Kısa cevap: Phrasal verb, bir fiil ile bir ya da iki küçük kelimenin (up, off, on, out, after gibi) birleşerek oluşturduğu ve çoğu zaman parçalarından tahmin edilemeyen yeni bir anlam taşıyan fiil grubudur: give up (bırakmak), find out (öğrenmek), look after (bakmak). Cambridge bunları üç türe ayırır: fiil + zarf parçacığı (turn off), fiil + edat (look after) ve fiil + parçacık + edat (look forward to). Nesnenin yerine dikkat edin: phrasal verb’lerde nesne bir zamirse parçacıktan önce gelir: Turn it off. (Turn off it denmez.)
Bu rehberde phrasal verb’lerin türlerini, nesnenin cümledeki yerini, nesne almayan phrasal verb’leri, anlamları ve örnek cümleleriyle 20 phrasal verb’ü, sık yapılan hataları, cevaplı bir alıştırmayı ve sık sorulan soruları bulacaksınız. Kurallar ve örnek cümleler Cambridge Dictionary’nin dil bilgisi rehberinden (English Grammar Today) ve sözlük maddelerinden alınmıştır.
Phrasal Verb Nedir?
Cambridge Dictionary phrasal verb’ü, anlamı tek tek parçalarının anlamından farklı olan, fiil ile edat ya da zarftan (ya da ikisinden) oluşan söz öbeği olarak tanımlar. Cambridge’in dil bilgisi rehberine göre phrasal verb’lerin anlamı çoğu zaman parçalarından kolayca çıkarılamaz:
- The book first came out in 1997. (Kitap ilk kez 1997’de yayımlandı.)
- The plane took off an hour late. (Uçak bir saat geç havalandı.)
- The lecture went on till 6.30. (Ders 6.30’a kadar sürdü.)
Cambridge’e göre phrasal verb yapan en yaygın zarf parçacıkları şunlardır: around, at, away, down, in, off, on, out, over, round, up.
Phrasal Verb Türleri
Cambridge bu fiilleri genel adıyla “multi-word verbs” (çok kelimeli fiiller) diye anar ve üçe ayırır; Cambridge’e göre bazen üçüne birden “phrasal verb” denir:
| Tür | Yapı | Örnek |
|---|---|---|
| Phrasal verb | fiil + zarf parçacığı; isim nesne çoğunlukla parçacıktan önce ya da sonra gelebilir | take off, put away, look up |
| Prepositional verb | fiil + edat; ayrılmaz, nesne her zaman edattan hemen sonra gelir | look after, look for, listen to, depend on |
| Phrasal-prepositional verb | fiil + parçacık + edat; nesne edattan sonra gelir | look forward to, get on with, put up with |
Nesne Nereye Gelir?
Phrasal verb kullanırken nesnenin yerine dikkat etmek gerekir. Cambridge’e göre:
- Nesne bir isimse çoğu phrasal verb’de parçacıktan önce ya da sonra gelebilir: Do you want me to take off my shoes? ya da Take your coat off. (Ayakkabılarımı çıkarayım mı? / Paltonuzu çıkarın.)
- Nesne bir zamirse (me, you, him, it, them …) her zaman parçacıktan önce gelir: Would you like me to hand them out? (Bunları dağıtayım mı?) hand out them denmez.
- Nesne uzunsa genellikle parçacıktan sonra gelir: … to take on the responsibility of bringing up a large family of three or four children. (… üç dört çocuklu kalabalık bir aile büyütme sorumluluğunu üstlenmek.)
- Prepositional verb’lerde nesne edattan hemen sonra gelir: Could you look after my bag? (Çantama göz kulak olur musun?) look my bag after denmez. Karşılaştırın: look up every new word ve look every new word up ikisi de doğrudur, çünkü look up bir phrasal verb’dür.
- Üç parçalı fiillerde nesne yalnız edattan sonra gelir: We all looked up to her. (Hepimiz ona saygı duyardık.) looked her up to denmez.
Cambridge’e göre prepositional verb’ün nesnesi bir isim, zamir ya da fiilin -ing biçimi olabilir: Getting to the final depends on winning the semi-final! (Finale kalmak yarı finali kazanmaya bağlı!) Edattan sonra gelen fiilin neden -ing aldığını gerund ve infinitive rehberimizde anlattık.
Nesne Almayan Phrasal Verb’ler
Bazı phrasal verb’ler nesnesiz kullanılabilir. Cambridge’in örnekleri: break down, get back, move in/out, carry on, go off, drop off, hang on, set off, eat out, join in, wake up, run away.
- We’d better set off before the rush-hour traffic starts. (Trafiğin en yoğun saatleri başlamadan yola çıksak iyi olur.)
- What time did you wake up this morning? (Bu sabah kaçta uyandın?)
Cambridge’e göre bir phrasal verb’ün nesne alıp almadığını iyi bir öğrenci sözlüğünden öğrenebilirsiniz.
Örnek Cümleleriyle 20 Phrasal Verb
Aşağıdaki listede anlamlar ve örnek cümleler Cambridge Dictionary’nin ilgili maddelerinden alınmıştır. Birçok phrasal verb’ün birden fazla anlamı vardır; tabloda bu anlamlardan birini verdik. Listedeki look for ve look after Cambridge’e göre prepositional verb, look forward to, get on with ve run out of üç parçalı fiildir; gündelik kullanımda bunlara da phrasal verb denir.
| Phrasal verb | Anlamı | Örnek ve Türkçesi |
|---|---|---|
| get up | yataktan kalkmak | I got up at five o’clock this morning! Bu sabah saat beşte kalktım! |
| wake up | uyanmak | Come on, wake up – breakfast is ready. Hadi uyan, kahvaltı hazır. |
| give up | (bir alışkanlığı) bırakmak | Don’t offer him a cigarette, he’s trying to give it up. Ona sigara ikram etme, bırakmaya çalışıyor. |
| find out | öğrenmek, haberini almak | How did you find out about the party? Partiyi nereden öğrendin? |
| look for | aramak | I’m looking for my keys. Anahtarlarımı arıyorum. |
| look after | bakmak, ilgilenmek | We look after the neighbours’ cat while they’re away. Komşular yokken kedilerine biz bakıyoruz. |
| look up | (sözlükte, internette) bakmak | If you don’t know what the word means, look it up in a dictionary. Kelimenin anlamını bilmiyorsan sözlüğe bak. |
| look forward to | dört gözle beklemek | I’m really looking forward to my holiday. Tatilimi dört gözle bekliyorum. |
| turn on | (cihazı) açmak | Who turned the TV on? Televizyonu kim açtı? |
| turn off | (cihazı) kapatmak | Remember to turn off the lights when you leave the office. Ofisten çıkarken ışıkları kapatmayı unutma. |
| put on | giymek, takmak | Put your shoes on – we’re going out. Ayakkabılarını giy, çıkıyoruz. |
| take off | havalanmak (uçak) | The plane took off at 8.30 a.m. Uçak sabah 8.30’da havalandı. |
| pick up | (birini bir yerden) almak | Whose turn is it to pick the children up after school? Okuldan sonra çocukları alma sırası kimde? |
| carry on | devam etmek | Sorry to interrupt, please carry on. Böldüğüm için özür dilerim, lütfen devam edin. |
| set off | yola çıkmak | We’d better set off before the rush-hour traffic starts. Yoğun trafik başlamadan yola çıksak iyi olur. |
| break down | bozulmak (makine, araç) | Our car broke down and we had to push it off the road. Arabamız bozuldu, yoldan iterek çıkarmak zorunda kaldık. |
| put off | ertelemek | The meeting has been put off for a week. Toplantı bir hafta ertelendi. |
| get on with | biriyle iyi geçinmek | Do you get on with your neighbours? Komşularınla iyi geçinir misin? |
| run out of | bir şeyi bitirmek, tükenmek | I’ve run out of milk. Sütüm bitti. |
| turn down | reddetmek, geri çevirmek | He turned down the job because it involved too much travelling. Çok fazla seyahat gerektirdiği için işi geri çevirdi. |
Aynı phrasal verb farklı anlamlarda kullanılabilir: Cambridge’e göre take off “havalanmak” anlamının yanında “(giysi) çıkarmak” da demektir (Take your coat off.); pick up “yerden kaldırmak” ve bir dili “kulaktan kapmak” anlamlarına da gelir (When you live in a country you soon pick up the language. Bir ülkede yaşadığınızda dili çabucak kaparsınız.).
Phrasal Verb’ler Resmî mi, Gündelik mi?
Cambridge’e göre phrasal verb’ler, aynı anlamı veren tek kelimelik fiillere göre çoğu zaman (ama her zaman değil) daha az resmîdir:
| Phrasal verb | Daha resmî karşılığı | Türkçesi |
|---|---|---|
| sort the problem out | solve / resolve the problem | sorunu çözmek |
| put the stage up | erect / construct the stage | sahneyi kurmak |
Sık Yapılan Hatalar
- Zamiri parçacıktan sonra koymak: Would you like me to hand them out? doğru; hand out them yanlış. Aynı şekilde turn it off denir, turn off it denmez.
- Prepositional verb’ü bölmek: Could you look after my bag? doğru; look my bag after yanlış.
- Edattan sonra nesneyi unutmak: Shall we listen to it? doğru; Shall we listen to? yanlış (Cambridge).
- Look forward to’dan sonra yalın fiil kullanmak: Cambridge’e göre buradaki to bir edattır: We’re looking forward to going to Switzerland. doğru; looking forward to go yanlış.
- Anlamı parçalardan tahmin etmek: break down bir araç için “bozulmak”, put off “ertelemek”, turn down bir teklif için “reddetmek” demektir; anlamı sözlükten kontrol edin.
Alıştırma
1–4’te kelimeleri doğru sıraya dizin; 5–8’de boşluğa uygun phrasal verb’ü yazın (run out of, put off, look forward to, give up). Cevaplar aşağıda.
- turn / off / it
- look / my bag / after
- hand / them / out
- put / your shoes / on (iki doğru dizilişi de yazın)
- The meeting has been ___ for a week. (ertelendi)
- I’ve ___ milk. (bitti)
- I’m really ___ my holiday. (dört gözle bekliyorum)
- He’s trying to ___ smoking. (bırakmaya)
Cevaplar
- turn it off (zamir parçacıktan önce)
- look after my bag (prepositional verb bölünmez)
- hand them out
- put your shoes on ya da put on your shoes (nesne isim olduğu için iki yer de olur)
- put off
- run out of
- looking forward to
- give up (give up‘tan sonra fiil -ing alır)
Sık Sorulan Sorular
Phrasal verb nedir?
Bir fiil ile up, off, on, out gibi bir parçacığın ya da bir edatın birleşmesiyle oluşan, çoğu zaman yeni bir anlam taşıyan fiil grubudur: give up (bırakmak), look after (bakmak), find out (öğrenmek).
Phrasal verb ile prepositional verb arasındaki fark nedir?
Cambridge’e göre phrasal verb’de nesne (zamir değilse) parçacıktan önce ya da sonra gelebilir (look every new word up); prepositional verb’de nesne her zaman edattan hemen sonra gelir (look after my bag) ve prepositional verb’ler her zaman nesne alır.
Phrasal verb’de nesne nereye gelir?
Nesne bir isimse parçacıktan önce ya da sonra gelebilir: take off my shoes / take my shoes off. Zamirse her zaman parçacıktan önce gelir: take them off.
Phrasal verb’ler nasıl öğrenilir?
Anlamları çoğu zaman parçalarından tahmin edilemediği için her birini bir örnek cümleyle öğrenmek işe yarar. Cambridge’e göre bir phrasal verb’ün nesne alıp almadığını iyi bir öğrenci sözlüğü gösterir.
Phrasal verb’ler resmî yazıda kullanılır mı?
Kullanılır, ama Cambridge’e göre phrasal verb’ler aynı anlamdaki tek kelimelik fiillere göre çoğu zaman daha az resmîdir: sort out yerine resmî bir metinde solve ya da resolve tercih edilebilir.
İngilizceye Devam Etmek İçin
Phrasal verb’ler günlük konuşmanın ve yazının her yerindedir; listedeki fiilleri kendi gününüzü anlatan cümlelerde kullandıkça kalıcı olur. Fiillerden sonra -ing mi to mu geldiğini gerund ve infinitive, zaman ve yer edatlarını in, on, at kullanımı rehberlerimizde anlattık.
Active English 1987’den bu yana Ankara’da dil eğitimi veriyor. İngilizce gruplarımız CEFR’e göre A1’den C2’ye altı kurdan oluşur; gruplar 10–15 kişiliktir ve dersler akşam ve hafta sonu yapılır. Kızılay, Batıkent, Bahçelievler ve Çayyolu şubelerimizde yüz yüze çalışabilir, isterseniz birebir ya da online ders alabilirsiniz; öğrendiklerinizi Speaking Club buluşmalarında konuşarak pekiştirebilirsiniz. Hangi kurdan başlayacağınızı ücretsiz online seviye tespit sınavı ile öğrenebilir, programlarımızı İngilizce kursu sayfamızda inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
Kurallar, anlamlar ve örnek cümleler aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır (erişim: 23 Ekim 2026):
- Cambridge Dictionary, English Grammar Today (Cambridge University Press & Assessment): Phrasal verbs and multi-word verbs, Look forward to
- Cambridge Dictionary, sözlük maddeleri: phrasal verb, get up, wake up, give up, find out, look for, look after, look up, look forward to, turn on, light (turn off örneği), put on, take off, pick up, carry on, break down, put off, run out, turn down
İçerik denetimi: Active English İngilizce eğitmeni