İngilizce harflerin okunuşu, Türkçedeki harf adlarından oldukça farklıdır: E harfi “i”, I harfi “ay”, G harfi ise “ci” diye okunur. İngiliz alfabesinde 26 harf vardır, ancak standart İngiliz telaffuzunda 44 ses (fonem) vardır: 24 ünsüz, 12 ünlü ve 8 çift ünlü. Bu yüzden aynı harf farklı kelimelerde farklı okunabilir.
İngilizce alfabe okunuşu (A’dan Z’ye): A (ey), B (bi), C (si), D (di), E (i), F (ef), G (ci), H (eyç), I (ay), J (cey), K (key), L (el), M (em), N (en), O (ou), P (pi), Q (kyu), R (ar; İngiliz telaffuzunda uzun “a”), S (es), T (ti), U (yu), V (vi), W (dabılyu), X (eks), Y (uay), Z (zed; ABD’de “zi”).
Bu yazıda A’dan Z’ye İngilizce harflerin okunuşu tablosunu, İngiliz ve Amerikan İngilizcesi arasındaki farkları, Türklerin sık karıştırdığı harfleri ve bir kelimeyi harf harf söylerken işinize yarayacak kalıpları bulacaksınız.
İngilizce Harflerin Okunuşu: A’dan Z’ye Tablo
Tabloda her harfin adı IPA ile ve Türkçe harflerle yaklaşık olarak verilmiştir. IPA’daki ː işareti sesin uzun okunduğunu, (r) ise r’nin İngiliz telaffuzunda genellikle okunmadığını gösterir. İngiliz (UK) ve Amerikan (US) okunuşu farklı olan harflerde ikisi de yazılmıştır.
| Harf | IPA | Okunuşu | Örnek kelime |
|---|---|---|---|
| A a | /eɪ/ | ey | apple (elma) |
| B b | /biː/ | bi | book (kitap) |
| C c | /siː/ | si | cat (kedi) |
| D d | /diː/ | di | door (kapı) |
| E e | /iː/ | i | egg (yumurta) |
| F f | /ef/ | ef | family (aile) |
| G g | /dʒiː/ | ci | garden (bahçe) |
| H h | /eɪtʃ/ | eyç | house (ev) |
| I i | /aɪ/ | ay | ice (buz) |
| J j | /dʒeɪ/ | cey | juice (meyve suyu) |
| K k | /keɪ/ | key | key (anahtar) |
| L l | /el/ | el | lemon (limon) |
| M m | /em/ | em | money (para) |
| N n | /en/ | en | name (isim) |
| O o | UK /əʊ/, US /oʊ/ | ou | orange (portakal) |
| P p | /piː/ | pi | pencil (kurşun kalem) |
| Q q | /kjuː/ | kyu | queen (kraliçe) |
| R r | UK /ɑː(r)/, US /ɑːr/ | UK a, US ar | river (nehir) |
| S s | /es/ | es | school (okul) |
| T t | /tiː/ | ti | table (masa) |
| U u | /juː/ | yu | umbrella (şemsiye) |
| V v | /viː/ | vi | village (köy) |
| W w | /ˈdʌbljuː/ | dabılyu | water (su) |
| X x | /eks/ | eks | box (kutu) |
| Y y | /waɪ/ | uay | yellow (sarı) |
| Z z | UK /zed/, US /ziː/ | UK zed, US zi | zoo (hayvanat bahçesi) |
Harfin Adı ile Kelimedeki Sesi Aynı Değil
Alfabeyi ezberlemek, kelimeleri doğru okumak için tek başına yetmez. İngilizce harflerin okunuşu, yani harfin adı, o harfin bir kelimenin içinde çıkardığı sesle çoğu zaman aynı değildir:
- C: “cool” kelimesinde k gibi (“kul”), “city” kelimesinde s gibi (“siti”) okunur.
- G: “go” kelimesinde g, “giraffe” kelimesinde c sesi verir.
- A: “name” kelimesinde harfin adı gibi “ey”, “cat” kelimesinde a ile e arası bir ses, “car” kelimesinde uzun bir “a” olarak duyulur.
- Okunmayan harfler: “know” kelimesindeki k, “write” kelimesindeki w ve “psychology” kelimesindeki p okunmaz.
Bu yüzden yeni bir kelime öğrenirken yazılışıyla birlikte okunuşunu da sözlükten kontrol etmek gerekir. Türkçeye geçmiş İngilizce kelimelerde de İngilizcedeki okunuş yazılıştan farklı olabilir; örnekler için dilimize girmiş İngilizce kelimeler yazımıza bakabilirsiniz.
İngiliz ve Amerikan İngilizcesinde Harf Okunuşu Farkları
İngilizce harflerin okunuşu, İngiliz ve Amerikan aksanında büyük ölçüde aynıdır. Farklı olan üç harf şunlardır:
- Z: İngiltere’de /zed/ “zed”, ABD’de /ziː/ “zi” diye okunur. İkisi de doğrudur.
- R: İngiliz telaffuzunda r sesi düşer ve harf uzun bir “a” gibi okunur; Amerikan telaffuzunda r duyulur: “ar”. Aynı fark kelimelerde de görülür: car, İngiltere’de “ka”, ABD’de “kar” gibi okunur.
- O: İngiliz telaffuzunda “ı”dan “u”ya kayan /əʊ/, Amerikan telaffuzunda “ou”ya daha yakın /oʊ/ sesi duyulur.
İki okunuşu karşılaştırmak için Cambridge Dictionary’deki Z maddesinde İngiliz ve Amerikan ses kayıtlarını ayrı ayrı dinleyebilirsiniz.
Türklerin Sık Karıştırdığı İngilizce Harfler
Türkçede harf adları sese yakın olduğu için (a, be, ce gibi), İngilizce harflerin okunuşu başta kafa karıştırıcı gelebilir. Şu ikililer özellikle sık karıştırılır:
| Harfler | Doğru okunuş | Neden karışır? |
|---|---|---|
| E ve I | E “i” /iː/, I “ay” /aɪ/ | Türkçe alışkanlıkla E “e”, I “ı” diye söylenir. |
| A ve R | A “ey” /eɪ/, R “ar” /ɑː(r)/ | Türkçedeki “a” sesi, İngilizcede R harfinin adına benzer. |
| G ve J | G “ci” /dʒiː/, J “cey” /dʒeɪ/ | İkisi de “c” sesiyle başlar. |
| C | “si” /siː/ | Türkçe alışkanlıkla “ce” denirse karşınızdaki kişi J harfini anlayabilir. |
| Y ve W | Y “uay” /waɪ/, W “dabılyu” /ˈdʌbljuː/ | Türkçede Y “ye” diye okunur. İngilizcede Y, “why” kelimesiyle aynı söylenir ve w sesiyle başladığı için W ile karıştırılabilir. |
| U ve Q | U “yu” /juː/, Q “kyu” /kjuː/ | Türkçedeki “u” alışkanlığı yanıltır; U “you”, Q ise “cue” kelimesi gibi okunur. |
| H | “eyç” /eɪtʃ/ | Türkçedeki “he” alışkanlığıyla yanlış söylenir. |
Telefonda İngilizce harflerin okunuşu daha da önem kazanır, çünkü B, C, D, E, G, P, T ve V gibi “i” sesiyle biten harfler birbirine çok benzer. Böyle durumlarda harfi bir kelimeyle eşleştirmek karışıklığı önlemeye yardımcı olur.
İngilizcede Harf Harf Söyleme (Spelling) Nasıl Yapılır?
İngilizce harflerin okunuşu özellikle otelde, havalimanında ya da telefonda adınızı veya e-posta adresinizi harf harf söylemeniz gerektiğinde işe yarar. Şu kalıplar işinizi kolaylaştırır:
- How do you spell that? — Nasıl yazılıyor?
- Could you spell your surname, please? — Soyadınızı harf harf söyler misiniz?
- Double: Aynı harf art arda geliyorsa “double” denebilir: Anna için “A, double N, A”. Harfi iki kez söylemek de anlaşılır.
- capital / lower case: büyük harf / küçük harf. Örnek: “capital A”.
- E-posta işaretleri: @ “at”, nokta “dot”, _ “underscore”, – “hyphen” ya da “dash” diye okunur. ali.kaya@example.com adresi “ali dot kaya at example dot com” diye söylenir.
Karışıklığı Önlemek İçin NATO Fonetik Alfabesi
Telefonda harfleri netleştirmek için her harf bir kelimeyle eşleştirilir: “B for Bravo” ya da “B as in Bravo”. Havacılıkta ve telsiz iletişiminde kullanılan NATO fonetik alfabesi şöyledir: Alfa, Bravo, Charlie, Delta, Echo, Foxtrot, Golf, Hotel, India, Juliett, Kilo, Lima, Mike, November, Oscar, Papa, Quebec, Romeo, Sierra, Tango, Uniform, Victor, Whiskey, X-ray, Yankee, Zulu. Günlük hayatta “B for book” gibi basit kelimeler de iş görür.
İngilizce Alfabeyi ve Harflerin Okunuşunu Bilmek Neden Önemli?
- İngilizce harflerin okunuşu, okuma ve telaffuz çalışmalarının temelidir.
- Duyduğunuz bir kelimenin nasıl yazıldığını sormanızı ve sözlükte bulmanızı kolaylaştırır.
- Adınızı, soyadınızı, e-posta ve adres bilgilerinizi harf harf söylemeniz istendiğinde zorlanmazsınız.
- Kısaltmaları doğru okursunuz: BBC “bi bi si”, USA “yu es ey”, CV “si vi” diye okunur.
Sık Sorulan Sorular
İngilizcede kaç harf var?
İngiliz alfabesinde 26 harf vardır. Bunların beşi sesli harftir (a, e, i, o, u); y ise bazı kelimelerde sesli harf gibi davranır (gym, happy). Türkçedeki ç, ğ, ı, ö, ş ve ü İngilizcede yoktur; q, w ve x ise Türk alfabesinde bulunmaz.
Z harfi “zed” mi okunur, “zi” mi?
İkisi de doğrudur. İngiliz İngilizcesinde “zed”, Amerikan İngilizcesinde “zi” denir. Hangi aksanı öğreniyorsanız ona uygun olanı tutarlı biçimde kullanmanız yeterlidir.
En sık ve en seyrek kullanılan harfler hangileri?
Cornell Üniversitesi’nin yaklaşık 40.000 kelimelik bir örneklem üzerinde yaptığı sayımda en sık görülen harf E (%12,0), ikincisi T’dir (%9,1); en seyrek görülenler ise X, Q, J ve Z’dir (her biri %0,2’nin altında).
İngilizce harflerin okunuşu nasıl çalışılır?
Önce alfabeyi sesli tekrar edin, ardından kendi adınızı, soyadınızı ve e-posta adresinizi harf harf söyleyerek pratik yapın. Özellikle E/I, A/R ve G/J ikililerine dikkat edin; bir arkadaşınızın harf harf okuduğu kelimeleri yazmak da iyi bir dinleme alıştırmasıdır.
Alfabe ve harflerin okunuşu, genellikle başlangıç (A1) derslerinin ilk konuları arasındadır; hangi seviyenin neyi kapsadığını İngilizce seviyeleri yazımızda bulabilirsiniz. Telaffuzunuzu bir öğretmen eşliğinde geliştirmek isterseniz Active English’in Kızılay, Batıkent, Bahçelievler ve Çayyolu şubelerindeki A1–C2 İngilizce kurslarına ya da C2’ye kadar birebir özel derslere katılabilirsiniz. Nereden başlayacağınızı görmek için önce ücretsiz seviye tespit sınavımızı çözebilirsiniz.