Bu rehberde am, is, are, was ve were‘ün hangi özneyle kullanıldığını, kısaltmaları, olumsuz ve soru cümlelerini, kısa cevapları, be‘nin cümlede hangi anlamlarda kullanıldığını, yardımcı fiil olarak görevini, sık yapılan hataları, cevaplı bir alıştırmayı ve sık sorulan soruları bulacaksınız. Kurallar ve “(Cambridge)” diye işaretlenen örnekler Cambridge Dictionary’nin dil bilgisi bölümü English Grammar Today‘den alınmıştır; kaynağı belirtilmeyen örnek cümleler bu kurallara göre tarafımızca yazılmıştır.
To Be Fiili Nedir?
Cambridge’e göre be birkaç biçimi olan düzensiz bir fiildir ve hem ana fiil hem yardımcı fiil olarak kullanılır. Ana fiil olduğunda bir kişinin ya da şeyin ne olduğunu, nasıl olduğunu, nerede olduğunu anlatır: He’s very rich. (Çok zengin.) / Her house is on the edge of the lake. (Evi gölün kıyısında.) (Cambridge). Türkçede bu anlamı çoğu zaman ayrı bir fiille değil, ekle veririz (zengindir, öğrenciyim); İngilizcede ise be cümleden çıkarılamaz: “Ben öğrenciyim” I student değil, I am a student olur.
| Biçim | Ne zaman? | Örnek (Cambridge) |
|---|---|---|
| am, is, are | Şimdiki zaman | I’m in college at the moment. / Where is she? |
| was, were | Geçmiş zaman | He was her first husband. / Were you at the U2 concert? |
| being | -ing biçimi | You’re being too generous. |
| been | Üçüncü hâl (V3) | The weather has been really nice since June. |
| be | Yalın hâl: örneğin will‘den sonra | Will Martin be able to get everyone in his car? |
Am, Is, Are: Şimdiki Zamanda To Be
Cambridge’e göre şimdiki zamanda I ile am, he, she, it ile is, you, we, they ile are kullanılır. Tekil isimle is, çoğul isimle are kullanılır: My father is old now. / Both of my brothers are policemen. (Cambridge)
| Olumlu (kısaltma) | Olumsuz | Soru |
|---|---|---|
| I am (I’m) | I’m not | Am I …? |
| you are (you’re) | you aren’t / you’re not | Are you …? |
| he / she / it is (he’s) | he isn’t / he’s not | Is he …? |
| we are (we’re) | we aren’t / we’re not | Are we …? |
| they are (they’re) | they aren’t / they’re not | Are they …? |
- I’m a teacher. I’m not a student. (Öğretmenim. Öğrenci değilim.)
- She’s from Ankara. She isn’t from İzmir. (Ankaralı. İzmirli değil.)
- We’re ready. Are you ready? (Biz hazırız. Siz hazır mısınız?)
Cambridge’e göre I’m, you’re, he’s gibi kısaltmalar gündelik konuşmada ve gündelik yazıda kullanılır; resmî yazıda genellikle uygun değildir. Kısaltmanın yerinde kesme işareti (‘) kullanılır. Kendinizi tanıtırken be‘yi ad, yaş ve meslek söylemek için sık kullanırsınız; kalıpları İngilizce kendini tanıtma rehberimizde bulabilirsiniz.
Was, Were: Geçmiş Zamanda To Be
Cambridge’e göre geçmiş zamanda I, he, she, it ile was, you, we, they ile were kullanılır. Türkçede “-dı” ekinin karşılığıdır: öğrenciydim, evdeydik.
| Özne | Olumlu | Olumsuz | Soru |
|---|---|---|---|
| I / he / she / it | was | wasn’t (was not) | Was I / he / she / it …? |
| you / we / they | were | weren’t (were not) | Were you / we / they …? |
- The weather was terrible. (Hava berbattı.) (Cambridge)
- My grandmother was a nurse. (Büyükannem hemşireydi.) (Cambridge)
- We were at home yesterday. We weren’t at work. (Dün evdeydik. İşte değildik.)
- Was she angry when you told her about the accident? (Ona kazayı anlattığınızda kızgın mıydı?) (Cambridge)
Was ve were‘ün öteki geçmiş zaman biçimleriyle ilişkisini ve continuous zamanları İngilizce zamanlar rehberimizde anlattık.
Olumsuz Cümle: Not ve N’t
Cambridge’e göre olumsuz cümle be‘den sonra not ya da kısaltması n’t getirilerek yapılır (Cambridge); do eklenmez: Jan isn’t coming. She’s not feeling very well. (Cambridge) Be‘nin olumsuz kısaltmasında üç noktaya dikkat edin:
- She isn’t ya da she’s not: İkisi de doğrudur. Cambridge’e göre isn’t / aren’t isimlerden sonra, ‘s not / ‘re not zamirlerden sonra daha yaygındır: The cakes aren’t ready yet. / She’s not a friend of mine. (Cambridge)
- I’m not: Cambridge’e göre I am not yalnız I’m not diye kısaltılır; Cambridge I’m n’t ve I am n’t biçimlerini yanlış sayar; soru ekinde de amn’t I? değil aren’t I? kullanılır.
- Tek kısaltma: Cambridge’e göre iki kısaltma bir arada kullanılmaz: He’s not free. (He’sn’t free değil.)
Geçmiş zamanda olumsuzlar wasn’t ve weren’t‘tir: Because I wasn’t eighteen, I couldn’t vote in the last election. (On sekiz yaşında olmadığım için geçen seçimde oy veremedim.) (Cambridge)
Soru Cümlesi ve Kısa Cevaplar
Cambridge’e göre ana fiil be olan evet-hayır sorularında yardımcı fiil kullanılmaz; sıra be + özne olur:
- Is the weather nice in Turkey in the winter? (Türkiye’de kışın hava güzel mi?) (Cambridge)
- Are you hungry? (Aç mısın?) (Cambridge)
- Is she your sister? (O senin kız kardeşin mi?) (Cambridge) Does she be your sister? denmez.
Soru kelimeleriyle sıra soru kelimesi + be + özne olur: Where is she? / How old is she? / What time is it? (Cambridge). Bütün soru kelimelerini İngilizce soru kelimeleri rehberimizde anlattık.
Kısa cevaplar: Cambridge’e göre olumlu kısaltmalar cümlenin sonunda kullanılmaz, olumsuz kısaltmalar ise kullanılır. Bu kurala göre kısa cevap Yes, I am. olur, Yes, I’m. olmaz:
| Soru | Olumlu kısa cevap | Olumsuz kısa cevap |
|---|---|---|
| Are you a student? | Yes, I am. | No, I’m not. |
| Is he at home? | Yes, he is. | No, he isn’t. / No, he’s not. |
| Are they your friends? | Yes, they are. | No, they aren’t. / No, they’re not. |
| Was it expensive? | Yes, it was. | No, it wasn’t. |
| Were you tired? | Yes, I was. | No, I wasn’t. |
Aren’t I? Cambridge’e göre soru biçiminde am not, aren’t diye kısaltılır: I’m getting a pay rise, aren’t I? (Zam alıyorum, değil mi?) (Cambridge) Cümle sonuna eklenen bu kısa soruları question tags rehberimizde anlattık.
To Be Ne Zaman Kullanılır?
Cambridge ana fiil be‘nin kullanımlarını şöyle sıralar:
| Kullanım | Örnek (Cambridge) | Türkçesi |
|---|---|---|
| Nitelik ve durum | The food is so good in Italy. | İtalya’da yemekler çok güzel. |
| Milliyet ve aidiyet | Is she Irish or English? | O İrlandalı mı, İngiliz mi? |
| Meslek | He’s a firefighter. | O bir itfaiyeci. |
| Yaş | I was seventeen when I met Bob. | Bob’la tanıştığımda on yedi yaşındaydım. |
| Akrabalık ve ilişki | He is my first cousin. | O benim kuzenim (amca, dayı, hala ya da teyze çocuğu). |
| Yer | The shops are at the end of the street. | Dükkânlar sokağın sonunda. |
| Zaman ve tarih | The meeting is on the fifth of October. | Toplantı 5 Ekim’de. |
| Davranış ve kişilik | He was always gentle. | Hep nazikti. |
| Duygu ve durum | I was very happy. | Çok mutluydum. |
- Meslekte a/an: Cambridge’e göre tekil meslek adlarıyla a kullanılır: He’s a firefighter. (He’s firefighter değil.) Çoğul isimde a gelmez: Both of my brothers are policemen. (Cambridge) A ile an‘ın kurallarını a, an, the kullanımı rehberimizde anlattık.
- O anki davranış: Cambridge’e göre konuşma anındaki davranıştan söz ederken be‘nin continuous biçimi kullanılır: Ignore him. He’s just being silly. (Ona aldırma. Sadece saçmalıyor.) (Cambridge)
- There is / there are: Bir şeyin var olduğunu söylerken özne yerine there gelir; Cambridge’e göre tekil isimle there is, çoğul isimle there are kullanılır. Ayrıntılar there is ve there are rehberimizde.
Yardımcı Fiil Olarak Be: Continuous ve Passive
Cambridge’e göre be, do ve have ile birlikte İngilizcedeki üç yardımcı fiilden biridir. Be yardımcı fiil olarak continuous (sürerlik) zamanları ve edilgen yapıyı (passive) kurar:
- I’m reading a book about the Titanic at the moment. (Şu sıralar Titanik hakkında bir kitap okuyorum.) (Cambridge, continuous)
- What was she doing in France? (Fransa’da ne yapıyordu?) (Cambridge, continuous)
- The job was advertised last week. (İş ilanı geçen hafta verildi.) (Cambridge, passive)
Cambridge’in uyarısı: Ana fiili olan geniş zaman (present simple) sorularında be değil do kullanılır: Do you live near here? (Buralarda mı oturuyorsunuz?) Are you live near here? denmez. Edilgen yapıyı passive voice rehberimizde anlattık.
Sık Yapılan Hatalar
- Be‘yi atlamak: She happy. değil, She is happy. Türkçedeki ek (mutludur) İngilizcede ayrı bir kelimedir.
- Geniş zaman sorusunda be: Are you accept credit cards? değil, Do you accept credit cards? (Cambridge; yanlış biçim kaynakta kısaltılmıştır)
- Çoğul isimle is: The company’s profits is lower this year. değil, The company’s profits are lower this year. (Cambridge)
- Çoğul isimle there is: There is so many great restaurants here. değil, There are so many great restaurants here. (Cambridge)
- Meslekte a‘yı unutmak: He’s firefighter. değil, He’s a firefighter. (Cambridge)
- I amn’t: Olumsuz I’m not, soru ekinde aren’t I? kullanın (Cambridge’in kuralına göre).
- Kısa cevapta kısaltma: Yes, I’m. değil, Yes, I am. (Cambridge’in kuralına göre olumlu kısaltma cümle sonunda kullanılmaz.)
- Be ile do‘yu birlikte kullanmak: Does she be your sister? değil, Is she your sister? (Cambridge)
Alıştırma
Boşluklara am, is, are, was, were ya da olumsuz biçimlerinden uygun olanı yazın. Cevaplar aşağıda.
- My brother ___ a doctor. He works at a hospital.
- I ___ at home yesterday. I was at work.
- ___ you hungry? — Yes, I ___.
- They ___ late for the meeting yesterday, so they missed the start.
- Ankara ___ the capital of Türkiye.
- The children ___ very happy at the party last night. They laughed all evening.
- I ___ not a teacher. I’m a student.
- ___ your parents at home now? — No, they ___.
Cevaplar
- is (tekil özne, şimdiki zaman)
- wasn’t (I, geçmiş zaman, olumsuz)
- Are … am (kısa cevapta kısaltma yok)
- were (they, geçmiş zaman)
- is
- were (children çoğuldur)
- am (I am not = I’m not)
- Are … aren’t (öteki kısaltmayla No, they’re not.)
Sık Sorulan Sorular
To be fiili nedir?
İngilizcede “olmak” anlamına gelen ve Türkçedeki “-dır, -im, -sin” eklerini karşılayan düzensiz fiildir. Şimdiki zamanda am, is, are, geçmiş zamanda was, were biçimlerini alır; Cambridge’e göre hem ana fiil hem yardımcı fiil olarak kullanılır.
Am, is, are ne zaman kullanılır?
I ile am, he, she, it ve tekil isimlerle is, you, we, they ve çoğul isimlerle are kullanılır: I am tired. / She is a nurse. / They are at school.
Was ile were farkı nedir?
İkisi de be‘nin geçmiş zaman biçimidir. I, he, she, it ve tekil isimlerle was, you, we, they ve çoğul isimlerle were kullanılır: I was busy. / We were busy.
To be fiilinin olumsuzu nasıl yapılır?
Be‘den sonra not getirilir: I am not, she is not, they are not, it was not, we were not. Kısaltmalar: I’m not, she isn’t / she’s not, they aren’t / they’re not, wasn’t, weren’t. Do kullanılmaz.
To be ile soru nasıl sorulur?
Be öznenin önüne geçer: She is ready. → Is she ready? Soru kelimesi varsa en başa gelir: Where were you?
I amn’t denir mi?
Standart İngilizcede hayır. Cambridge’e göre I am not yalnız I’m not diye kısaltılır; soru ekinde amn’t I? değil aren’t I? kullanılır: I’m late, aren’t I?
Gramer Bilgisini Konuşmaya Taşımak İçin
To be, kendinizi tanıtırken, birini ya da bir yeri anlatırken ilk kullanacağınız fiildir; kendiniz, aileniz ve şehriniz hakkında am, is, are ile beş cümle, dün nerede olduğunuzu anlatan was, were ile beş cümle yazmak iyi bir başlangıçtır. Cümlede kelimelerin sırasını İngilizce cümle kurma rehberimizde anlattık. Active English 1987’den bu yana Ankara’da dil eğitimi veriyor. İngilizce gruplarımız CEFR’e göre A1’den C2’ye altı kurdan oluşur; gruplar 10–15 kişiliktir ve dersler akşam ve hafta sonu yapılır. Kızılay, Batıkent, Bahçelievler ve Çayyolu şubelerimizde yüz yüze çalışabilir, isterseniz birebir ya da online ders alabilirsiniz. Programlarımızı İngilizce kursu sayfamızda inceleyebilir, hangi kurdan başlayacağınızı ücretsiz online seviye tespiti ile öğrenebilir, kayıt olmadan önce ücretsiz deneme dersine katılabilirsiniz.
Kaynaklar
Kurallar ve “(Cambridge)” diye işaretlenen örnek cümleler Cambridge University Press & Assessment’ın Cambridge Dictionary dil bilgisi rehberinden (English Grammar Today) alınmıştır (erişim: 27 Ekim 2026):
- Be, Contractions, Forming negative statements, questions and imperatives
- Questions: yes-no questions, Questions: wh-questions
İçerik denetimi: Active English İngilizce eğitmeni