Bu rehberde Japonca temel kelimeleri kanji, kana ve Latin harfli (rōmaji) yazımlarıyla ve Türkçe anlamlarıyla altı başlıkta bulacaksınız: kişiler, zaman ve haftanın günleri, yerler, yiyecek ve içecekler, sık fiiller (sözlük biçimi ve -masu biçimi) ve sıfatlar. Hiragana, katakana ve kanjinin ne olduğunu Japonca alfabe, sayıları Japonca sayılar, selamlaşma ve teşekkür ifadelerini Japonca selamlaşma rehberlerimizde anlattığımız için burada tekrar etmiyoruz.
Okunuşlar hakkında not: Latin harfli yazım, Japonca alfabe rehberimizde anlattığımız resmî rōmaji kurallarına göredir: üstü çizgili ō ve ū uzun ünlüdür. Rōmaji Türkçe okunuştan farklıysa yaklaşık Türkçe okunuşu parantez içinde verdik; uzun ünlüleri çift harfle (oo, uu), sh’yi “ş”, ch’yi “ç”, j’yi “c”, w’yi “v” ile yazdık. kin’yōbi’deki kesme işareti ん’nin ayrı bir hece olduğunu gösterir. Kanji sütununda parantez içinde verdiğimiz 珈琲, 為る, 有る ve 居る, JMdict’e göre genellikle yalnız kanayla yazılan kelimelerin kanjisidir. JMdict 美味しい ve 分かる için de “genellikle yalnız kanayla yazılır” notunu verir; bu iki kelimeyi metinlerde çoğu zaman おいしい ve わかる olarak görürsünüz. Doğru telaffuzu dinleyerek ve bir eğitmenle çalışarak oturtmanızı öneririz.
Kişiler ve Aile
| Kanji | Kana | Rōmaji (Türkçe okunuş) | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| 人 | ひと | hito | insan, kişi |
| 男 | おとこ | otoko | erkek |
| 女 | おんな | onna | kadın |
| 子供 | こども | kodomo | çocuk |
| 友達 | ともだち | tomodachi (tomodaçi) | arkadaş |
| 家族 | かぞく | kazoku | aile |
| 父 | ちち | chichi (çiçi) | baba |
| 母 | はは | haha | anne |
| 兄 | あに | ani | ağabey |
| 姉 | あね | ane | abla |
| 弟 | おとうと | otōto (otooto) | erkek kardeş (küçük) |
| 妹 | いもうと | imōto (imooto) | kız kardeş (küçük) |
| 先生 | せんせい | sensei (sensey) | öğretmen; hoca (hitap) |
| 学生 | がくせい | gakusei (gakusey) | öğrenci (özellikle üniversite) |
| 私 | わたし | watashi (vataşi) | ben |
JMdict 父 (chichi) ve 母 (haha) için “kenjōgo” (alçakgönüllü dil) etiketini verir. 先生 (sensei) yalnız “öğretmen” değil, öğretmene, hekime ya da avukata hitap ederken kullanılan bir unvandır. Japoncada kardeşler yaşa göre ayrı kelimelerle söylenir: büyükler 兄 (ani) ve 姉 (ane), küçükler 弟 (otōto) ve 妹 (imōto).
Zaman Kelimeleri ve Haftanın Günleri
| Kanji | Kana | Rōmaji (Türkçe okunuş) | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| 今日 | きょう | kyō (kyoo) | bugün |
| 明日 | あした | ashita (aşita) | yarın |
| 昨日 | きのう | kinō (kinoo) | dün |
| 今 | いま | ima | şimdi |
| 朝 | あさ | asa | sabah |
| 昼 | ひる | hiru | öğle; gündüz |
| 夜 | よる | yoru | gece, akşam |
| 時間 | じかん | jikan (cikan) | zaman; saat (süre) |
| 週 | しゅう | shū (şuu) | hafta |
| 年 | とし | toshi (toşi) | yıl; yaş |
| 毎日 | まいにち | mainichi (mainiçi) | her gün |
Japoncada gün adlarının hepsi 曜日 (yōbi) ile biter; ilk kanji günün adını verir:
| Kanji | Kana | Rōmaji (Türkçe okunuş) | Türkçesi | İlk kanjinin anlamı |
|---|---|---|---|---|
| 月曜日 | げつようび | getsuyōbi (getsuyoobi) | Pazartesi | 月 (ay) |
| 火曜日 | かようび | kayōbi (kayoobi) | Salı | 火 (ateş) |
| 水曜日 | すいようび | suiyōbi (suiyoobi) | Çarşamba | 水 (su) |
| 木曜日 | もくようび | mokuyōbi (mokuyoobi) | Perşembe | 木 (ağaç) |
| 金曜日 | きんようび | kin'yōbi (kinyoobi) | Cuma | 金 (altın) |
| 土曜日 | どようび | doyōbi (doyoobi) | Cumartesi | 土 (toprak) |
| 日曜日 | にちようび | nichiyōbi (niçiyoobi) | Pazar | 日 (güneş, gün) |
Örnek: 月曜日に学校へ行きます。 (Getsuyōbi ni gakkō e ikimasu.) “Pazartesi okula gidiyorum.” 年 (toshi) JMdict’te hem “yıl” hem “yaş” anlamındadır.
Yerler
| Kanji | Kana | Rōmaji (Türkçe okunuş) | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| 家 | いえ | ie | ev |
| 学校 | がっこう | gakkō (gakkoo) | okul |
| 駅 | えき | eki | tren istasyonu |
| 病院 | びょういん | byōin (byooin) | hastane |
| 店 | みせ | mise | dükkân, mağaza |
| 会社 | かいしゃ | kaisha (kaişa) | şirket |
| 銀行 | ぎんこう | ginkō (ginkoo) | banka |
| 空港 | くうこう | kūkō (kuukoo) | havalimanı |
| 部屋 | へや | heya | oda |
| 町 | まち | machi (maçi) | kasaba; mahalle |
| 国 | くに | kuni | ülke |
| 大学 | だいがく | daigaku | üniversite |
| 公園 | こうえん | kōen (kooen) | park |
| — | トイレ | toire | tuvalet |
| — | レストラン | resutoran | restoran |
トイレ ve レストラン gibi yabancı kökenli kelimeler katakanayla yazılır; bu yüzden kanji sütunları boştur. JMdict’e göre レストラン özellikle Batı tarzı restoranı anlatır.
Yiyecek ve İçecekler
| Kanji | Kana | Rōmaji (Türkçe okunuş) | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| 水 | みず | mizu | su |
| ご飯 | ごはん | gohan | pişmiş pirinç; yemek |
| — | パン | pan | ekmek |
| 肉 | にく | niku | et |
| 魚 | さかな | sakana | balık |
| 野菜 | やさい | yasai | sebze |
| 果物 | くだもの | kudamono | meyve |
| 卵 | たまご | tamago | yumurta |
| お茶 | おちゃ | ocha (oça) | çay (özellikle yeşil çay) |
| (珈琲) | コーヒー | kōhī (koohii) | kahve |
| 牛乳 | ぎゅうにゅう | gyūnyū (gyuunyuu) | (inek) sütü |
| 寿司 | すし | sushi (suşi) | suşi |
| 朝ご飯 | あさごはん | asagohan | kahvaltı |
| 晩ご飯 | ばんごはん | bangohan | akşam yemeği |
ご飯 (gohan) hem “pişmiş pirinç” hem genel olarak “yemek” demektir; 朝ご飯 (asagohan, kahvaltı) ve 晩ご飯 (bangohan, akşam yemeği) bu kelimeyle kurulur. JMdict’e göre お茶 (ocha) özellikle yeşil çayı ya da arpa çayını anlatır.
En Sık Kullanılan Japonca Fiiller: Sözlük Biçimi ve -masu Biçimi
Japonca fiillerin sözlükte yer alan biçimine sözlük biçimi denir; günlük kibar konuşmada ise -masu biçimi kullanılır. İkisini birlikte öğrenmenizi öneririz:
| Sözlük biçimi | Rōmaji (Türkçe okunuş) | -masu biçimi | Rōmaji (Türkçe okunuş) | Türkçesi |
|---|---|---|---|---|
| 行く (いく) | iku | 行きます | ikimasu | gitmek |
| 来る (くる) | kuru | 来ます | kimasu | gelmek |
| (為る) する | suru | します | shimasu (şimasu) | yapmak |
| 食べる (たべる) | taberu | 食べます | tabemasu | yemek |
| 飲む (のむ) | nomu | 飲みます | nomimasu | içmek |
| 見る (みる) | miru | 見ます | mimasu | görmek, bakmak, izlemek |
| 聞く (きく) | kiku | 聞きます | kikimasu | duymak, dinlemek |
| 話す (はなす) | hanasu | 話します | hanashimasu (hanaşimasu) | konuşmak |
| 読む (よむ) | yomu | 読みます | yomimasu | okumak |
| 書く (かく) | kaku | 書きます | kakimasu | yazmak |
| 買う (かう) | kau | 買います | kaimasu | satın almak |
| 分かる (わかる) | wakaru (vakaru) | 分かります | wakarimasu (vakarimasu) | anlamak |
| (有る) ある | aru | あります | arimasu | var olmak (cansız varlıklar) |
| (居る) いる | iru | います | imasu | var olmak, bulunmak (canlılar) |
| 帰る (かえる) | kaeru | 帰ります | kaerimasu | eve dönmek |
| 寝る (ねる) | neru | 寝ます | nemasu | uyumak, yatmak |
| 起きる (おきる) | okiru | 起きます | okimasu | kalkmak, uyanmak |
| 待つ (まつ) | matsu | 待ちます | machimasu (maçimasu) | beklemek |
| 会う (あう) | au | 会います | aimasu | buluşmak, karşılaşmak |
| 働く (はたらく) | hataraku | 働きます | hatarakimasu | çalışmak |
-masu biçimini fiilin sınıfı belirler ve JMdict her fiilin sınıfını verir:
- Ichidan fiiller (食べる, 見る, 寝る, 起きる): sondaki る düşer, ます eklenir: 食べる → 食べます.
- Godan fiiller (飲む, 書く, 話す, 待つ, 買う): son hece i sesine geçer, ます eklenir: 飲む → 飲みます, 待つ → 待ちます, 買う → 買います. JMdict 帰る’yu (kaeru) -eru ile bitmesine rağmen godan fiil olarak sınıflar: 帰ります.
- Düzensiz fiiller: する → します, 来る → 来ます (kimasu).
“Var olmak” için iki fiil vardır: JMdict’e göre ある genellikle cansız varlıklar, いる canlılar için kullanılır: 本があります (hon ga arimasu, kitap var), 猫がいます (neko ga imasu, kedi var).
Japonca Sıfatlar: i-Sıfatlar ve na-Sıfatlar
Japonca sıfatlar iki gruba ayrılır. i-sıfatlar い ile biter ve doğrudan ismin önüne gelir: 大きい家 (ōkii ie, büyük ev).
| Kanji | Kana | Rōmaji (Türkçe okunuş) | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| 大きい | おおきい | ōkii (ookii) | büyük |
| 小さい | ちいさい | chiisai (çiisai) | küçük |
| 新しい | あたらしい | atarashii (ataraşii) | yeni |
| 古い | ふるい | furui | eski |
| 高い | たかい | takai | yüksek; pahalı |
| 安い | やすい | yasui | ucuz |
| 暑い | あつい | atsui | sıcak |
| 寒い | さむい | samui | soğuk (hava) |
| 美味しい | おいしい | oishii (oişii) | lezzetli |
| 楽しい | たのしい | tanoshii (tanoşii) | eğlenceli, keyifli |
| 忙しい | いそがしい | isogashii (isogaşii) | meşgul |
| 良い | よい / いい | yoi / ii | iyi |
JMdict’e göre 良い’nın bütün anlamlarında いい okunuşu da kullanılır. na-sıfatlar ise ismin önünde な alır: 静かな部屋 (shizuka na heya, sessiz oda).
| Kanji | Kana | Rōmaji (Türkçe okunuş) | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| 静か | しずか | shizuka (şizuka) | sessiz, sakin |
| 元気 | げんき | genki | sağlıklı, enerjik |
| 綺麗 | きれい | kirei (kirey) | güzel; temiz |
| 好き | すき | suki | sevilen, hoşa giden |
| 有名 | ゆうめい | yūmei (yuumey) | ünlü |
| 便利 | べんり | benri | kullanışlı |
| 簡単 | かんたん | kantan | kolay, basit |
綺麗 (kirei) い sesiyle bittiği hâlde JMdict’te na-sıfattır: 綺麗な花 (kirei na hana, güzel çiçek). 元気 ve 好き hem na-sıfat hem isim olarak sınıflanır.
Kısa Alıştırma
Aşağıdaki fiillerin -masu biçimini yazın:
- 飲む (nomu)
- 見る (miru)
- 書く (kaku)
- する (suru)
Cevaplar: 1. 飲みます (nomimasu), 2. 見ます (mimasu), 3. 書きます (kakimasu), 4. します (shimasu).
Yazdırılabilir çalışma kâğıdı: Bu yazıdaki tabloları ve 20 soruluk cevaplı alıştırmayı PDF olarak indirebilirsiniz. Kişisel ve sınıf içi kullanım için ücretsizdir.
Gün adlarının kanji anlamlarını, kısaltmalarını ve ayın günlerinin özel okunuşlarını Japonca günler yazımızda ayrıntılı anlattık.
Katakanayla yazılan kelimeleri okumakta zorlanıyorsanız katakana alfabesi tablomuzla başlayabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Japoncaya hangi kelimelerle başlamalıyım?
Önce kendinizi ve gününüzü anlatmanıza yarayan kelimelerle başlayın: kişiler, zaman, gün adları, yerler ve yiyecekler. Ardından 行く, 食べる, する gibi sık fiilleri -masu biçimleriyle öğrenin; bunlarla kibar ve basit cümleler kurabilirsiniz.
Japonca kelimeleri rōmajiyle mi öğrenmeliyim?
Rōmaji başlangıçta okunuşu görmenize yardım eder, ama Japonca metinler kana ve kanjiyle yazılır. Hiraganayı ilk haftalarda öğrenip kelimeleri kanayla tekrar etmenizi öneririz; harfleri Japonca alfabe rehberimizde tablolarla bulabilirsiniz.
Japonca kelimelerin Türkçe okunuşu nasıl yazılır?
Tablolarda rōmajinin yanında, farklı olduğunda yaklaşık Türkçe okunuşu verdik: tomodachi “tomodaçi”, kyō “kyoo” diye okunur. Uzun ünlüleri (ō, ū) kısa ünlüden ayırarak okumaya özen gösterin.
Bu kelimeler JLPT’ye hazırlıkta işe yarar mı?
Liste resmî bir JLPT kelime listesi değildir; kelimeleri günlük hayatta ilk ihtiyaç duyulan alanlardan biz seçtik. Sınavın seviyelerini ve yapısını JLPT sınavı rehberimizde anlattık.
Japonca kelimeler PDF olarak var mı?
Evet. Bu yazıdaki tabloları ve 20 soruluk cevaplı alıştırmayı PDF olarak indirebilirsiniz. Kişisel ve sınıf içi kullanım için ücretsizdir.
