Hazırlık Atlama Sınavına Nasıl Çalışılır? Soru Tipleri ve Örnekler

Hazırlık atlama sınavı, üniversitelerin İngilizce hazırlık programından muaf olmak isteyen öğrenciler için yaptığı yeterlik (proficiency) sınavıdır. Sınavın adı ve biçimi üniversiteden üniversiteye değişse de çoğu aynı becerileri ölçer: dinleme ve not alma, okuma, dil kullanımı (dil bilgisi ve kelime), yazma ve birçok üniversitede konuşma. Bu rehberde soru tiplerini kendi hazırladığımız örneklerle anlatıyor, üniversitelerin yayımladığı resmî örnek sınavlara bağlantı veriyor ve sınava kadar nasıl çalışabileceğinizi adım adım gösteriyoruz.

Üniversitelerin geçme puanlarını, sınav tarihlerini ve kabul ettiği diğer sınavları karşılaştırmak için hazırlık atlama sayfamızdaki tabloya bakabilirsiniz.

Sınavda Hangi Bölümler ve Soru Tipleri Var?

Bölümlerin sayısı, süresi ve puan ağırlığı üniversiteye göre değişir. Aşağıdaki örnekler üniversitelerin kendi yayımladığı kılavuzlardan alınmıştır; kaynaklar yazının sonundadır.

Bazı üniversitelerde konuşma bölümü yoktur ya da yalnız belirli programların öğrencileri bu bölüme girer; örneğin Başkent Üniversitesi’nin örnek sınavına göre konuşma sınavına yalnız bazı bölümlerin öğrencileri girer. Kendi üniversitenizin sınavında hangi bölümlerin olduğunu üniversite sayfamızdan ve resmî kılavuzdan kontrol edin.

Soru Tipleri ve Örnek Sorular

Aşağıdaki örnek soruları bu rehber için kendimiz hazırladık; hiçbir üniversitenin gerçek sınavından alınmamıştır. Soru tiplerini tanımanız için kısa tutulmuştur; gerçek sınavlardaki metinler daha uzun ve akademiktir.

Dinleme ve not alma (listening, note-taking)

Dinleme bölümünde bir konuşma ya da kısa bir ders anlatımı (lecture) dinler, soruları dinlerken ya da dinleme bittikten sonra cevaplarsınız. ODTÜ, Bilkent, TEDÜ ve Çankaya’nın kılavuzlarında not alarak dinleme bölümü vardır: ders anlatımını dinlerken not alır, ardından notlarınıza bakarak çoktan seçmeli soruları cevaplarsınız. Çankaya ve Hacı Bayram Veli’nin kılavuzlarına göre bu notlar puanlanmaz; puanı sorulara verdiğiniz cevaplar belirler.

Örnek ders anlatımı (kısaltılmış): “Today I’d like to suggest three ways to prepare for a group presentation. First, divide the topic so that each person is responsible for one part. Second, agree on a single set of slides, so that the presentation looks consistent. Finally, rehearse together at least once and time yourselves.”

Örnek not: Group pres. – 3 ways: 1) divide topic → 1 part/person 2) one set of slides (consistent) 3) rehearse together + time it

Örnek soru: What does the speaker recommend doing last? a) choosing a topic b) dividing the work c) practising together d) designing the slides. Cevap: c

Konuşmacının “first, second, finally”, “however”, “as a result” gibi geçiş ifadelerine dikkat edin; notlarınızı bu ifadelere göre maddeler hâlinde ve kısaltmalarla tutmayı deneyin.

Okuma (reading)

Okuma bölümünde bir ya da birkaç akademik metin ve çoktan seçmeli sorular bulunur. Üniversitelerin kılavuzlarında yer alan başlıca soru türleri şunlardır: ana fikir, belirli bir bilgi (detay), çıkarım, bir zamirin neyi gösterdiği (reference), bir kelimenin metindeki anlamı, metne cümle yerleştirme ve yazarın amacı ya da tutumu.

Örnek metin: “At one university, first-year students are asked to keep a learning journal. Once a week they write a short entry about what they studied, what they found difficult and what they plan to do next. Teachers read the journals but do not grade them. The aim is not to test students but to help them notice their own progress. Some students find the journal time-consuming at first; however, many of them continue the habit in their second year.”

1. What is the main idea of the text? a) Teachers grade weekly journals. b) A journal helps students follow their own learning. c) Second-year students must keep a journal. d) Journals take too much time. Cevap: b
2. In the text, “them” in “do not grade them” refers to ___. a) the students b) the teachers c) the journals d) the second year Cevap: c
3. The word “notice” is closest in meaning to ___. a) ignore b) become aware of c) write down d) compare Cevap: b
4. What can be inferred from the text? a) All students enjoy the journal from the start. b) Some students value the journal more after a while. c) The journal is part of the final grade. d) Teachers write the entries. Cevap: b

Dil kullanımı: dil bilgisi ve kelime (use of English)

Bu bölümde dil bilgisi ve kelime bilginiz bir metindeki boşluklar, cümle tamamlama, aynı anlamı veren cümleyi bulma (restatement) ya da verilen kelimeyle cümleyi yeniden yazma gibi sorularla ölçülür. Çankaya’nın 2024–2025 sınav tablosunda beklenen dil bilgisi konuları arasında zamanlar, gerund ve infinitive, modal fiiller, edilgen yapı (passive), causative, relative clause, koşul cümleleri ve wish, dolaylı sorular ve isim cümlecikleri sayılır. Bu konulardan edilgen yapıyı passive voice, relative clause yapısını da relative clauses rehberimizde örnek ve alıştırmalarla anlattık. Modal fiiller için modal verbs, dolaylı sorular için de reported speech rehberlerimize bakabilirsiniz. Fiillerden sonra -ing mi to‘lu mastar mı geleceğini gerund ve infinitive rehberimizde fiil listeleriyle anlattık.

1. By the time the lecture started, most students ______ their seats. a) take b) had taken c) have taken d) are taking Cevap: b
2. The new rule had a significant ______ on attendance. a) effect b) affect c) effort d) affair Cevap: a
3. Aynı anlamdaki cümleyi seçin: “Although the exam was difficult, she passed it.” a) Because the exam was difficult, she passed it. b) Despite the difficulty of the exam, she passed it. c) She passed the exam, so it was difficult. d) The exam was difficult, and she failed it. Cevap: b
4. Verilen kelimeyle yeniden yazın: “It is possible that the library is closed today.” (MIGHT) Cevap: The library might be closed today.

Yazma (writing)

Yazma bölümünde çoğunlukla bir görüş ya da tartışma (opinion, argumentative) yazısı istenir; Bilkent’te olduğu gibi bazı sınavlarda bir okuma metnine dayalı paragraf da yazılır. İstenen uzunluk üniversiteye göre değişir: ODTÜ’de yaklaşık 220 kelime, TEDÜ’de 250–300 kelime, Bilkent’te 150 kelimelik paragraf ve 350 kelimelik kompozisyon. TEDÜ’nün rehberinde sayılan değerlendirme ölçütleri şunlardır: fikrinizi açıkça söyleyen bir tez cümlesi, fikirleri destekleyen ayrıntı ve örnekler, çeşitli dil bilgisi yapıları, akademik kelimeler, geçiş ifadeleri ve bağlaçlar ile anlaşılırlığı bozmayan doğruluk.

Örnek writing konuları (kendi hazırladığımız):

• Some people think university attendance should be compulsory. Do you agree or disagree?
• Is it better for first-year students to live in a dormitory or at home? Discuss.
• Should students be allowed to use artificial intelligence tools for homework? Give reasons for your answer.
• Working part-time while studying has more advantages than disadvantages. To what extent do you agree?
• Some cities close their centres to private cars. Discuss the advantages and disadvantages.

Örnek plan (tartışma yazısı): Girişte konuyu tanıtın ve tez cümlenizi yazın (“Although compulsory attendance may seem strict, I believe it helps first-year students build regular study habits.”). Gelişme paragraflarının her birinde bir gerekçe ve bir örnek verin. Karşı görüşü kısaca anıp neden ikna olmadığınızı açıklayın. Sonuçta tezinizi farklı kelimelerle yeniden söyleyin. Yazılarınızı süre tutarak yazın; ODTÜ’de yazma bölümünün kâğıda elle yazıldığını da hesaba katın.

Konuşma (speaking)

Konuşma bölümü bir sınav görevlisiyle yapılan kısa bir görüşmedir. ODTÜ’de hazırlıksız dört soru (kişisel bilgi ve deneyim, tercih ve görüş) ve hazırlanarak cevaplanan daha geniş kapsamlı bir soru; TEDÜ’de 1 dakika hazırlıkla cevaplanan bir soru ve hazırlıksız bir ek soru; Çankaya’da kişisel sorularla başlayan ve bir konu hakkında görüş sorularıyla süren iki bölüm vardır.

Örnek speaking soruları (kendi hazırladığımız):

• Kişisel: What do you usually do to relax after a busy day? / Tell me about a skill you learned recently.
• Tercih ve görüş: Do you prefer studying alone or with friends? Why?
• Daha geniş kapsamlı: How might online lessons change the way universities teach in the future?

Kısa bir cevapla yetinmeyin: cevabınızı söyleyin, bir gerekçe verin ve bir örnekle genişletin. Cevaplarınızı kaydedip dinleyerek tekrar eden hatalarınızı görebilirsiniz.

Üniversitelerin Resmî Örnek Sınavları

Sınav formatını en doğru biçimde üniversitenin kendi yayımladığı örnekten öğrenirsiniz. Aşağıdaki belgeler üniversitelerin resmî sitelerindedir (erişim: 20 Ekim 2026); belgeler güncellenebileceği için sınavınızdan önce üniversitenizin duyurularına da bakın.

Diğer üniversitelerin sınav bölümlerini, tarihlerini ve resmî kaynaklarını üniversite sayfalarımızda bulabilirsiniz: Hacettepe, Gazi, Atılım, Ankara Yıldırım Beyazıt, Ankara Sosyal Bilimler, Lokman Hekim, OSTİM Teknik, Türk Hava Kurumu, TOBB ETÜ, Ufuk ve Yüksek İhtisas.

Hazırlık Atlama Sınavı İçin Hangi Seviye Gerekir?

Üniversiteler sınavlarının hedef düzeyini farklı biçimlerde tanımlar. Ankara Üniversitesi muafiyet ve yeterlik sınavlarının B1+ düzeyinde olduğunu belirtir. Bilkent’in PAE kılavuzuna göre 2. aşama Bölüm A’nın her kısmında B2 düzeyindeki öğrencilerin cevaplayabileceği sorular vardır; Çankaya’nın sınav tablosunda da metinler B2 düzeyindedir. TED Üniversitesi’nde yeni öğrencilerin İYS’ye girebilmesi için önce Seviye Belirleme Sınavı’nda orta-üst (upper-intermediate) düzeyde olduklarının belirlenmesi gerekir.

Bu örneklerde hedef düzey B1+ ile B2 arasındadır; üniversitenizin hedef düzeyini ve geçme puanını kendi kılavuzundan öğrenin. Bugünkü seviyenizi ücretsiz seviye tespitiyle görebilirsiniz. Cambridge English’e göre bir CEFR seviyesinden bir sonrakine geçmek yaklaşık 200 rehberli öğrenme saati alır; seviyeler ve saatler için İngilizce seviyeleri yazımıza bakabilirsiniz.

Hazırlık Atlama Sınavı Zor mu?

Sınavın sizin için ne kadar zor olacağı, bugünkü seviyenizle sınavın hedef düzeyi arasındaki farka bağlıdır. Sınavı zorlaştıran başlıca etkenler uzun akademik metinler (ODTÜ’de 800–1000 kelimelik dört metin), not alarak dinleme, süreli yazma ve sınav görevlisiyle konuşmadır. Bazı sınavlarda yanlış cevaplar puan kaybettirir: Bilkent PAE’nin 2. aşama Bölüm A’sında her yanlış cevap 0,25 puan götürür. Geçme puanı karşılaştırma tablomuzdaki üniversitelerin çoğunda 100 üzerinden 60 ile 70 arasındadır; ayrıntılar hazırlık atlama sayfamızda.

Hazırlık Atlama Sınavına Nasıl Çalışılır?

1. Sınavınızı tanıyın. Üniversitenizin resmî kılavuzunu okuyun: hangi bölümler var, her bölüm kaç dakika, yazma bölümünde kaç kelime isteniyor, konuşma bölümü var mı, yanlış cevaplar puan götürüyor mu? Yukarıdaki tablodan üniversitenizin örnek sınavına ulaşabilirsiniz.
2. Seviyenizi ölçün. Ücretsiz seviye tespiti (60 soru, 15–20 dakika) bugünkü seviyenizi ve hedef düzeyle aranızdaki farkı gösterir.
3. Takvimi geriye doğru kurun. Yeni kayıtlı öğrencilerin gireceği ana sınav, YKS yerleştirmesi ve kayıtların ardından yapılır; tarihleri her üniversite kendi akademik takviminde ilan eder. Sınav tarihinizden geriye doğru sayarak haftalık çalışma saatinizi belirleyin. Aradaki fark büyükse önce genel İngilizcenizi güçlendirin: Active English’te A1 ve A2 kurları 70’er, B1 ve üstü kurlar 80’er ders saatidir.
4. Her hafta dört beceriye de zaman ayırın. Okuma: akademik metinler okuyup her paragrafın ana fikrini bir cümleyle yazın. Dinleme: ders anlatımı tarzında kayıtlar dinleyip not alın, sonra notlarınızdan kısa bir özet çıkarın. Yazma: süre tutarak yazın ve yazınız için geri bildirim alın. Konuşma: soruları sesli cevaplayın; Active English öğrencileri Speaking Club oturumlarına da katılabilir.
5. Akademik kelimelere odaklanın. Kelimeleri tek başına ezberlemek yerine aileleriyle (analyse, analysis, analytical) ve bir örnek cümleyle öğrenin; kendi yazılarınızda kullanmaya çalışın.
6. Deneme sınavı çözün. Resmî örnek sınavı gerçek süresiyle çözün; yanlışlarınızı soru tipine göre (ana fikir, çıkarım, reference, dil bilgisi konusu) gruplayın ve en çok puan kaybettiğiniz türe öncelik verin.
7. Sınav kurallarını önceden öğrenin. Örneğin Bilkent’in PAE kılavuzuna göre cep telefonu, kol saati ve çanta sınav binasına alınmaz; sınava öğrenci kimliği ve resmî bir kimlikle girilir. ODTÜ’de yazma bölümü kâğıda elle yazılır.

Hazırlık atlama sınavı için hangi kelimeleri çalışmalısınız?

Akademik metinlerdeki kelimeler için başvurabileceğiniz kaynaklardan biri Averil Coxhead’in Academic Word List’idir (AWL). Victoria University of Wellington’a göre liste 570 kelime ailesinden oluşur, İngilizcede en sık kullanılan ilk 2.000 kelimeyi içermez ve üniversite öğrenimine hazırlanan öğrenciler için hazırlanmıştır. Çankaya Üniversitesi’nin sınav tablosunda da öğrencilerden beklenen kelime bilgisi bu listeye göre belirlenir. Listenin ilk alt listesinde analyse, approach, assess, concept, data, establish, evident, factor, interpret, method, research ve significant gibi kelimeler yer alır.

Active English’te Hazırlık Atlama Hazırlığı

Active English’te hazırlık atlama hazırlığı üniversitenizin sınav formatına göre planlanır. Birebir derslerde program sınav tarihinize kalan süreye göre kurulur ve istediğiniz zaman başlayabilirsiniz; grup sınıfları ise üniversitelerin sınav dönemlerinde açılır, ders saatleri dönemsel olarak belirlenir. Hazırlık sınıfındaysanız Hazırlık Destek programıyla dönem içinde destek alabilirsiniz. Program seçenekleri ve kayıt için hazırlık atlama kursu sayfamıza bakabilir ya da 0312 418 79 73 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Hazırlık atlama sınavı soruları nereden bulunur?

Birçok üniversite sınav formatını tanıtmak için örnek sınav ya da kılavuz yayımlar; yukarıdaki tabloda resmî belgelere bağlantı verdik. Örnek sınavı gerçek süresiyle çözmek, soru tiplerine ve süreye alışmanıza yardımcı olur.

Writing bölümünde kaç kelime yazılır?

Üniversiteye göre değişir: ODTÜ’de yaklaşık 220 kelime (35 dakika), TEDÜ’de 250–300 kelime (50 dakika), Bilkent’te yaklaşık 150 kelimelik bir paragraf ve 350 kelimelik bir kompozisyon (toplam 1 saat 35 dakika). Çankaya’nın 2024–2025 sınav tablosunda yaklaşık 400 kelimelik bir essay istenir.

Speaking bölümünde hangi sorular sorulur?

Önce kişisel sorular (okul, alışkanlıklar, deneyimler), ardından tercih ve görüş soruları gelir; bazı sınavlarda kısa bir hazırlık süresiyle daha geniş kapsamlı bir soruyu cevaplarsınız. Konuşma bölümü ODTÜ’de yaklaşık 8, Bilkent’te yaklaşık 7, Çankaya’da yaklaşık 5 dakika sürer.

Hazırlık atlama sınavına kaç ayda hazırlanılır?

Bu, bugünkü seviyenize ve üniversitenizin hedef düzeyine bağlıdır. Cambridge English’e göre bir CEFR seviyesinden bir sonrakine geçmek yaklaşık 200 rehberli öğrenme saati alır. Hedef düzeye yakınsanız hazırlığınızı sınav formatı ve deneme sınavları üzerine kurabilirsiniz; aradaki fark bir seviyeden fazlaysa daha uzun bir plan gerekir. Ücretsiz seviye tespitinden sonra sınav tarihinize göre bir çalışma planı çıkarabiliriz.

Kaynaklar

Sınav bilgileri üniversitelerin resmî belgelerinden alınmıştır (erişim: 20 Ekim 2026):

• ODTÜ YDYO: İYS Sınav İçeriği ve Puanlama (Ekim 2025) ve İYS Kitapçığı (Ekim 2025)
• Bilkent İngilizce Hazırlık Programı: Ekim 2026 PAE Kılavuzu ve PAE sayfası
• TED Üniversitesi İngilizce Dil Okulu: İngilizce Yeterlik Sınavı (İYS) ve İYS Rehberi 2025–2026
• Ankara Üniversitesi YDYO: İngilizce hazırlık örnek yeterlik/muafiyet sınavları
• Çankaya Üniversitesi: Proficiency Exam (2024–2025 sınav tablosu)
• Başkent Üniversitesi YDYO: İngilizce Yeterlik Sınavı Örneği I
• Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi: Proficiency Exam Guidelines
• Victoria University of Wellington: The Academic Word List ve Sublist 1
• Cambridge English: Guided learning hours

İçerik denetimi: Active English İngilizce eğitmeni