Bu yazı, yabancı dil tazminatına odaklanır: dayanağı, kimlerin yararlanabileceği, hangi sınavların geçerli olduğu, gösterge rakamlarının ne anlama geldiği ve tazminatı almak için atacağınız adımlar. YDS puanının doçentlik, doktora ve kadro başvurularında kaç olması gerektiğini YDS kaç puan gerekli? rehberimizde ayrıca anlattık; burada o bilgileri tekrar etmiyoruz.
Yabancı Dil Tazminatının Dayanağı Nedir?
Yabancı dil tazminatı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda değil, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesinde düzenlenir. 657 sayılı Kanun'un “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152. maddesi özel hizmet tazminatı gibi kalemleri sayar; yabancı dil tazminatı bu maddede yer almaz. 657 sayılı Kanun'a göre aylık alan memurlar ise 375 sayılı KHK'nın 2. maddesinde sayılan personel arasındadır.
Madde 1997'de 570 sayılı KHK ile yeniden yazılmıştır; sonra 2010'da 6000 sayılı Kanun'la kapsama 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu eklenmiş, 2018'de 703 sayılı KHK ile miktarı belirleme yetkisi Cumhurbaşkanı kararına bağlanmıştır. Tazminatın hangi sınava göre ödeneceğini ise 4 Ocak 2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Yabancı Dil Bilgisi Seviye Belirleme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik düzenler. ÖSYM'nin YDS kılavuzu da sınavın bu iki metne dayanılarak yapıldığını belirtir.
Kimler Yararlanabilir?
375 sayılı KHK'nın 2. maddesine göre tazminat, aylıklarını aşağıdaki kanunlara göre alan personele ödenebilir; kadro karşılık gösterilerek sözleşmeli çalışan personel de buna dahildir:
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu
- 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu
- 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu
- 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu
- 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu
Sınava herkes girebilir: Yönetmelik, yabancı dil bilgisi seviyesini ölçmek isteyen diğer kişilerin de sınava katılabileceğini söyler. Ancak ÖSYM'nin 2026-YDS/2 kılavuzu açıkça belirtir: tazminattan yararlanma hakkı olmadığı hâlde sınava girip başarılı olmak tazminat isteme hakkı doğurmaz. Bu yüzden önce kadronuzun kapsamda olup olmadığını kurumunuzun personel ya da maaş biriminden öğrenin.
Hangi Sınavlar Geçerli?
Yönetmeliğin 4. maddesine göre tazminat alabilmek için Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı'ndan, 375 sayılı KHK'da belirlenen düzeylerde başarılı olmak gerekir. Bu sınavı ÖSYM yapar ve kısaltması YDS'dir.
- YDS: ÖSYM'ye göre ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde, yılda iki kez yapılır. 2026-YDS/1 yirmi dilde, 2026-YDS/2 ise 22 Kasım 2026'da Almanca, Arapça, Fransızca, İngilizce ve Rusçada yapılacak. Bir dönemde yalnız bir dilden sınava girebilirsiniz.
- e-YDS: ÖSYM'nin e-YDS kılavuzuna göre e-YDS, aynı yönetmelik kapsamında yapılır, YDS ile eşdeğerdir ve kazandırdığı haklar YDS'ninkilerle aynıdır. Sınav Adana, Ankara, İstanbul ve İzmir'deki ÖSYM e-sınav merkezlerinde yapılır. 2026 takviminde İngilizce e-YDS yılın farklı aylarında sekiz kez yer alıyordu; Farsça, Yunanca, Bulgarca, İspanyolca ve İtalyanca ise yalnız elektronik olarak yapılıyor.
- YÖKDİL: Resmî Gazete'de yayımlandığı hâliyle yönetmelik YÖKDİL'i saymaz. YÖKDİL'in akademik kullanım alanlarını YÖKDİL kaç puan gerekli? yazımızda anlattık.
- Uluslararası sınavlar: ÖSYM'nin 11 Mart 2025 tarihli eşdeğerlik dokümanı bazı uluslararası sınavları YDS ve e-YDS ile tek yönlü eşdeğer kabul eder; İngilizcede Cambridge C2 Proficiency, C1 Advanced, Linguaskill General, TOEFL iBT, PTE Academic, Oxford Test of English Advanced ve Oxford Test of English bu listededir, IELTS listede yoktur. Ancak tazminat yönetmeliği sınav olarak yalnız Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı'nı anar. Uluslararası bir belgenin tazminatta kabul edilip edilmediğini kurumunuzun maaş biriminden yazılı olarak öğrenin.
YDS ile e-YDS'nin uygulama farklarını YDS ve e-YDS arasındaki farklar yazımızda, 2027 oturumlarını 2027 YDS, e-YDS ve YÖKDİL sınav tarihleri yazımızda bulabilirsiniz.
Düzeyler ve Gösterge Rakamları
Yönetmeliğin 11. maddesi puanları beş düzeye ayırır. 375 sayılı KHK ise tazminatı yalnız (A), (B) ve (C) düzeyleri için öngörür ve her düzey için bir üst sınır gösterge koyar:
| YDS puanı | Düzey | Tazminat | KHK'daki üst sınır gösterge |
|---|---|---|---|
| 90–100 | (A) | Ödenebilir | 1500 |
| 80–89 | (B) | Ödenebilir | 600 |
| 70–79 | (C) | Ödenebilir | 300 |
| 60–69 | (D) | Öngörülmez | Yok |
| 50–59 | (E) | Öngörülmez | Yok |
Bu harfler ÖSYM'nin puan düzeyleridir; CEFR'deki A1–C2 seviyeleriyle aynı şey değildir. “(A) düzeyi”, 90 ve üstü YDS puanı demektir. CEFR seviyelerinin ne anlama geldiğini İngilizce seviyeleri yazımızda anlattık.
Yabancı Dil Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
KHK'ya göre tazminat, gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunan tutarı geçmemek üzere Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen miktarda ödenir. Hesabın mantığı şudur:
Üst sınır = düzeyinize göre 1500, 600 ya da 300 gösterge × memur aylık katsayısı. Ödenecek aylık tazminatı, bu üst sınırı aşmamak üzere Cumhurbaşkanı kararı belirler.
Uygulamadaki miktar herkes için aynı olmak zorunda değildir. KHK'ya göre tazminat farklı diller için farklı belirlenebileceği gibi personelin görev yerine, kadro unvanına, sorumluluğuna, bildiği yabancı dil sayısına ve düzeyine göre de farklı belirlenebilir. Madde ayrıca tazminatın “her bir dil için” ödenebileceğini söyler.
Aramalarda sık geçen “Yabancı Dil Tazminatı Miktarlarının Tespitine İlişkin Esaslar” metnine Mevzuat Bilgi Sistemi'nde ve Resmî Gazete arşivinde ulaşamadık; bu yüzden içindeki gösterge tablosunu burada aktarmıyoruz. Kadronuz için uygulanan göstergeyi ve güncel katsayıyı maaş biriminizden öğrenebilirsiniz.
Ödeme kuralları da KHK'da yazılıdır: tazminata hak kazanmada ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır; tazminat damga vergisi dışında herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.
Sonuç Ne Kadar Süre Geçerli?
375 sayılı KHK'ya göre sınavlar beş yıl geçerlidir. Bu süre bitince yeniden sınava girmeyenlerin düzeyi bir alt düzeye inmiş sayılır; (C) düzeyindekilerin tazminatı kesilir. ÖSYM'nin YDS kılavuzu bu kuralı aynen aktarır. Tazminatı sürdürmek istiyorsanız beşinci yılı dolmadan yeni bir sınav planlayın.
Adım Adım: Yabancı Dil Tazminatı Nasıl Alınır?
- Kapsamı netleştirin: Kadronuzun 375 sayılı KHK'da sayılan personel arasında olup olmadığını ve hangi dillerde tazminat ödendiğini maaş biriminize sorun.
- Sınavı seçin: YDS'nin dönem tarihlerine ya da yıl içine yayılan e-YDS takvimine bakın. Dilinizin hangi sınavda yapıldığını ÖSYM'nin o yılki kılavuzundan kontrol edin.
- Hedefi sayıya çevirin: ÖSYM'ye göre İngilizce, Almanca, Fransızca, Arapça ve Rusça YDS'si 80 çoktan seçmeli sorudan oluşur; yalnız doğru cevaplar sayılır ve doğru sayısı 100 üzerinden puana çevrilir. İptal edilen soru yoksa 100 ÷ 80 hesabıyla her doğru 1,25 puana karşılık gelir; buna göre (C) için 56, (B) için 64, (A) için 72 doğru gerekir. Bu sayılar ÖSYM'nin yayımladığı değil, bizim hesabımızdır.
- Sonucu kurumunuza iletin: Yönetmeliğin 12. maddesine göre sonuçlar ÖSYM tarafından internetten duyurulur ve kurumların erişimine açılır. Ödemenin başlaması için kurumunuzun istediği dilekçe ya da formu personel biriminizden öğrenin.
- Beş yılı takvime yazın: Düzeyinizin düşmemesi için sınav tarihinden itibaren beş yıl dolmadan yeniden sınava girin.
Sık Sorulan Sorular
Yabancı dil tazminatı 2026'da ne kadar?
Tek bir tutar yoktur. Tazminat Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen miktarda ödenir; bu miktar, KHK'daki üst sınır göstergenin ((A) için 1500, (B) için 600, (C) için 300) memur aylık katsayısıyla çarpımını geçemez. Katsayı değiştiğinde TL tutarı da değişir; güncel tutarı maaş biriminizden öğrenin.
Yabancı dil tazminatı için hangi sınavlar geçerli?
Yönetmelik ÖSYM'nin Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı'nı (YDS) esas alır. ÖSYM'ye göre e-YDS, YDS ile eşdeğerdir ve aynı hakları kazandırır.
YÖKDİL ya da IELTS ile dil tazminatı alınır mı?
Resmî Gazete'de yayımlandığı hâliyle yönetmelik YÖKDİL'i ve uluslararası sınavları tazminat sınavı olarak saymaz. IELTS, ÖSYM'nin eşdeğerlik dokümanında da yer almaz. Kurumunuzun uygulamasını yazılı olarak sorun.
Birden fazla dilden tazminat alınabilir mi?
375 sayılı KHK tazminatın “her bir dil için” ödenebileceğini ve miktarın bilinen yabancı dil sayısına göre farklı belirlenebileceğini söyler. Kadronuz için uygulamayı maaş biriminiz belirler.
Sözleşmeli personel yabancı dil tazminatı alabilir mi?
375 sayılı KHK, kadro karşılık gösterilerek sözleşmeli çalışan personeli de kapsama alır. Bu durumda olup olmadığınızı ve kadronuz için uygulanan miktarı personel biriminiz söyleyebilir.
Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, md. 2 (erişim: 3 Kasım 2026)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 152 (erişim: 3 Kasım 2026)
- Resmî Gazete, 4 Ocak 2013, sayı 28518: Yabancı Dil Bilgisi Seviye Belirleme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, md. 2, 4, 5, 11, 12 (erişim: 3 Kasım 2026)
- ÖSYM: 2026-YDS/2 Kılavuz ve Başvuru Bilgileri, kılavuz md. 1.1, 1.10–1.16, 3 ve 3.8 (erişim: 3 Kasım 2026)
- ÖSYM: 2026 e-YDS Kılavuzu, md. 1.2, 1.4, 1.5 ve sınav takvimi (erişim: 3 Kasım 2026)
- ÖSYM: YDS Hakkında (erişim: 3 Kasım 2026)
- ÖSYM: Uluslararası Yabancı Dil Sınavları Eşdeğerlikleri ve 11 Mart 2025 tarihli doküman (erişim: 3 Kasım 2026)