Bu rehberde Arapça sayıların yazılışını ve okunuşunu veriyoruz: 0’dan 29’a kadar tek tek, 30’dan 99’a kadar onluklar ve birleşik sayı kuralıyla, ayrıca 100 ve 1000. Yazıda Doğu Arap rakamlarını, sayıların eril ve dişil biçimlerini, 3–10 arasındaki sayı ile sayılan ismin uyumunu, 11–19 arasını, onlukları, birleşik sayıları, yüz ve bini, sıra sayılarını, sık yapılan hataları ve sık sorulan soruları bulacaksınız. Sayılar, okunuşlar ve kurallar; Ankara Üniversitesi Açık Ders Malzemeleri’ndeki Osmanlı Türkçesi ders notunun “Arapça Sayı İsimleri ve Sıra Sayılar” bölümünden, LibreTexts’teki açık erişimli Arabic Level One ders kitabının sayılar bölümünden ve University of California Dil Öğrenimi Konsorsiyumu’nun Arabic Without Walls dil bilgisi notundan alınmıştır (erişim: 27 Ekim 2026).
Arapça sayıların okunuşu hakkında not: Türkçe okunuşlar Ankara Üniversitesi ders notundaki yazıma göre verilmiştir; tablolarda bu yazımı sade tuttuk ve kesme işaretiyle (‘) Türkçede karşılığı olmayan ayn ve hemze seslerini gösterdik. Okunuşlar yaklaşıktır: örneğin ث (sâ) Türkçe okunuşta “s” diye yazılır, ama Arapçada farklı bir sestir; ح, خ ve ص gibi Arapçaya özgü sesler de Türkçe okunuşta ayrılmaz. Harflerin çıkış yerlerini Arapça alfabe rehberimizde anlattık. Ders notundaki bazı okunuşlar klasik dil bilgisindeki çekim eklerini de gösterir (erba’atün gibi). Ders notunun asıl konusu Osmanlı metinlerinde geçen Arapça sayılardır; günlük konuşmada okunuş değişebilir. Sayıları bir eğitmenle, dinleyerek çalışmanızı öneririz.
Arapça Rakamlar: ٠ ١ ٢ ٣ ٤ ٥ ٦ ٧ ٨ ٩
LibreTexts’teki ders kitabına göre ondalık yazımda kullanılan 0–9 rakamlarına “Arap rakamları” denir, çünkü bu rakamları Avrupa’ya Araplar tanıtmıştır. Arap ülkelerinin doğusunda ise “Doğu Arap rakamları” (Arap-Hint rakamları da denir) kullanılır. Aynı kaynağa göre Arapça harfler sağdan sola yazılıp okunur, ama sayılar soldan sağa yazılır ve okunur: 25 sayısı ٢٥ diye yazılır.
| Rakam | Doğu Arap rakamı | Arapça | Okunuş (yaklaşık) |
|---|---|---|---|
| 0 | ٠ | صفر | sıfr |
| 1 | ١ | واحد | vâhid |
| 2 | ٢ | اثنان | isnân |
| 3 | ٣ | ثلاثة | selâse |
| 4 | ٤ | أربعة | erba’a |
| 5 | ٥ | خمسة | hamse |
| 6 | ٦ | ستة | sitte |
| 7 | ٧ | سبعة | seb’a |
| 8 | ٨ | ثمانية | semâniye |
| 9 | ٩ | تسعة | tis’a |
| 10 | ١٠ | عشرة | ‘aşere |
Sıfırın okunuşu “sıfr” ders notunda yer almaz; LibreTexts bu kelimeyi Latin harfleriyle “sifer” diye yazar.
Arapça Sayılar 1’den 10’a: Eril ve Dişil Biçimler
Ankara Üniversitesi ders notuna göre Arapça sayı isimlerinin müzekker (eril) ve müennes (dişil) biçimleri vardır:
| Sayı | Müzekker (eril isimle) | Müennes (dişil isimle) |
|---|---|---|
| 1 | واحد vâhid (ya da أحد ehad) | واحدة vâhide (ya da إحدى ihdâ) |
| 2 | اثنان isnân | اثنتان isnetân |
| 3 | ثلاثة selâse | ثلاث selâs |
| 4 | أربعة erba’a | أربع erba’ |
| 5 | خمسة hamse | خمس hams |
| 6 | ستة sitte | ست sitt |
| 7 | سبعة seb’a | سبع seb’ |
| 8 | ثمانية semâniye | ثمان semân |
| 9 | تسعة tis’a | تسع tis’ |
| 10 | عشرة ‘aşere | عشر ‘aşr |
Ankara Üniversitesi notu biçimleri kullanıldıkları isme göre adlandırır. Tabloda 3–10 arasında eril isimle kullanılan (müzekker) biçimlerin ة ile bittiğine dikkat edin; Ankara Üniversitesi’nin Arapça isimler ders notu bu harfi “kapalı te (dişil te’si)” diye anar. Hangi biçimin hangi isimle kullanılacağını aşağıdaki kural belirler.
Sayı ile Sayılan: 3–10 Arasındaki Kural
University of California’nın Arabic Without Walls dil bilgisi notuna göre 3 ile 10 arasındaki sayılarda iki şeyi hatırlamak gerekir:
- Sayılan isim çoğuldur: 3–10 arasındaki sayılardan sonra gelen isim her zaman çoğul olur.
- Sayının cinsiyeti, ismin tekilinin tersidir: Not, ة ile biten biçimi (ثلاثة) dişil sayar ve bu biçimin eril isimle, ة‘siz biçimin (ثلاث) dişil isimle kullanıldığını söyler. Not bu kurala “yin-yang kuralı” der ve kuralın daha büyük sayılarda da işe yaradığını belirtir.
Yani iki kaynakta adlandırma farklı, kullanım aynıdır: ismin tekili erilse yukarıdaki tablonun müzekker sütunundaki ة‘li biçim, dişilse müennes sütunundaki ة‘siz biçim kullanılır.
Notun eril ve dişil örneklerinden: بيت (ev) eril bir isimdir, bu yüzden ثلاثة بيوت (üç ev) denir. سيارة (araba) dişildir, bu yüzden ثلاث سيارات (üç araba) denir. Notta bir ve iki için sayı kelimesi kullanılmaz: بيت (bir ev), بيتان (iki ev); سيارة (bir araba), سيارتان (iki araba). Ankara Üniversitesi’nin ders notuna göre Arapçada bir isim, sonuna -âni ya da -eyni eki alarak ikil (iki tane) olur; kelime kapalı te ile bitiyorsa kapalı te açılır.
| Sayı | بيت (ev, eril) | سيارة (araba, dişil) |
|---|---|---|
| 1 | بيت | سيارة |
| 2 | بيتان | سيارتان |
| 3 | ثلاثة بيوت | ثلاث سيارات |
| 4 | أربعة بيوت | أربع سيارات |
| 5 | خمسة بيوت | خمس سيارات |
| 10 | عشرة بيوت | عشر سيارات |
Not, bu kurala uymamanın çok yaygın ama anlamı bozmayan bir dil bilgisi hatası olduğunu da yazar. Sayılanın hâli (ref’, nasb, cer) ve 11’den büyük sayılarda ismin tekil mi çoğul mu olacağı ayrı dil bilgisi konularıdır; bunları örneklerle bir eğitmenle çalışmanızı öneririz.
11’den 19’a
LibreTexts’teki ders kitabına göre 11’den 19’a sayılar, birlerin ardına عشر (on) getirilerek iki kelimeyle yazılır. Kitaptaki yazılış ve okunuşlar (kitap bu biçimleri eril/dişil diye ayırmaz; tablodakiler eril isimle kullanılan biçimlerdir):
| Rakam | Arapça | Okunuş (yaklaşık) |
|---|---|---|
| 11 (١١) | أحد عشر | ehade ‘aşere |
| 12 (١٢) | اثنا عشر | isnâ ‘aşere |
| 13 (١٣) | ثلاثة عشر | selâse ‘aşer |
| 14 (١٤) | أربعة عشر | erba’a ‘aşer |
| 15 (١٥) | خمسة عشر | hamse ‘aşer |
| 16 (١٦) | ستة عشر | sitte ‘aşer |
| 17 (١٧) | سبعة عشر | seb’a ‘aşer |
| 18 (١٨) | ثمانية عشر | semâniye ‘aşer |
| 19 (١٩) | تسعة عشر | tis’a ‘aşer |
Bu tablodaki okunuşları, ders kitabının Latin harfli yazımından (ör. ahada ‘ashara, thalatha ‘ashar) ders notundaki Türkçe yazım düzenine göre biz uyarladık; kitap 11 ve 12’yi “’ashara”, 13–19’u “’ashar” diye yazar.
Onluklar ve 21–99 Arası Sayılar
Ankara Üniversitesi ders notuna göre onlukların iki biçimi vardır: ref’ hâlinde -ûn, nasb ve cer hâllerinde -în ile biter. Not, onlukların (20, 30, 40…) ve 100, 1000 ile katlarının eril ve dişil biçiminin ayrı olmadığını, ikisi için de ortak kullanıldığını yazar.
| Sayı | Arapça (ref’) | Okunuş (ref’) | Okunuş (nasb ve cer) |
|---|---|---|---|
| 20 | عشرون | ‘işrûn | ‘işrîn |
| 30 | ثلاثون | selâsûn | selâsîn |
| 40 | أربعون | erba’ûn | erba’în |
| 50 | خمسون | hamsûn | hamsîn |
| 60 | ستون | sittûn | sittîn |
| 70 | سبعون | seb’ûn | seb’în |
| 80 | ثمانون | semânûn | semânîn |
| 90 | تسعون | tis’ûn | tis’în |
LibreTexts’teki kitabın 21–29 örneklerinde ve ders notundaki 34 örneğinde görüldüğü gibi birleşik sayılarda önce birler, sonra onlar söylenir ve ikisi “ve” anlamındaki و ile bağlanır; Türkçedeki “yirmi bir” yerine “bir ve yirmi” denir:
| Rakam | Arapça | Okunuş (yaklaşık) |
|---|---|---|
| 21 | واحد وعشرون | vâhid ve ‘işrûn |
| 22 | اثنان وعشرون | isnân ve ‘işrûn |
| 25 | خمسة وعشرون | hamse ve ‘işrûn |
| 29 | تسعة وعشرون | tis’a ve ‘işrûn |
| 34 | أربعة وثلاثون | erba’a ve selâsûn (ders notunda: erba’atün ve selâsûn) |
Arapça Sayılar 100 ve 1000
Ankara Üniversitesi ders notuna göre yüz مائة (mi’e), bin ألف (elf) diye söylenir. Ders notu birleşik sayılara şu örnekleri verir; okunuşlar notta yazıldığı biçimdedir:
| Rakam | Arapça | Okunuş (ders notunda) |
|---|---|---|
| 121 | مائة وواحد وعشرون | mi’etün ve vâhidün ve ‘işrûn |
| 768 | سبعمائة وثمانية وستون | seb’u mi’etin ve semâniyetün ve sittûn |
| 1996 | ألف وتسعمائة وستة وتسعون | elfün ve tis’u mi’etin ve sittetün ve tis’ûn |
Örneklerden görüldüğü gibi büyük sayılarda önce bin, sonra yüz, sonra birler ve onlar söylenir; her basamak و ile bağlanır. Ders notunun bu örneklerinde 700 (سبعمائة) ve 900 (تسعمائة), sayı ile “yüz” kelimesinin bitişik yazılmasıyla kurulmuştur; 200 gibi öteki yüzlüklerin biçimini bir eğitmenle çalışmanızı öneririz.
Sıra Sayıları: Birinci, İkinci, Üçüncü
Ankara Üniversitesi ders notuna göre Arapça sıra sayıları şöyledir:
| Türkçe | Arapça | Okunuş |
|---|---|---|
| birinci | أول | evvel |
| ikinci | ثاني | sânî |
| üçüncü | ثالث | sâlis |
| dördüncü | رابع | râbi’ |
| beşinci | خامس | hâmis |
| altıncı | سادس | sâdis |
| yedinci | سابع | sâbi’ |
| sekizinci | ثامن | sâmin |
| dokuzuncu | تاسع | tâsi’ |
| onuncu | عاشر | ‘âşir |
Ders notuna göre evvel‘in dişili ûlâ‘dır (أولى); öteki sıra sayıları dişillik ekiyle dişil olur: sâniye, sâlise, râbi’a.
Sık Yapılan Hatalar
- Rakamları sağdan sola yazmak: Harfler sağdan sola yazılsa da sayılar soldan sağa yazılır: 25 = ٢٥.
- 3–10’da biçimi karıştırmak: Eril isimle ة‘li biçim (ثلاثة بيوت), dişil isimle ة‘siz biçim (ثلاث سيارات) kullanılır.
- 3–10’dan sonra tekil isim kullanmak: Bu sayılardan sonra isim çoğuldur.
- Birleşik sayılarda onlukları önce söylemek: 21, “bir ve yirmi” diye söylenir: واحد وعشرون.
- Doğu Arap rakamlarını karıştırmak: ٥ beş, ٠ sıfırdır; ٦ altı, ٧ yedi, ٨ sekizdir.
Alıştırma
Aşağıdaki sayıları Doğu Arap rakamlarıyla yazın ve okunuşlarını söyleyin:
- 7
- 15
- 40
- 23
- 100
Cevaplar
- ٧: سبعة (seb’a)
- ١٥: خمسة عشر (hamse ‘aşer)
- ٤٠: أربعون (erba’ûn)
- ٢٣: ثلاثة وعشرون (selâse ve ‘işrûn)
- ١٠٠: مائة (mi’e)
Sık Sorulan Sorular
Arapça sayılar 1’den 10’a nasıl okunur?
Vâhid (1), isnân (2), selâse (3), erba’a (4), hamse (5), sitte (6), seb’a (7), semâniye (8), tis’a (9), ‘aşere (10). Bunlar eril biçimlerdir; dişil biçimler tablodadır.
Arapça rakamlar nasıl yazılır?
Doğu Arap rakamları ٠ ١ ٢ ٣ ٤ ٥ ٦ ٧ ٨ ٩ biçimindedir. Arapça yazı sağdan sola olsa da sayılar soldan sağa yazılır ve okunur.
Arapçada 100 ve 1000 nasıl söylenir?
100 mi’e (مائة), 1000 elf (ألف) diye söylenir. Ders notuna göre onluklar, yüz ve bin için ayrı eril ve dişil biçim yoktur.
Arapçada sayı ile isim nasıl uyumlu olur?
3–10 arasında isim çoğul olur; ismin tekili erilse sayının ة‘li biçimi, dişilse ة‘siz biçimi kullanılır: ثلاثة بيوت (üç ev), ثلاث سيارات (üç araba). UC Davis’in örneklerinde bir ve iki tane için sayı kelimesi kullanılmaz; ismin tekili ve ikili söylenir: سيارة, سيارتان.
Arapça 21 nasıl söylenir?
Önce birler, sonra onlar söylenir ve و (ve) ile bağlanır: واحد وعشرون (vâhid ve ‘işrûn).
Arapçaya Devam Etmek İçin
Sayıları fiyat sorarken, telefon numaranızı söylerken ve saat sorarken kullandıkça kalıcı olur. Arapçada pazardan perşembeye kadar gün adları sayılarla ilişkilidir; günleri ve ayları okunuşlarıyla Arapça günler ve aylar rehberimizde anlattık. Harfleri, başta, ortada ve sonda yazılışlarını ve okunuşlarını Arapça alfabe rehberimizde anlattık. Hangi dili öğreneceğinize henüz karar vermediyseniz İngilizce dışında hangi dili öğrenmeliyiz? rehberimize bakabilirsiniz.
Active English’te 1987’den bu yana Arapça eğitimi veriliyor. Arapça dersleri birebir olarak şubelerimizde, online ya da ikisi bir arada (hibrit) verilir; program seviyenize ve hedefinize göre planlanır. YDS ve YÖKDİL’e hazırlanabilirsiniz; istenirse aile birleşimi için Arapça programı da uygulanır. Ayrıntılar için Ankara’da Arapça öğrenmek ve birebir özel ders sayfalarımıza bakabilirsiniz. Seviyenizi ücretsiz online seviye tespit sınavının Arapça testiyle öğrenebilir, kayıt olmadan önce ücretsiz deneme dersine katılabilirsiniz.
Kaynaklar
Sayıların yazılışı, okunuşları ve kurallar aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır (erişim: 27 Ekim 2026). 11–19 arasının Türkçe okunuşlarını, alıştırmayı ve Türkçe açıklamaları biz yazdık.
- Ankara Üniversitesi Açık Ders Malzemeleri: Osmanlı Türkçesi ders notu (PDF; “Osmanlı Türkçesine Arapçadan Geçen Unsurlar” ünitesi, “Arapça Sayı İsimleri ve Sıra Sayılar”) ve Arapçada İsimler (PDF; ikillik ve dişil te)
- LibreTexts, Arabic Level One: 7.7 Numbers (CC BY 4.0)
- UC Consortium for Language Learning and Teaching, Arabic Without Walls: Grammar Note 4, Numbers 3-10: Yin/Yang Rule
