayılardan boşlukla ayrılır.
Fransızcaya Devam Etmek İçin
Saatleri günlük planınızı anlatırken, randevu verirken ve tren saatlerini okurken kullandıkça kalıcı olur. Sayıları Fransızca sayılar, gün ve ayları Fransızca günler, aylar ve mevsimler, günlük konuşmanın ilk kalıplarını Fransızca selamlaşma ve teşekkür ifadeleri rehberlerimizde anlattık; kendinizi tanıtırken mesleğinizi söylemek için Fransızca meslekler rehberimize bakabilirsiniz. Almancada saat söylemeyi Almanca günler yazımızda bulabilirsiniz. İngilizcede saat sorup söylemeyi İngilizce saatler rehberimizde anlattık.
Active English’te Fransızca dersleri birebir özel ders olarak Kızılay, Batıkent, Bahçelievler ve Çayyolu şubelerimizde yüz yüze ya da online verilir; grup dersleri talebe göre dönemsel olarak açılır. Sıfırdan başlayabilir, DELF ve DALF sınavlarına hazırlanabilirsiniz. Ayrıntılar Ankara Fransızca kursu sayfamızda; başlamadan önce ücretsiz seviye tespiti yaptırabilirsiniz.
Kaynaklar
Kurallar, örnekler ve okunuş bilgileri aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır (erişim: 22 Ekim 2026). Türkçe okunuşlar, Larousse’un fonetik yazımından yaklaşık olarak aktarılmıştır.
- Le Robert, yazım ve dil bilgisi rehberi: Écriture de l’heure : chiffres ou lettres ?, demi (accord), Liaisons et enchaînements
- Le Robert, Dico en ligne: heure, six, dix
- Larousse, Dictionnaire de français: heure (tanım 7, Difficultés), quart (Difficultés)
- Larousse, Français-Anglais (örnekler ve fonetik yazım): heure, moins, midi, minuit, demi, pile, matin, soir, neuf ve 1–12 sayı maddeleri
- Académie française, Questions de langue: Nombres (écriture, lecture, accord)