Kendi işini kurmak isteyen bir girişimci için franchise, her şeyi sıfırdan kurmak ile büyük bir şirkete bağlı çalışmak arasında duran bir seçenektir. İşletme sizindir, ama ad, yöntem ve kurallar büyük ölçüde franchise verenden gelir. Bu yazıda franchise almayı düşünenler için modelin kolaylaştırdığı ve zorlaştırdığı yönleri yan yana koyuyoruz. Kavramın tanımı ve tarafları için franchise nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Franchise Almanın Olası Avantajları
Denenmiş Bir İş Modeliyle Başlamak
Kendi markanızı kurduğunuzda işin nasıl yürüyeceğini çoğu zaman deneyerek öğrenirsiniz. Franchise’ta ise başka işletmelerde uygulanmış bir yöntemle başlarsınız. Yine de bir yerde işleyen modelin sizin bölgenizde aynı sonucu vereceği kesin değildir; modelin nerede ve ne zamandan beri uygulandığını sormak yerinde olur.
Bilinen Bir Adla Açılmak
Yeni bir işletmenin ilk zorluklarından biri kendini tanıtmaktır. Bölgede bilinen bir adla açılmak bu süreci kısaltabilir. Ancak markanın bilinirliği şehirden şehre değişir; markanın sizin bölgenizde ne kadar tanındığını önceden araştırmak gerekir.
Eğitim ve Süregelen Destek
EFF kurallarına göre franchise veren, işe başlarken eğitim vermek ve sözleşme süresince ticari ve teknik konularda yardımcı olmakla yükümlüdür. Sektörde deneyimi olmayan girişimciler için bu, işin temel kurallarını daha kısa sürede öğrenmek anlamına gelebilir. Desteğin neleri kapsadığı ise sistemden sisteme değişir ve sözleşmede yazılı olmalıdır.
Ortak Tanıtım ve Ağ Deneyimi
Bazı sistemlerde tanıtım harcamaları için ortak bir fon oluşturulur ve işletmeler buna katkı verir. Tek bir işletmenin kendi başına karşılamakta zorlanabileceği tanıtım, bu yolla ağ düzeyinde yapılabilir. Ağdaki diğer işletmelerin deneyimi de franchise veren aracılığıyla bütün ağa aktarılabilir.
Kendi İşletmenizin Sahibi Olmak
Franchise alan bir çalışan değil, bağımsız bir girişimcidir. EFF etik kuralları, franchise verenin franchise alanları doğrudan ya da dolaylı olarak kendi çalışanı gibi konumlandırmamasını ister. İşletmenin kararlarını, sözleşmenin çizdiği sınırlar içinde siz verirsiniz.
Dikkat Edilmesi Gereken Yönler
Kazanç Güvencesi Yoktur
Franchise, işletmenin kâr edeceği anlamına gelmez. Sonuç; bölgedeki talebe, rekabete, kira ve personel giderlerine ve işletmenin nasıl yönetildiğine bağlıdır. Tanıtımlarda geçen kazanç ve geri dönüş süresi rakamlarına temkinli yaklaşın; bu rakamların neye dayandığını yazılı olarak sorun.
Süregelen Ödemeler
Giriş bedelinin yanında sözleşme süresince düzenli ödemeler de olabilir. Bunlar ciroya göre hesaplanıyorsa işletme kâr etmediği dönemlerde de ödeme yükümlülüğü sürer. Bütçenizi yaparken bütün ödeme kalemlerini hesaba katın.
Sınırlı Karar Serbestliği
Markanın her yerde aynı kalitede görünmesi için franchise veren standartlar koyar ve bunlara uyulup uyulmadığını denetler; marka lisansında kalite denetimi kanunun da öngördüğü bir konudur. Bu nedenle hizmetin içeriği, işletmenin görünümü ve tedarikçiler gibi konularda kararlarınız sınırlanabilir.
Rekabet Etmeme ve Gizlilik
Franchise sözleşmeleri genellikle franchise alanın sözleşme süresince rakip bir işe girmesini sınırlayan hükümler içerir. EFF kurallarına göre öğrenilen know-how’ı üçüncü kişilere açıklamama yükümlülüğü sözleşme bittikten sonra da sürer. Bu maddelerin kapsamını ve süresini imzadan önce iyi anlayın.
Markanın İtibarı Sizin de İtibarınızdır
Ağdaki başka bir işletmenin ya da franchise verenin yaşadığı sorunlar, müşterinin gözünde sizin işletmenizi de etkileyebilir. Franchise verenin geçmişini ve ağdaki işletmelerin durumunu araştırmak bu yüzden önemlidir.
Sözleşmenin Sonu
Sözleşme belirli bir süre içindir. Sürenin sonunda yenilemenin hangi koşullara bağlı olduğu, işletmeyi devretmek isterseniz ne olacağı ve sözleşme bittiğinde marka, tabela ve materyallerin iadesi gibi konular baştan bilinmelidir.
Sorumluluk Sizdedir
Bağımsız girişimci olduğunuz için işletmeye yatırdığınız para, çalıştırdığınız kişiler ve müşterilere karşı yükümlülükler sizin sorumluluğunuzdadır. Franchise veren destek verir, ama işletmenin mali sonuçları sizin üzerinizdedir.
Karar Vermeden Önce
- Bölgenizdeki talebi, rakipleri ve uygun yer seçeneklerini araştırın.
- Franchise verenden koşulları, ödemeleri ve destek kapsamını yazılı olarak isteyin; bağlayıcı bir belge imzalamadan önce bu bilgileri incelemek için kendinize zaman tanıyın.
- Sözleşmeyi bir avukata, iş planınızı bir mali müşavire gösterin.
- Mümkünse ağda çalışan işletmecilerle konuşun ve deneyimlerini dinleyin.
- Bütçenizi yalnız iyimser senaryoya göre değil, gelirin beklenenden düşük kaldığı bir senaryoya göre de hesaplayın.
- İşinizi yürütmek için hangi resmî izinlerin gerektiğini öğrenin; franchise sözleşmesi bu izinlerin yerini tutmaz.
Dil Okulu Franchise’ı Düşünüyorsanız
Eğitim sektöründe franchise düşünenler için Active English’in modelini, başvuru sürecini ve görüşmede sorabileceğiniz konuları Active English franchise sayfamızda topladık. Başvurmak için franchising başvuru formunu kullanabilirsiniz.
