Almanca Sayılar

Almanca sayılarda iki temel kural var: 21’den 99’a kadar sayılarda önce birler, sonra onlar söylenir (einundzwanzig, kelimesi kelimesine “bir ve yirmi”); bir milyonun altındaki sayılar ise yazıyla tek kelime olarak bitişik yazılır (dreihundertfünfundsechzig: 365). Bu yazıda 0’dan 20’ye kadar sayıları, onluları, yüzleri ve binleri, sıra sayılarını (der erste, der zweite…) ve sayıların günlük hayatta en çok gerektiği yerleri, yani tarih, yaş, saat, fiyat ve telefon numarasını kendi hazırladığımız örneklerle anlatıyoruz.

Almanca sayılar 0–20

Okunuşlar Türkçe harflerle yaklaşık olarak verilmiştir. Doğru telaffuzu Duden’deki ses kayıtlarından dinleyebilirsiniz.

• 11 ve 12 özeldir: elf, zwölf. Bunlar ezberlenir.
• 13–19 arası: birler + zehn: dreizehn, vierzehn, achtzehn. İki sayıda kısalma olur: sechs → sechzehn (16), sieben → siebzehn (17).
• eins ve ein: Sayarken ve sayının sonunda eins denir: eins, zwei, drei; hunderteins (101). Başka sayıyla birleşince ein- olur: einundzwanzig. Bir ismin önünde ise artikel gibi çekimlenir: ein Buch, eine Stunde.

Onlular ve 21–99

Onlular -zig ile biter; yalnız 30 dreißig diye yazılır. 60 ve 70’te de 16 ve 17’deki kısalma görülür: sechzig, siebzig. Duden’e göre standart söyleyişte sondaki -ig “ich” kelimesindeki sesle okunur; Almanya’nın güneyinde ve orta kesiminde, İsviçre’de ve doğu Avusturya’da “k” ya da “g” ile söylendiği de yaygındır (tsvan-tsik).

21’den 99’a kadar sayılar birler + und + onlar diye kurulur ve bitişik yazılır:

• 21 = einundzwanzig (bir ve yirmi)
• 34 = vierunddreißig
• 58 = achtundfünfzig
• 67 = siebenundsechzig
• 76 = sechsundsiebzig
• 99 = neunundneunzig

Dinlerken ipucu: Türkçede önce onlar söylendiği için bu sıralama başta zorlayabilir. Duyduğunuz ilk rakamı birler basamağına, ikincisini onlar basamağına yazın: “sechsundsiebzig” → önce 6, sonra 7 → 76.

Yüzler, binler ve milyonlar

• Bir milyona kadar bitişik: Duden’in yazım kuralına göre yazıyla yazılan sayılar bir milyondan küçükse bitişik, büyükse ayrı yazılır: zweihundertfünfzigtausend, ama drei Millionen zweihunderttausend.
• und isteğe bağlıdır: Yüzlerden sonra und kullanılabilir de kullanılmayabilir de: hundertsiebzig ya da hundertundsiebzig.
• Million ve Milliarde birer isimdir: Büyük harfle yazılır, dişildir ve çoğul alır: eine Million, zwei Millionen; eine Milliarde, zwei Milliarden.
• Billion’a dikkat: Almanca Milliarde Türkçedeki milyardır. Almanca Billion ise Duden’e göre “bir milyon milyon”, yani Türkçedeki trilyondur.

Rakamla yazarken

Duden, beş ve daha fazla basamaklı sayıların sağdan üçerli gruplara boşlukla ayrılmasını önerir: 15 000, 250 000. Yıllar ve posta kodları gruplanmaz: 2026, 06420. Goethe-Institut’un A1 kelime listesinde 1.000 gibi noktalı yazım da kullanılır. Ondalık sayılarda Türkçedeki gibi virgül kullanılır ve “Komma” diye okunur: 1,5 = eins Komma fünf.

Sıra sayıları: der erste, der zweite

Sıra sayıları (Ordnungszahlen) “birinci, ikinci” anlamına gelir. Rakamla yazılırken sayının arkasına nokta konur: der 3. Mai (3 Mayıs), am 15. (ayın 15’inde).

• Tablodaki örneklerde görüldüğü gibi 19’a kadar sayılara -te, 20 ve sonrasına -ste eklenir: zehnte, ama zwanzigste.
• erste, dritte, siebte ve achte (achtte değil) bu kurala tam uymaz. 7. için Duden’de siebente biçimi de vardır.
• Sıra sayıları sıfat gibi çekimlenir: der erste Tag (ilk gün), am ersten März (1 Mart’ta), im ersten Stock (birinci katta), die dritte Woche (üçüncü hafta).
• Bir sayımı sıralarken erstens, zweitens, drittens (birincisi, ikincisi, üçüncüsü) kullanılır.

Almancada tarih söyleme

Tarihteki gün sıra sayısıyla okunur. Ay adı yerine ayın sırası da söylenebilir: Goethe-Institut’un A1 kelime listesine göre “der erste März” yerine “der erste Dritte” de denir.

• Heute ist der 20. Oktober. → der zwanzigste Oktober
• Am 3. Mai habe ich Geburtstag. → am dritten Mai (Doğum günüm 3 Mayıs’ta.)
• Der Kurs beginnt am 1. Februar. → am ersten Februar
• Yer ve tarih birlikte: Ankara, 20. Oktober 2026 → Ankara, zwanzigster Oktober zweitausendsechsundzwanzig

“der” ile tarih -te, “am” ile -ten alır: der dritte Mai, ama am dritten Mai. Gün adıyla birlikte tarih söylemeyi ve “am Montag” kullanımını Almanca günler yazımızda, ay adlarını Almanca aylar yazımızda bulabilirsiniz.

Yıllar nasıl okunur?

1900’lü yıllar yüzlerle okunur; 2000 ve sonrası binlerle:

• 1987 = neunzehnhundertsiebenundachtzig (on dokuz yüz seksen yedi)
• 2026 = zweitausendsechsundzwanzig

Yıl, edatsız ya da “im Jahr” ile söylenir: Ich bin 1995 geboren. (1995’te doğdum.) Im Jahr 2026 lerne ich Deutsch. (2026’da Almanca öğreniyorum.)

Almancada yaş söyleme

Yaşı sormak için Wie alt sind Sie? (resmî) ya da Wie alt bist du? denir. Cevapta sayıdan sonra Jahre alt gelir; Duden örneklerinde görüldüğü gibi bu kısım söylenmeyebilir de:

• Ich bin achtundzwanzig Jahre alt. ya da Ich bin achtundzwanzig. (28 yaşındayım.)
• Meine Tochter ist sieben Jahre alt. (Kızım yedi yaşında.)
• Mein Vater wird nächste Woche sechzig. (Babam gelecek hafta altmış yaşına giriyor.)

Saat ve fiyat

Rakamla yazılan saat olduğu gibi okunur: 14:30 Uhr = vierzehn Uhr dreißig. Konuşmada “halb drei” (2:30) gibi kalıplar da kullanılır; ayrıntılar ve tablo Almanca günler yazımızın saat bölümünde.

Fiyatta önce avro, sonra sent söylenir; Duden örneklerinde olduğu gibi “Cent” kelimesi söylenmeyebilir:

• Wie viel kostet das? – Das kostet zwei Euro fünfzig. (Bu ne kadar? – İki avro elli sent.)
• Duden’e göre konuşmada avro da söylenmeyebilir: Das kostet eins fünfzig. (bir avro elli sent)

Telefon numarası okuma

Goethe-Institut’un Start Deutsch 1 sınavının konuşma bölümünde, adaylardan kendilerini tanıttıktan sonra bir kelimeyi harf harf söylemeleri ve bir numara vermeleri istenir; sınav tanıtımında bu numaraya telefon numarası, kapı numarası, alan kodu ve posta kodu örnek gösterilir. Sınav tanıtımındaki ve A1 kelime listesindeki örnek sorular:

• Wie ist Ihre Telefonnummer? (Telefon numaranız nedir?)
• Wie ist Ihre Postleitzahl? (Posta kodunuz nedir?)
• Welche Hausnummer haben Sie? (Kapı numaranız kaç?)

Numarayı rakam rakam söyleyebilirsiniz. Örneğin Kızılay Merkez Şubemizin numarası şöyle okunur:

0312 418 79 73 → null drei eins zwei – vier eins acht – sieben neun – sieben drei

2 için zwei yerine zwo dendiğini de duyabilirsiniz. Duden’e göre konuşma diline ait bu biçim, sesçe “drei” ile karışmasın diye anlaşılırlık için sık kullanılır. Alan koduna Almanca die Vorwahl denir.

Sık yapılan hatalar

• “zwanzigeins” değil, einundzwanzig (21).
• “sechszehn”, “siebenzehn” değil, sechzehn (16) ve siebzehn (17).
• “dreizig” değil, dreißig (30).
• “eins Buch” değil, ein Buch; isimden önce eins kullanılmaz.
• “am 3 Mai” değil, am 3. Mai: rakamla yazılan sıra sayısı noktayla yazılır.
• 1900’lü yılları binlerle değil yüzlerle okuyun: 1987 = neunzehnhundertsiebenundachtzig.

Kısa alıştırma

Sayıları yazıyla yazın:

1. 15
2. 27
3. 63
4. 108
5. 1990 (yıl)
6. Heute ist der 7. Juni. (7. nasıl okunur?)
7. Ich habe am 21. Mai Geburtstag. (21. nasıl okunur?)

Cevaplar: 1. fünfzehn · 2. siebenundzwanzig · 3. dreiundsechzig · 4. hundertacht · 5. neunzehnhundertneunzig · 6. der siebte (siebente) Juni · 7. am einundzwanzigsten Mai

Sık sorulan sorular

Almanca sayılar neden tersten okunur?

21’den 99’a kadar sayılarda Almanca önce birleri, sonra onları söyler: 47 = siebenundvierzig (“yedi ve kırk”). Yüzler ve binler ise Türkçedeki sırayla gelir: 347 = dreihundertsiebenundvierzig.

Almancada 1’den 10’a kadar sayılar nelerdir?

eins, zwei, drei, vier, fünf, sechs, sieben, acht, neun, zehn.

Almancada sıra sayıları nasıl yapılır?

19’a kadar sayılara -te (zweite, vierte), 20 ve sonrasına -ste (zwanzigste, hundertste) eklenir. erste, dritte, siebte ve achte düzensizdir. Rakamla yazarken arkasına nokta konur: der 2. Juni.

Almancada yaş nasıl söylenir?

Ich bin … Jahre alt. kalıbıyla: Ich bin dreißig Jahre alt. “Jahre alt” söylenmeden Ich bin dreißig. de denebilir.

Almanca sayılar A1 sınavında önemli mi?

Goethe-Institut’un Start Deutsch 1 tanıtımına göre A1 seviyesindeki aday sayı, saat, miktar ve fiyat bilgilerini anlayabilmeli; konuşma bölümünde de bir numara söylemesi istenir. Sınavın bölümleri için aile birleşimi sınavı sayfamıza, A1’deki diğer temel kelimeler için Almanca A1 kelime listesi yazımıza bakabilirsiniz.

Almancayı düzenli bir programla öğrenmek

Sayıları dinlerken hızla tanımak, konuşma ve dinleme alıştırmalarıyla pekişir. Kızılay Merkez Şubemizde açılan Almanca A1 gruplarına katılabilir, Kızılay, Batıkent, Bahçelievler ya da Çayyolu şubemizde veya online birebir ders alabilirsiniz. Programlar için Almanca kursu sayfamıza bakın; nereden başlayacağınızı ücretsiz seviye tespiti ile öğrenebilirsiniz.

Kaynaklar

• Duden, yazım kuralları: Zahlen und Ziffern, Getrennt- und Zusammenschreibung (D 65)
• Duden çevrimiçi sözlük: eins, zwei, zwo, hundert, tausend, Million, Milliarde, Billion, dritte, siebente, zwanzigste, achtzig ve gebären maddeleri
• Duden, Zweifelsfälle bei der Aussprache (sondaki -ig)
• Goethe-Institut: Start Deutsch 1 kelime listesi, Prüfungsziele, Testbeschreibung ve Durchführungsbestimmungen (PDF)

İçerik denetimi: Active English Almanca eğitmeni