Bu rehberde Arapça haftanın günlerini, Hicri ayları ve iki farklı Miladi ay dizisini Arapça yazılışları ve yaklaşık Türkçe okunuşlarıyla tablolarda veriyoruz; hangi ay adlarının hangi ülkelerde kullanıldığını da kaynaklarıyla gösteriyoruz. Arap harflerini henüz tanımıyorsanız önce Arapça alfabe rehberimize bakabilirsiniz.
Okunuşlar hakkında not: Türkçe okunuşlar yaklaşıktır. Arapça sayılar rehberimizdeki gibi kesme işaretiyle (‘) Türkçede karşılığı olmayan ayn ve hemze seslerini, düzeltme işaretiyle (â, î, û) uzun ünlüleri gösterdik. Kelimelerin harekeli yazılışını Wiktionary’den kontrol ettik.
Arapça Günler ve Okunuşları
LibreTexts’teki Arapça ders kitabına göre “gün” Arapçada يوم (yevm) demektir ve gün adları bu kelimeyle birlikte de söylenir: يوم السبت (yevmü’s-sebt, cumartesi günü). “Hafta” أسبوع (üsbû’), “günler” أيام (eyyâm) kelimesidir.
| Türkçe | Arapça | Okunuşu |
|---|---|---|
| Pazar | الأحد | el-ehad |
| Pazartesi | الاثنين | el-isneyn |
| Salı | الثلاثاء | es-sülâsâ |
| Çarşamba | الأربعاء | el-erbi’â |
| Perşembe | الخميس | el-hamîs |
| Cuma | الجمعة | el-cum’a |
| Cumartesi | السبت | es-sebt |
Zamanla ilgili birkaç temel kelime daha:
| Türkçe | Arapça | Okunuşu |
|---|---|---|
| gün / günler | يوم / أيام | yevm / eyyâm |
| hafta | أسبوع | üsbû’ |
| ay / aylar | شهر / شهور | şehr / şühûr |
| yıl | سنة | sene |
Gün adlarını sayılarla hatırlayın: Aynı ders kitabına göre pazar (الأحد) “bir” anlamındaki واحد, pazartesi (الاثنين) “iki”, salı (الثلاثاء) “üç”, çarşamba (الأربعاء) “dört”, perşembe (الخميس) “beş” sayısından gelir. Cuma (الجمعة) bir sayıdan değil, “toplanmak” fiilinden gelir. Sayıları biliyorsanız pazardan perşembeye kadar beş günün adını kolayca hatırlarsınız.
Hafta sonu: Kitaba göre cuma, Müslümanlar için kutsal gün sayıldığından birçok Arap ülkesinde haftanın en önemli günüdür; cuma namazı bu gün kılınır. Bu yüzden birçok Arapça konuşulan ülkede hafta sonu cuma ve cumartesidir, ama bu bölgeye göre değişebilir. Bir ülkede iş günlerini planlıyorsanız o ülkenin güncel resmî tatil günlerini kontrol edin.
Hicri Aylar: Arapça ve Türkçe Adları
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hicri takvim İslâm dünyasının dinî takvimidir ve ayın evrelerine dayanır. Bir ay 29 ya da 30 gün, bir yıl 354 ya da 355 gündür; Hicri yıl güneş yılından yaklaşık 11 gün kısa olduğu için aylar mevsimlere göre kayar. Ramazan orucunun her yıl farklı bir mevsime denk gelmesinin nedeni budur.
| Sıra | Arapça | Okunuşu | Türkçedeki adı |
|---|---|---|---|
| 1 | محرم | muharrem | Muharrem |
| 2 | صفر | safer | Safer |
| 3 | ربيع الأول | rebî’u’l-evvel | Rebîülevvel |
| 4 | ربيع الآخر | rebî’u’l-âhir | Rebîülâhir |
| 5 | جمادى الأولى | cumâde’l-ûlâ | Cemâziyelevvel |
| 6 | جمادى الآخرة | cumâde’l-âhira | Cemâziyelâhir |
| 7 | رجب | receb | Receb (Recep) |
| 8 | شعبان | şa’bân | Şâban |
| 9 | رمضان | ramazân | Ramazan |
| 10 | شوال | şevvâl | Şevval |
| 11 | ذو القعدة | zü’l-ka’de | Zilkade |
| 12 | ذو الحجة | zü’l-hicce | Zilhicce |
Türkçedeki adlar TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Takvim” maddesindeki yazımlardır. Recep, Şaban, Ramazan ve Muharrem gibi adlar Türkçede de kullanıldığı için Hicri ayları öğrenmek çoğu zaman Arapça yazılışlarını tanımaktan ibarettir.
Miladi Aylar: Hangi Bölgede Hangi Adlar?
Miladi takvimin ayları için Arapçada tek bir dizi yoktur. Unicode Konsorsiyumu’nun ülkelere göre tarih biçimlerini topladığı CLDR veri tabanına göre Suriye, Lübnan, Ürdün, Filistin ve Irak’ta Ocak ayı كانون الثاني ile başlayan dizi; Mısır, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Libya’da ise يناير ile başlayan dizi kullanılır. Wiktionary, birinci dizideki adların çoğunun Süryaniceden geçtiğini belirtir ve bu adları “Levant ve Irak” kullanımı olarak işaretler.
| Ay | Suriye, Lübnan, Ürdün, Filistin, Irak | Okunuşu | Mısır, Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt, Katar, Libya | Okunuşu |
|---|---|---|---|---|
| Ocak | كانون الثاني | kânûnu’s-sânî | يناير | yenâyir |
| Şubat | شباط | şubât | فبراير | fibrâyir |
| Mart | آذار | âzâr | مارس | mâris |
| Nisan | نيسان | neysân | أبريل | ebrîl |
| Mayıs | أيار | eyyâr | مايو | mâyû |
| Haziran | حزيران | hazîrân | يونيو | yûnyû |
| Temmuz | تموز | temmûz | يوليو | yûlyû |
| Ağustos | آب | âb | أغسطس | eğustus |
| Eylül | أيلول | eylûl | سبتمبر | sibtimbir |
| Ekim | تشرين الأول | teşrînü’l-evvel | أكتوبر | uktûbir |
| Kasım | تشرين الثاني | teşrînü’s-sânî | نوفمبر | nûfimbir |
| Aralık | كانون الأول | kânûnu’l-evvel | ديسمبر | dîsimbir |
Türkçedeki Nisan, Haziran, Temmuz ve Eylül adlarının birinci dizideki adlara benzediğini fark edeceksiniz. Wiktionary bazı ayların okunuşunda birden fazla harekeleme verir (örneğin سبتمبر için sibtimbir ve sebtember); tabloda ilkini yazdık.
Kuzey Afrika: CLDR’ye göre Cezayir ve Tunus’ta farklı biçimler (Ocak جانفي, Haziran جوان), Fas’ta ise kendine özgü biçimler (Temmuz يوليوز, Ağustos غشت) kullanılır. Bu ülkelerle yazışacaksanız tarih biçimine ayrıca dikkat edin.
Sık Yapılan Hatalar
- İki Miladi diziyi gelişigüzel karıştırmak: Bir metinde ay adlarını hangi diziden yazacağınıza karar verin ve o diziyle devam edin; yazışacağınız ülkenin hangi diziyi kullandığını yukarıdaki açıklamada gösterdik.
- Hicri ayı her yıl aynı Miladi aya denk saymak: Hicri yıl güneş yılından kısa olduğu için Ramazan ya da Muharrem her yıl Miladi takvimde daha erken bir tarihe gelir. Tarih verirken hangi takvimi kullandığınızı belirtin.
Arapça Günleri ve Ayları Öğrenmek İçin Adım Adım
- Önce sayıları öğrenin: Pazardan perşembeye kadar beş günün adı sayılarla ilişkilidir; sayıları bilirseniz bu günleri ezberlemeniz kolaylaşır.
- Günleri يوم ile söyleyin: يوم الجمعة (yevmü’l-cum’a, cuma günü) gibi kalıplarla pratik yapın.
- Hicri aylara Türkçedeki adlarla başlayın: Recep, Şaban, Ramazan ve Şevval gibi bildiğiniz adların Arapça yazılışını tanıyın.
- Miladi aylar için bölgenizi seçin: Mısır, Suudi Arabistan ya da Körfez ülkeleriyle çalışıyorsanız يناير dizisini, Suriye, Lübnan, Ürdün ya da Irak’la çalışıyorsanız كانون الثاني dizisini öncelikle öğrenin.
- Tarih okuyarak pekiştirin: Arapça bir takvim ya da gazete başlığındaki tarihleri okumaya çalışın; sayıların yazılışını Arapça sayılar rehberimizde bulabilirsiniz.
Gün ve ay adlarının yanında bugün, yarın, şimdi gibi zaman kelimelerini Arapça kelimeler listemizde okunuşlarıyla bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Arapça pazartesi nasıl denir?
Pazartesi الاثنين (el-isneyn) demektir; “pazartesi günü” için يوم الاثنين (yevmü’l-isneyn) denir. Kelime “iki” sayısıyla ilişkilidir.
Arapça cuma ne demek?
الجمعة (el-cum’a) “cuma” demektir; LibreTexts’teki ders kitabına göre adı “toplanmak” fiilinden gelir.
Hicri aylar kaç gündür?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hicri takvimde bir ay 29 ya da 30 gün, bir yıl 354 ya da 355 gündür.
Arapça Ocak ayı nasıl denir?
Bölgeye göre değişir: Mısır, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Libya’da يناير (yenâyir), Suriye, Lübnan, Ürdün, Filistin ve Irak’ta كانون الثاني (kânûnu’s-sânî) denir. Cezayir ve Tunus’ta جانفي yazılır.
Ramazan neden her yıl farklı tarihe denk gelir?
Ramazan Hicri takvimin dokuzuncu ayıdır. Hicri yıl güneş yılından yaklaşık 11 gün kısa olduğu için ramazan Miladi takvimde her yıl daha erken bir tarihe gelir ve yıllar içinde bütün mevsimleri dolaşır.
Kaynaklar
Gün ve ay adları, kullanım bölgeleri ve takvim bilgileri aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır (erişim: 29 Ekim 2026). Türkçe okunuşlar yaklaşıktır; tablolar ve öğrenme adımları tarafımızca hazırlanmıştır.
- LibreTexts, Arabic Level One (CC BY 4.0): 11.5 Days of The Week
- TDV İslâm Ansiklopedisi: Takvim maddesi (Hicri takvim, ay ve yıl uzunluğu, ay adları)
- Unicode Konsorsiyumu, Ortak Yerel Ayar Veri Deposu (CLDR), cldr-json sürüm 49: ar, ar-EG, ar-SA, ar-AE, ar-KW, ar-QA, ar-LY, ar-SY, ar-LB, ar-JO, ar-PS, ar-IQ, ar-DZ, ar-TN ve ar-MA için Miladi takvim, ar için Hicri takvim ve gün adları
- Wiktionary (İngilizce): Arapça gün ve ay adlarının harekeli yazılışları; كانون الثاني, شباط, آذار ve نيسان maddelerindeki “Levant, Iraq” kullanım işaretleri