Bu rehberde üç geçmiş zamanın çekimini ve kullanımını, pretérito indefinido‘da yazımı ve kökü değişen fiilleri, sık kullanılan düzensiz fiilleri, indefinido ile imperfecto arasındaki farkı, pretérito perfecto‘nun ne zaman tercih edildiğini, sık yapılan hataları, cevaplı bir alıştırmayı ve sık sorulan soruları bulacaksınız. Çekimler İspanya Eğitim Bakanlığının INTEF ders kaynaklarından, Madrid Complutense Üniversitesi’nin yabancılar için İspanyolca dil bilgisi platformundan ve Kansas Üniversitesi’nin açık İspanyolca müfredatı Acceso’dan; kullanım kuralları Complutense ve Acceso’dan alınmıştır. Şimdiki zamanın çekimini İspanyolca fiil çekimi rehberimizde anlattık; geçmiş zamanlar o çekimlerin üzerine kurulur.
Tablolar hakkında not: Tablolarda vosotros (siz, birden fazla kişiye samimi hitap) biçimi de verilmiştir. usted (siz, tek kişi) ve ustedes (siz, çoğul) fiili üçüncü şahıs gibi çeker: usted habló, ustedes hablaron. Kaynaklarda aynı zamanın farklı adları geçer: İspanya Eğitim Bakanlığının ders kaynakları pretérito perfecto simple, Complutense pretérito perfecto simple o indefinido, Acceso el pretérito der; üçü de aynı zamandır.
İspanyolcada Üç Geçmiş Zaman Bir Bakışta
| Zaman | Yapılışı | Ne anlatır? | Sık eşlik eden ifadeler (Complutense) |
|---|---|---|---|
| pretérito indefinido hablé (konuştum) |
Kök + -é, -aste, -ó… / -í, -iste, -ió… | Bitmiş bir zaman diliminde tamamlanan eylem; olayları sırasıyla anlatma | ayer, anoche, la semana pasada, hace unos días, el verano pasado, en 1986 |
| pretérito imperfecto hablaba (konuşurdum, konuşuyordum) |
Kök + -aba / -ía | Alışkanlık, betimleme, süren durum, olayın arka planı | siempre, a menudo, a veces, de niño, mientras, cuando |
| pretérito perfecto he hablado (konuştum) |
haber (he, has, ha…) + ortaç (-ado, -ido) | Konuşanın hâlâ içinde bulunduğu zaman dilimindeki olay; zamanı belirtilmeyen deneyim | hoy, esta mañana, esta semana, este año, ya, todavía no, ¿alguna vez? |
Complutense’nin örnekleriyle: Pedro salió a la calle, compró el periódico y cogió el autobús. (Pedro sokağa çıktı, gazeteyi aldı ve otobüse bindi.) Cantaba mientras se duchaba. (Duş alırken şarkı söylüyordu.) Hoy hemos ido de excursión a Toledo. (Bugün Toledo’ya geziye gittik.) Complutense’nin tablosunda bunların yanında pretérito pluscuamperfecto (había cantado, şarkı söylemişti) da vardır; geçmişteki başka bir olaydan önce olanı anlatır: Cuando llegaron, ya había puesto la mesa. (Onlar geldiğinde sofrayı çoktan kurmuştum ya da kurmuştu.) Bu rehber yukarıdaki üç zamana odaklanır. Pluscuamperfecto‘yu, gelecek zamanı ve öteki zamanları İspanyolca zamanlar yazımızda tek tabloda topladık.
İspanyolca Pretérito Indefinido: Düzenli Fiiller
Mastar eki (-ar, -er, -ir) atılır ve köke geçmiş zaman ekleri getirilir. -er ve -ir fiilleri aynı ekleri alır. Tablo Acceso’nun çekim tablosundandır; İspanya Eğitim Bakanlığının ders kaynağı da aynı ekleri soñar (rüya görmek) fiiliyle verir: soñé, soñaste, soñó, soñamos, soñasteis, soñaron.
| Şahıs | hablar (konuşmak) | comer (yemek) | vivir (yaşamak) |
|---|---|---|---|
| yo | hablé | comí | viví |
| tú | hablaste | comiste | viviste |
| él, ella, usted | habló | comió | vivió |
| nosotros, nosotras | hablamos | comimos | vivimos |
| vosotros, vosotras | hablasteis | comisteis | vivisteis |
| ellos, ellas, ustedes | hablaron | comieron | vivieron |
- Vurgu işareti anlamı değiştirir: Düzenli fiillerde yo ve él/ella biçimleri vurgu işaretiyle yazılır. İspanya Eğitim Bakanlığının ders kaynağı bu işaretin unutulmasını sık bir hata olarak gösterir (llevó, acabé, sentí, miró). İşaretsiz hablo şimdiki zamandır (konuşurum), işaretli habló geçmiş zamandır (konuştu).
- nosotros biçimi: Tablolar karşılaştırılınca -ar ve -ir fiillerinde nosotros biçiminin şimdiki zamanla aynı olduğu görülür: hablamos (konuşuyoruz / konuştuk), vivimos (yaşıyoruz / yaşadık). Hangisi olduğunu cümledeki zaman ifadesi gösterir: Ayer hablamos con el profesor. (Dün öğretmenle konuştuk.) -er fiillerinde iki biçim farklıdır: comemos (yiyoruz), comimos (yedik).
- yo biçiminde yazım değişikliği: Acceso’ya göre bazı fiiller sesi korumak için yalnız yo biçiminde yazımı değiştirir: c → qu (explicar → expliqué, buscar → busqué), g → gu (llegar → llegué, pagar → pagué), z → c (empezar → empecé), gu → gü (averiguar → averigüé). Öteki şahıslar düzenlidir: llegaste, llegó…
Üçüncü şahısta kökü değişen fiiller
Acceso’ya göre bazı fiillerde kök yalnız él/ella/usted ve ellos/ellas/ustedes biçimlerinde değişir:
- e → i: pedir (istemek) → pedí, pediste, pidió, pedimos, pedisteis, pidieron. Aynı kalıpta: preferir, sentirse, vestirse, divertirse. FundéuRAE’ye göre elegir (seçmek) de pedir gibi çekilir: eligió, eligieron (“elegió” ve “elegieron” değil).
- o → u: morir (ölmek) → murió, murieron; dormir (uyumak) → durmió, durmieron.
- i → y: influir (etkilemek) → influyó, influyeron. Acceso’nun aynı kalıba koyduğu fiiller arasında leer (okumak) ve oír (duymak) da vardır: leyó, leyeron; oyó, oyeron.
Pretérito Indefinido’da Sık Kullanılan Düzensiz Fiiller
Acceso’nun tablosuna göre ser, ir, ver ve dar tamamen düzensizdir:
| Şahıs | ser (olmak) / ir (gitmek) | ver (görmek) | dar (vermek) |
|---|---|---|---|
| yo | fui | vi | di |
| tú | fuiste | viste | diste |
| él, ella, usted | fue | vio | dio |
| nosotros, nosotras | fuimos | vimos | dimos |
| vosotros, vosotras | fuisteis | visteis | disteis |
| ellos, ellas, ustedes | fueron | vieron | dieron |
ser ile ir‘in biçimleri aynı olduğu için anlamı cümle belirler: Fui a Madrid en verano. (Yazın Madrid’e gittim.) / La fiesta fue estupenda. (Parti harikaydı.)
Bir grup sık fiil ise pretérito indefinido‘da yeni bir kök alır. Acceso’ya göre bu köklere genellikle -e, -iste, -o, -imos, -isteis, -ieron ekleri gelir ve bu ekler vurgu işareti almaz. Örneğin tener (sahip olmak): tuve, tuviste, tuvo, tuvimos, tuvisteis, tuvieron.
| Mastar | Kök (Acceso) | yo | él, ella, usted |
|---|---|---|---|
| estar (olmak, bulunmak) | estuv- | estuve | estuvo |
| tener (sahip olmak) | tuv- | tuve | tuvo |
| poder (-ebilmek) | pud- | pude | pudo |
| poner (koymak) | pus- | puse | puso |
| saber (bilmek) | sup- | supe | supo |
| hacer (yapmak) | hic- (üçüncü tekil şahısta hiz-) | hice | hizo |
| querer (istemek) | quis- | quise | quiso |
| venir (gelmek) | vin- | vine | vino |
| decir (söylemek) | dij- | dije | dijo |
| traer (getirmek) | traj- | traje | trajo |
Complutense’nin düzensiz fiiller tablosu da bu biçimlerden dije, hice, quise, vine, estuve, pude, puse, supe, tuve‘yi sayar. hacer‘in bütün çekimi: hice, hiciste, hizo, hicimos, hicisteis, hicieron. Acceso bu eklerin “genellikle” geldiğini belirttiği için tabloda yalnız yo ve él/ella biçimleri verildi; decir ve traer gibi fiillerin bütün çekimini bir sözlükten kontrol edin.
İspanyolca Imperfecto: Çekim
-ar fiilleri köke -aba, -er ve -ir fiilleri -ía ekini alır. Tablo Acceso’nun tablosundandır; aynı biçimler İspanya Eğitim Bakanlığının ders kaynaklarında cantar (cantaba, cantabas, cantaba, cantábamos, cantabais, cantaban) ve comer (comía, comías…) ile, Complutense’de amaba, temía, partía örnekleriyle verilir.
| Şahıs | hablar | comer | vivir |
|---|---|---|---|
| yo | hablaba | comía | vivía |
| tú | hablabas | comías | vivías |
| él, ella, usted | hablaba | comía | vivía |
| nosotros, nosotras | hablábamos | comíamos | vivíamos |
| vosotros, vosotras | hablabais | comíais | vivíais |
| ellos, ellas, ustedes | hablaban | comían | vivían |
Tablodan görüldüğü gibi yo ve él/ella biçimleri aynıdır (hablaba, comía); kimin kastedildiği bağlamdan ya da özne zamirinden anlaşılır. -ar fiillerinde yalnız nosotros biçimi vurgu işareti alır (hablábamos); -ía ekindeki işaret ise bütün şahıslarda yazılır.
Acceso düzensiz biçim olarak yalnız şu üç fiili verir:
| Şahıs | ser | ir | ver |
|---|---|---|---|
| yo | era | iba | veía |
| tú | eras | ibas | veías |
| él, ella, usted | era | iba | veía |
| nosotros, nosotras | éramos | íbamos | veíamos |
| vosotros, vosotras | erais | ibais | veíais |
| ellos, ellas, ustedes | eran | iban | veían |
Şimdiki zamanda düzensiz olan tener, hacer, poder, querer gibi fiiller Acceso’nun bu listesinde yoktur; imperfecto‘da düzenli eklerle çekilirler: tenía, hacía, podía, quería.
Indefinido mi, Imperfecto mu?
İki zaman da geçmişi anlatır; fark, olaya nasıl baktığınızdadır. Complutense’ye göre pretérito indefinido geçmişte bitmiş ve konuşan için artık geride kalmış bir zaman diliminde gerçekleşmiş eylemi, imperfecto ise geçmişte tamamlanmamış, süren eylemi anlatır. Acceso aynı farkı şöyle açıklar: imperfecto olayın başını ya da sonunu göstermeden “ortasını” anlatır; pretérito ise olayı başlamış ya da bitmiş, tamamlanmış olarak gösterir.
| Imperfecto: süren, tekrarlanan, betimlenen | Indefinido: olup biten, sınırlı |
|---|---|
| Alışkanlık: Íbamos a la piscina todos los días en el verano. (Yazın her gün havuza giderdik.) (Acceso) | Tek olay: El verano pasado Katie fue a España. (Geçen yaz Katie İspanya’ya gitti.) (Acceso) |
| Betimleme, arka plan: Era un día muy bonito. Hacía mucho sol… (Çok güzel bir gündü. Güneş pırıl pırıldı…) (Acceso) | Olayların sırası: Primero llegué a casa, me puse cómoda y luego lo llamé. (Önce eve geldim, rahatladım, sonra onu aradım.) (Complutense) |
| Duygu ve durum: El chico se sentía triste. (Çocuk üzgün hissediyordu.) (Acceso) | Süresi belli olay: Vivió dos años en Madrid. (İki yıl Madrid’de yaşadı.) (Complutense) |
| Aynı anda süren iki olay: Yo leía y mi novio trabajaba en el jardín. (Ben kitap okuyordum, sevgilim de bahçede çalışıyordu.) (Acceso) | Kapanmış zaman dilimi: Ayer no pude llamarte. (Dün seni arayamadım.) (Complutense) |
İki zaman aynı cümlede birlikte de kullanılabilir: süren eylem imperfecto‘yla, onu kesen olay indefinido‘yla anlatılır. Complutense’nin örneği: Descansaba, cuando de pronto sonó la alarma. (Dinleniyordum ki birden alarm çaldı.) Acceso da hikâyedeki arka planın ardından gelen cuando de repente (derken birden) ifadesinden sonra hangi zamanın kullanılacağını sorar; Acceso soruyu cevapsız bırakır; cevap indefinido‘dur, çünkü olay o anda başlar.
Complutense’ye göre süreyi açıkça sınırlayan zarflar normalde imperfecto ile indefinido arasındaki seçimi kısıtlar; böyle bir durumda indefinido kullanılır: Por unos segundos se sintió fuera de lugar. (Birkaç saniye kendini yersiz hissetti.) cümlesinde se sentía yanlıştır.
Conocer ve saber: Türkçeye farklı çevrilen fiiller
Acceso’ya göre bazı fiillerin anlamı iki zamanda değişiyor gibi görünür; aslında değişen çeviridir. Örnekler Acceso’nun cümlelerinden uyarlanmıştır:
- María conocía a los chicos del parque. (María parktaki çocukları tanıyordu.) / María conoció a los chicos en el parque. (María çocuklarla parkta tanıştı.)
- María sabía la verdad. (María gerçeği biliyordu.) / María supo la verdad. (María gerçeği öğrendi.)
Pretérito Perfecto: Haber + Ortaç
Pretérito perfecto (Complutense’deki adıyla pretérito perfecto compuesto), haber fiilinin şimdiki zamanı ve fiilin ortacıyla (participio) kurulur. Ortaç -ar fiillerinde -ado, -er ve -ir fiillerinde -ido ile yapılır (hablar → hablado, comer → comido, vivir → vivido). haber‘in çekimi Acceso’nun tablosundandır:
| Şahıs | haber | Örnek |
|---|---|---|
| yo | he | he hablado |
| tú | has | has comido |
| él, ella, usted | ha | ha vivido |
| nosotros, nosotras | hemos | hemos hablado |
| vosotros, vosotras | habéis | habéis comido |
| ellos, ellas, ustedes | han | han vivido |
Acceso’nun düzensiz ortaç listesi: decir → dicho, escribir → escrito, hacer → hecho, poner → puesto, romper → roto, ver → visto. Ortaç özneye göre değişmez (Acceso’nun örneklerinde de böyledir): ¿Han viajado ustedes a España? (İspanya’ya gittiniz mi?)
Complutense’ye göre pretérito perfecto konuşanın hâlâ içinde bulunduğu zaman dilimindeki olayları anlatır (hoy, esta semana, este año); zamanı belirtilmeyen sorularda ve bugüne uzanan durumlarda da kullanılır:
- Esta semana no he hecho ningún circuito. (Bu hafta hiç tura çıkmadım.) (Complutense)
- ¿Has estado alguna vez en Cuba? (Hiç Küba’da bulundun mu?) (Complutense)
- El correo todavía no ha llegado. (Posta henüz gelmedi.) (Complutense)
- No, todavía no la he visto. (Hayır, onu henüz görmedim.) (Acceso)
Complutense’ye göre farkı zaman dilimi belirler: pretérito perfecto konuşanın içinde bulunduğu zamana, indefinido konuşan için kapanmış bir zamana bakar. Bu yüzden Hoy he comido en casa. (Bugün evde yedim.) ama Ayer comí en casa. (Dün evde yedim.) denir.
Sık Yapılan Hatalar
- Vurgu işaretini unutmak: “Ayer hablo con Ana” değil, Ayer habló con Ana (Dün Ana’yla konuştu) ya da Ayer hablé con Ana (Dün Ana’yla konuştum). İşaretsiz hablo şimdiki zamandır.
- tú biçimine -s eklemek: İspanya Eğitim Bakanlığının ders kaynağına göre “dijistes” yanlış, dijiste doğrudur; aynı kurala göre “hablastes” değil hablaste.
- nosotros biçiminde a yerine e kullanmak: Aynı kaynağa göre “Nosotros cantemos en la fiesta” değil Nosotros cantamos en la fiesta (Partide şarkı söyledik).
- Kök değişikliğini atlamak: FundéuRAE’ye göre “elegió” değil eligió; Acceso’daki kalıplara göre “pedió” değil pidió, “dormió” değil durmió.
- Düzensiz köke vurgu işaretli ek getirmek: “estuvó, tuvé” değil estuvo, tuve.
- hacer‘in üçüncü şahsında c yazmak: “hico” değil hizo.
- Sınırlı süre için imperfecto kullanmak: Süresi belli, tamamlanmış bir dönem için Complutense’nin örneğindeki gibi indefinido kullanılır: “Vivía dos años en Madrid” yerine Viví dos años en Madrid (İki yıl Madrid’de yaşadım).
- Bugünkü olay için zamanı karıştırmak: hoy, esta semana gibi henüz bitmemiş bir zaman dilimi söylüyorsanız Complutense’nin tarif ettiği kullanım pretérito perfecto‘dur: Esta mañana he desayunado café. (Bu sabah kahvaltıda kahve içtim.)
Alıştırma
Parantezdeki fiili uygun geçmiş zamanda çekin. Cevaplar ve kısa açıklamaları aşağıda.
- Ayer yo ___ con mi madre. (hablar)
- De niños, nosotros ___ al parque todos los días. (ir)
- El año pasado ellos ___ a Barcelona. (viajar)
- Hoy yo no ___ nada. (comer)
- Cuando ___ pequeña, mi abuela ___ en un pueblo. (ser, vivir)
- ¿Tú ___ la película anoche? (ver)
- Ella ___ un café y se fue. (pedir)
- Ayer yo ___ a las ocho y luego ___ el autobús. (llegar, tomar)
- ¿Alguna vez ___ (vosotros) paella? (probar)
- Mientras yo ___, sonó el teléfono. (dormir)
Cevaplar
- hablé: ayer, kapanmış zaman dilimi.
- íbamos: geçmişteki alışkanlık (todos los días); ir‘in imperfecto‘su düzensizdir.
- viajaron: el año pasado, tek seferlik, tamamlanmış olay. (Her yıl tekrarlanan bir alışkanlık kastediliyorsa viajaban da olabilir.)
- he comido: hoy, Complutense’nin tarif ettiği kullanıma göre konuşan bu zaman diliminin içinde.
- era, vivía: geçmişteki durum ve betimleme.
- viste: anoche, tek olay.
- pidió: e → i kök değişikliği üçüncü şahısta.
- llegué, tomé: sırayla olan olaylar; llegar‘ın yo biçiminde g → gu.
- habéis probado: Complutense’nin tarif ettiği kullanıma göre zamanı belirtilmeyen deneyim (¿alguna vez?).
- dormía: süren eylem; onu kesen olay indefinido‘da (sonó).
Sık Sorulan Sorular
İspanyolca geçmiş zaman nasıl yapılır?
Üç temel zaman vardır. pretérito indefinido‘da köke -é, -aste, -ó, -amos, -asteis, -aron (-ar) ya da -í, -iste, -ió, -imos, -isteis, -ieron (-er, -ir) eklenir. imperfecto‘da -aba ya da -ía ekleri kullanılır. pretérito perfecto ise he, has, ha, hemos, habéis, han + ortaçla kurulur.
Pretérito indefinido ile imperfecto arasındaki fark nedir?
indefinido tamamlanmış, sınırlı bir olayı anlatır (Ayer fui al cine. Dün sinemaya gittim.); imperfecto alışkanlığı, süren durumu ve betimlemeyi anlatır (Siempre iba al cine los sábados. Cumartesileri hep sinemaya giderdim.).
Pretérito perfecto ile indefinido arasındaki fark nedir?
Complutense’ye göre pretérito perfecto konuşanın hâlâ içinde bulunduğu zaman dilimini (hoy, esta semana, este año), indefinido ise kapanmış bir zaman dilimini (ayer, la semana pasada, en 1986) anlatır.
Fui hem ser hem ir için mi kullanılır?
Evet. pretérito indefinido‘da ser ve ir aynı biçimlerle çekilir: fui, fuiste, fue, fuimos, fuisteis, fueron. Anlamı cümle belirler: Fui a casa (Eve gittim), Fue un error (Bir hataydı).
İspanyolca imperfecto’da düzensiz fiil var mı?
Acceso düzensiz olarak yalnız ser (era), ir (iba) ve ver (veía) fiillerini verir; öteki fiiller -aba ya da -ía ekiyle çekilir.
Hangi geçmiş zamanı önce öğrenmeliyim?
Kendi gününüzü ve geçmişinizi anlatabilmek için üçüne de ihtiyacınız olur. Düzenli çekimden başlayıp ser, ir, tener, hacer, estar gibi sık fiillerin geçmiş biçimlerini kendi cümlelerinizle çalışmak işe yarar.
İspanyolcaya Devam Etmek İçin
Geçmiş zamanları kendi gününüzü anlatarak çalışabilirsiniz: dün ne yaptığınızı indefinido‘yla, çocukken ne yaptığınızı imperfecto‘yla birkaç cümlede yazın. Şimdiki zaman çekimini ve ser ile estar farkını İspanyolca fiil çekimi, tarih söylemeyi İspanyolca günler, aylar ve mevsimler rehberlerimizde bulabilirsiniz. Öğrenmeye nereden başlayacağınızı görmek için Kolay İspanyolca nasıl öğrenilir? yazımıza bakabilirsiniz.
Active English’te İspanyolca A1–B2 grup dersleri Kızılay şubemizde açılır; talebe göre Batıkent, Bahçelievler ve Çayyolu şubelerimizde de dönemsel olarak grup açılabilir. Birebir özel dersler şubelerimizde ve online verilir (7 yaşından itibaren); DELE sınavına hazırlık da birebir derslerle planlanır. Ayrıntılar Ankara İspanyolca kursu ve Ankara DELE kursu sayfalarımızda; başlamadan önce ücretsiz seviye tespiti yaptırabilir, kayıt olmadan önce ücretsiz deneme dersine katılabilirsiniz.
Kaynaklar
Çekimler ve kurallar aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır (erişim: 25 Ekim 2026). Kaynağı parantez içinde belirtilen örnekler ilgili kaynaktandır; öteki örnek cümleler ve alıştırma bu kurallara göre tarafımızca hazırlanmıştır.
- İspanya Eğitim Bakanlığı, INTEF ders kaynakları: Las conjugaciones del verbo, Errores comunes en el uso de los verbos (İlkokul 6. sınıf); Primera conjugación, Segunda conjugación (İlkokul 4. sınıf)
- Universidad Complutense de Madrid, Plataforma gramatical de enseñanza de español como lengua extranjera: Formas personales: usos más importantes, Usos narrativos, Conjugación regular, Verbos irregulares
- University of Kansas, Acceso (açık İspanyolca müfredatı): El pretérito, El imperfecto, El pretérito en contraste con el imperfecto, El presente perfecto
- FundéuRAE (Fundación del Español Urgente): eligió y eligieron, no elegió ni elegieron
İçerik denetimi: Active English İspanyolca eğitmeni