Kısa cevap: Almancada şimdiki zamanda (Präsens) fiil, mastar ekini (-en) atıp köke şahıs eki alarak çekilir: ich -e, du -st, er/sie/es -t, wir -en, ihr -t, sie/Sie -en. Duden’in çekim tablosundaki örnekle machen (yapmak): ich mache, du machst, er macht, wir machen, ihr macht, sie machen. Çok kullanılan üç fiil kurala uymaz: sein (olmak) bin, bist, ist, sind, seid, sind; haben (sahip olmak) habe, hast, hat, haben, habt, haben; werden (olmak, -ecek) werde, wirst, wird, werden, werdet, werden. Kökü -t ya da -d ile biten arbeiten, finden gibi fiillerde araya e girer (du arbeitest); bazı fiillerde du ve er/sie/es biçiminde kök ünlüsü değişir (sprechen – du sprichst, fahren – du fährst).
Bu rehberde Almanca şimdiki zamanın ne anlattığını, düzenli fiillerin çekimini, sein, haben ve werden‘in çekimini, kökü -t, -d ve -s, -z ile biten fiilleri, kök ünlüsü değişen fiilleri, ayrılabilen fiillere kısa bir girişi, sık yapılan hataları, cevaplı bir alıştırmayı ve sık sorulan soruları bulacaksınız. Çekimler Duden’in çekim tablolarından, yazım kuralları Alman Yazım Konseyi’nin resmî kural kitabından (Amtliches Regelwerk, 2024) alınmıştır.
Almancada Şimdiki Zaman (Präsens) Ne Anlatır?
DWDS sözlüğüne göre Präsens şimdiyi, genel geçer olanı, geleceği ve hatta geçmişi anlatabilen zamandır. Yani Türkçedeki şimdiki zamanın da geniş zamanın da karşılığıdır ve bir zaman bildiren kelimeyle gelecek için de kullanılır:
- Ich lerne Deutsch. (Almanca öğreniyorum.)
- Wir wohnen in Ankara. (Ankara’da oturuyoruz.)
- Morgen arbeite ich nicht. (Yarın çalışmıyorum.)
Bu yüzden ich lerne bağlama göre “öğreniyorum” ya da “öğrenirim” diye çevrilir.
Şahıs Zamirleri ve Şahıs Ekleri
Fiilin kökü mastardan -en (ya da -n) atılarak bulunur: wohn-en → wohn, lern-en → lern, komm-en → komm. Duden’in tablolarında düzenli fiiller şu ekleri alır:
| Şahıs | Ek | wohnen (oturmak, yaşamak) |
|---|---|---|
| ich (ben) | -e | ich wohne |
| du (sen) | -st | du wohnst |
| er / sie / es (o) | -t | er wohnt |
| wir (biz) | -en | wir wohnen |
| ihr (siz, samimi) | -t | ihr wohnt |
| sie / Sie (onlar / siz, resmî) | -en | sie wohnen, Sie wohnen |
Aynı ekleri alan fiillere Duden’den örnekler: lernen (öğrenmek): ich lerne, du lernst, er lernt; kommen (gelmek): ich komme, du kommst, er kommt; machen (yapmak): ich mache, du machst, er macht. Düzenli fiillerde wir ve sie biçimi mastarla aynıdır.
du, ihr ve Sie: du tek bir kişiye samimi hitaptır, ihr birden çok kişiye samimi hitaptır. Resmî hitapta Sie kullanılır ve fiil sie (onlar) gibi çekilir. Resmî kural kitabının 65. paragrafına göre hitap zamiri Sie büyük harfle yazılır: Wie geht es Ihnen? (Nasılsınız?)
Sein, Haben ve Werden
Almancada çok kullanılan bu üç fiil düzenli çekilmez; ezberlenmesi gerekir. Çekimler Duden’in tablolarındandır:
| Şahıs | sein (olmak) | haben (sahip olmak) |
|---|---|---|
| ich | bin | habe |
| du | bist | hast |
| er / sie / es | ist | hat |
| wir | sind | haben |
| ihr | seid | habt |
| sie / Sie | sind | haben |
- Ich bin Lehrerin. (Öğretmenim.) / Wir sind müde. (Yorgunuz.)
- Ich habe Zeit. (Vaktim var.) / Hast du ein Auto? (Araban var mı?)
werden (olmak; gelecek zaman yardımcı fiili): ich werde, du wirst, er/sie/es wird, wir werden, ihr werdet, sie/Sie werden. du ve er biçimlerinde kök ünlüsü e‘den i‘ye döner. Örnek: Es wird kalt. (Hava soğuyor.)
Kökü -t, -d ile Biten Fiiller: arbeiten, finden
Duden’in arbeiten ve finden tablolarında görüldüğü gibi kökü -t ya da -d ile biten bu fiillerde du, er/sie/es ve ihr biçimlerinde ekten önce bir e gelir:
| Şahıs | arbeiten (çalışmak) | finden (bulmak) |
|---|---|---|
| ich | arbeite | finde |
| du | arbeitest | findest |
| er / sie / es | arbeitet | findet |
| wir | arbeiten | finden |
| ihr | arbeitet | findet |
| sie / Sie | arbeiten | finden |
Duden’in warten (beklemek: du wartest, er wartet) tablosu da böyledir. Kökü ünsüz + n ile biten öffnen‘de (açmak) de aynı e görülür: du öffnest, er öffnet.
Kökü -s, -ß, -z ile Biten Fiiller: reisen, tanzen
Resmî kural kitabının 26. paragrafına göre kökü s, ss, ß, x ya da z ile biten fiillerde du ekinin (-st) s‘si düşer; bu yüzden du biçimi er biçimiyle aynı olur: du reist (reisen, seyahat etmek), du reißt (reißen, yırtmak), du sitzt (sitzen, oturmak), du tanzt (tanzen, dans etmek). Duden’in tablosunda: ich tanze, du tanzt, er tanzt, wir tanzen, ihr tanzt, sie tanzen.
Kök Ünlüsü Değişen Fiiller
Bazı fiillerde yalnız du ve er/sie/es biçiminde kökteki ünlü değişir; öteki şahıslar düzenlidir. Resmî kural kitabı bu değişmeye geben – du gibst – er gibt örneğini verir. Duden’in tablolarından:
| Değişme | Fiil | du / er, sie, es |
|---|---|---|
| e → i | sprechen (konuşmak) | du sprichst / er spricht |
| e → i | geben (vermek) | du gibst / er gibt |
| e → i | helfen (yardım etmek) | du hilfst / er hilft |
| e → i | essen (yemek) | du isst / er isst |
| e → i (ve mm) | nehmen (almak) | du nimmst / er nimmt |
| e → ie | sehen (görmek) | du siehst / er sieht |
| a → ä | fahren (araçla gitmek) | du fährst / er fährt |
| a → ä | schlafen (uyumak) | du schläfst / er schläft |
| a → ä | tragen (taşımak, giymek) | du trägst / er trägt |
| au → äu | laufen (koşmak, yürümek) | du läufst / er läuft |
ihr biçiminde ünlü değişmez: ihr sprecht, ihr fahrt, ihr esst. Bu fiilleri tek tek öğrenmek gerekir; yeni bir fiili er biçimiyle birlikte öğrenmek işe yarar. wissen (bilmek) de ayrı bir fiildir: ich weiß, du weißt, er weiß, wir wissen, ihr wisst, sie wissen (ich ve er biçimi aynı ve eksizdir).
Ayrılabilen Fiillere Kısa Giriş
Almancada auf-, an-, ein-, mit-, zurück- gibi bir ön ek alan bazı fiiller cümlede ikiye ayrılır. Resmî kural kitabının 34. paragrafına göre bu birleşik fiiller yalnız mastarda, ortaçlarda ve fiilin sonda durduğu yan cümlede bitişik yazılır; ana cümlede ön ek fiilden ayrı yazılır; kural kitabı, bileşenlerin sırasının cümledeki yere göre değiştiğini şu örnekle gösterir: Dieses Argument kommt hinzu. Duden’in tablosundan aufstehen (kalkmak): ich stehe auf, du stehst auf, er steht auf; einkaufen (alışveriş yapmak): ich kaufe ein, du kaufst ein, er kauft ein.
- Ich stehe um sieben Uhr auf. (Saat yedide kalkarım.)
- Wir kaufen am Samstag ein. (Cumartesi alışveriş yaparız.)
Kural kitabına göre bu fiillerde vurgu normalde ön ektedir: AUFstehen. Her ön ek ayrılmaz: vurgusu fiilde olan übersetzen (çevirmek) gibi birleşikler bitişik kalır: Sie übersetzt das Buch. (Kitabı çeviriyor.)
Sık Yapılan Hatalar
- du ekini unutmak: du wohne değil, du wohnst.
- er biçiminde -en kullanmak: er wohnen değil, er wohnt.
- sein‘i düzenli çekmek: ich seine değil, ich bin; wir sein değil, wir sind.
- -t, -d kökünde e‘yi atlamak: er arbeitt değil, er arbeitet; du findst değil, du findest.
- Ünlü değişmesini ich‘e taşımak: ich spriche değil, ich spreche; değişme yalnız du ve er/sie/es‘tedir.
- Ünlü değişmesini ihr‘e taşımak: ihr fährt değil, ihr fahrt.
- Ayrılabilen fiili bitişik bırakmak: Ich aufstehe um sieben. değil, Ich stehe um sieben auf.
- Resmî Sie‘yi küçük yazmak ya da du gibi çekmek: Kommen Sie aus Ankara? (Ankara’dan mı geliyorsunuz?)
Alıştırma
Parantezdeki fiili şimdiki zamanda çekin. Cevaplar aşağıda.
- Ich ___ in Ankara. (wohnen)
- Du ___ sehr gut Deutsch. (sprechen)
- Er ___ heute nicht. (arbeiten)
- Wir ___ müde. (sein)
- ___ du ein Auto? (haben)
- Sie (o, kadın) ___ nach Berlin. (fahren)
- Ihr ___ schnell. (laufen)
- Ich ___ um sieben Uhr ___. (aufstehen)
Cevaplar
- wohne
- sprichst (e → i)
- arbeitet (kök -t ile biter, araya e girer)
- sind
- Hast
- fährt (a → ä)
- lauft (ihr biçiminde ünlü değişmez)
- stehe … auf
Sık Sorulan Sorular
Almanca fiil çekimi nasıl yapılır?
Mastardan -en atılır ve köke şahıs eki eklenir: ich -e, du -st, er/sie/es -t, wir -en, ihr -t, sie/Sie -en. sein, haben, werden ve kök ünlüsü değişen fiiller ayrıca öğrenilir.
Almanca sein fiilinin çekimi nedir?
ich bin, du bist, er/sie/es ist, wir sind, ihr seid, sie/Sie sind.
Almanca haben fiilinin çekimi nedir?
ich habe, du hast, er/sie/es hat, wir haben, ihr habt, sie/Sie haben.
Almancada şimdiki zaman ile geniş zaman ayrı mıdır?
Hayır. Präsens ikisini de karşılar: Ich arbeite. “Çalışıyorum” ya da “Çalışırım” anlamına gelir. DWDS’ye göre bu zaman geleceği de anlatabilir: Morgen arbeite ich. (Yarın çalışıyorum.)
Hangi fiillerin ünlüsü değişir?
Bunlar tek tek öğrenilir; sprechen, geben, nehmen, sehen, fahren, schlafen, laufen gibi sık kullanılan fiillerde değişir. Sözlükte ve Duden’in çekim tablolarında du ve er biçimine bakarak öğrenebilirsiniz.
Almancada Präsens nedir?
Duden’e göre bir olayı ya da durumu konuşanın bakış açısından şimdiki olarak gösteren zaman biçimidir. Türkçeye bağlama göre şimdiki zamanla ya da geniş zamanla çevrilir.
Almancaya Devam Etmek İçin
Fiil çekimini en hızlı, her gün kullandığınız cümlelerle oturtursunuz. İsimlerin artikelini Almanca artikeller, A1 seviyesinin temel kelimelerini Almanca A1 kelime listesi, harflerin okunuşunu Almanca alfabe, saat ve gün söylemeyi Almanca günler, sayıları Almanca sayılar rehberlerimizde bulabilirsiniz. Perfekt ve Präteritum’u Almanca geçmiş zaman, nesnelerin hâlini Almanca Akkusativ ve Dativ rehberlerimizde anlattık.
Kızılay Merkez Şubemizde açılan Almanca A1 gruplarına katılabilir; birebir dersi Kızılay, Batıkent, Bahçelievler ya da Çayyolu şubemizde veya online alabilirsiniz. Programlar için Almanca kursu sayfamıza bakın; nereden başlayacağınızı ücretsiz seviye tespiti ile öğrenebilir, kayıt olmadan önce ücretsiz deneme dersine katılabilirsiniz.
Kaynaklar
Çekimler ve kurallar aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır (erişim: 24 Ekim 2026). Örnek cümleler bu çekimlere göre tarafımızca yazılmıştır.
- Duden, çekim tabloları (Konjugation): machen, wohnen, lernen, kommen, sein, haben, werden, arbeiten, finden, warten, öffnen, reisen, tanzen, sprechen, geben, helfen, essen, nehmen, sehen, fahren, schlafen, tragen, laufen, wissen, aufstehen, einkaufen; sözlük maddesi Präsens
- DWDS, Berlin-Brandenburg Bilimler Akademisi: Präsens
- Rat für deutsche Rechtschreibung (Alman Yazım Konseyi): Amtliches Regelwerk 2024 (PDF; § 26, § 33, § 34, § 65)
İçerik denetimi: Active English Almanca eğitmeni