Bu yazıda Almanca şahıs zamirlerini ve iyelik zamirlerini Nominativ, Akkusativ ve Dativ hâlleriyle tablolarda, üçüncü tekil şahısta er, sie, es seçimini, kibar Sie‘yi, sein ile ihr farkını, doğru zamiri adım adım seçmeyi, sık yapılan hataları ve sık sorulan soruları bulacaksınız. Hangi fiilin ve edatın Akkusativ, hangisinin Dativ istediğini Almanca Akkusativ ve Dativ rehberimizde ayrıntılı anlattık; burada yalnız zamirlerin biçimlerine odaklanıyoruz.
Almanca Şahıs Zamirleri Tablosu
Duden’e göre şahıs zamirleri (Personalpronomen) daha önce anılan kişi ya da şeylerin yerine geçer; birinci şahıs konuşanı, ikinci şahıs konuşulanı, üçüncü şahıs sözü edilen kişi ya da şeyi gösterir. Cinsiyet ayrımı yalnız üçüncü tekil şahısta vardır. Biçimler DWDS’nin çekim tablolarındandır:
| Türkçesi | Nominativ | Akkusativ | Dativ |
|---|---|---|---|
| ben | ich | mich | mir |
| sen | du | dich | dir |
| o (eril) | er | ihn | ihm |
| o (dişil) | sie | sie | ihr |
| o (nötr) | es | es | ihm |
| biz | wir | uns | uns |
| siz (samimi, çoğul) | ihr | euch | euch |
| onlar | sie | sie | ihnen |
| siz (kibar) | Sie | Sie | Ihnen |
Tabloda iki şey göze çarpar: wir ve ihr‘in Akkusativ ve Dativ biçimleri aynıdır (uns, euch); sie (dişil), es ve sie (onlar) Akkusativ’de değişmez. DWDS Genitiv biçimlerini de verir (meiner, deiner, seiner, ihrer, unser, euer, ihrer); bunlar Goethe-Institut’un A1 envanterinde yer almaz.
Goethe-Institut’un A1 sınav tanımındaki örnekler hâlleri gösterir: Ich gehe jetzt. (Nominativ), Ich liebe dich. (Akkusativ), Kann ich dir helfen? ve Ich danke Ihnen sehr. (Dativ; helfen ve danken Dativ ister).
er, sie, es: Şeyler için de kullanılır
Türkçedeki “o”nun aksine Almancada üçüncü tekil şahıs zamiri, yerine geçtiği ismin artikeline uyar; insanlar için de eşyalar için de aynı kural geçerlidir:
- der Schlüssel → er: Wo ist der Schlüssel? – Er ist auf dem Tisch. (Anahtar nerede? – Masanın üstünde.)
- die Tasche → sie: Wie sieht die Tasche aus? – Sie ist braun. (Çanta nasıl bir şey? – Kahverengi.) (Goethe-Institut)
- das Buch → es: Das Buch ist gut. Ich lese es gern. (Kitap güzel. Onu severek okuyorum.)
İsmin artikelini bilmek bu yüzden zamir seçimi için de gerekir; kuralları Almanca artikeller rehberimizde anlattık.
Kibar hitap: Sie ve Ihnen
Duden’e göre Almancada kibar hitap için üçüncü çoğul şahıs kullanılır; pek tanımadığınız ya da arada mesafe olan bir ya da birden çok kişiye Sie denir: Frau Hansen, Sie können jetzt eintreten. (Bayan Hansen, şimdi girebilirsiniz.) Hitap zamiri ve biçimleri (Sie, Ihnen, Ihr) her zaman büyük harfle yazılır; fiil üçüncü çoğul şahısla çekilir.
Almanca İyelik Zamirleri: mein, dein, sein, ihr
Duden’e göre iyelik zamirleri (Possessivpronomen) bir şeyin ya da kişinin kime ait olduğunu, kime bağlı olduğunu gösterir.
| Şahıs | İyelik | Türkçesi | Örnek |
|---|---|---|---|
| ich | mein | benim | mein Bruder |
| du | dein | senin | dein Fahrrad (Duden) |
| er, es | sein | onun (eril, nötr) | sein Hase (Duden) |
| sie (o, dişil) | ihr | onun (dişil) | ihr Bruder |
| wir | unser | bizim | unser Lehrer (Goethe-Institut) |
| ihr | euer | sizin (samimi) | eure Meinung (Duden) |
| sie (onlar) | ihr | onların | ihre Kinder |
| Sie | Ihr | sizin (kibar) | Ihr Name |
Seçim iki adımlıdır. Hangi iyelik sözcüğünü kullanacağınızı sahip belirler: sahip eril ya da nötrse sein, dişil ya da çoğulsa ihr. Sözcüğün alacağı eki ise sahip olunan isim belirler: Duden’e göre iyelik zamirleri yanındaki ismin cinsiyetine, sayısına ve hâline uyar. Duden’in örneği: Silas besitzt einen Hasen. Es ist sein Hase. (Silas’ın bir tavşanı var. Bu onun tavşanı.)
İyelik Zamirlerinin Hâllere Göre Çekimi
DWDS’nin mein tablosu (isimle birlikte kullanılan biçimler; eril der, dişil die, nötr das artikelli isimler):
| İsim | Nominativ | Akkusativ | Dativ |
|---|---|---|---|
| Eril | mein | meinen | meinem |
| Dişil | meine | meine | meiner |
| Nötr | mein | mein | meinem |
| Çoğul | meine | meine | meinen |
Aynı ekleri dein, sein, ihr, unser, euer ve Ihr de alır; tekilde bunlar ein‘in ekleriyle aynıdır. DWDS’ye göre euer ek alınca hem uzun hem kısa yazılabilir (euere ya da eure, eueren ya da euren); unser‘de de iki biçim vardır (unsere ya da unsre). Bu yazıda eure ve unsere biçimlerini kullandık.
| Hâl | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|
| Nominativ | Das ist meine Kollegin. (Goethe-Institut) | Bu benim iş arkadaşım. |
| Akkusativ | Ich suche meinen Schlüssel. | Anahtarımı arıyorum. |
| Akkusativ | Gib mir bitte mal dein Wörterbuch. (Goethe-Institut) | Sözlüğünü bana bir verir misin? |
| Dativ | Hast du ein Bild von deinem Sohn? (Goethe-Institut) | Oğlunun bir fotoğrafı var mı sende? |
| Dativ | Ich fahre zu meiner Freundin. | Kız arkadaşıma gidiyorum. |
| Dativ (çoğul) | Wir sprechen mit unseren Kindern. | Çocuklarımızla konuşuyoruz. |
İsim olmadan: meiner, meins
İyelik zamiri bir ismin yerine geçerse eril ve nötr Nominativ’de, nötr Akkusativ’de ek alır. Duden’in örneği: Das ist euer Haus. Hier steht unseres. (Bu sizin eviniz. Bizimki burada.) DWDS bu biçimleri meiner (eril), meine (dişil), meines ya da meins (nötr) diye verir: Ist das dein Buch? – Ja, das ist meins. (Bu senin kitabın mı? – Evet, benim.)
Doğru Zamiri Seçmek: Adım Adım
Örnek cümle: “Ayşe erkek kardeşine kitabını veriyor.”
- Kim kimdir? Özne Ayşe (sie); kitabın sahibi Ayşe, yani iyelik sözcüğü ihr.
- Fiil hangi hâlleri istiyor? geben kişiyi Dativ’de, şeyi Akkusativ’de ister.
- İsimlerin artikelini bulun: der Bruder (eril), das Buch (nötr).
- Eki ekleyin: eril Dativ ihrem, nötr Akkusativ ihr.
- Cümleyi kurun: Ayşe gibt ihrem Bruder ihr Buch. İsimlerin yerine zamir koyarsanız: Sie gibt es ihm. (Onu ona veriyor.)
Sık Yapılan Hatalar
- sein ile ihr‘i karıştırmak: “Anna ve onun kardeşi” Anna und ihr Bruder‘dir; sein Bruder değil. Sahip kadınsa ihr.
- Eki unutmak: Ich suche mein Schlüssel. yanlış; der Schlüssel Akkusativ’de: meinen Schlüssel.
- helfen‘den sonra Akkusativ kullanmak: Ich helfe dich. yanlış; helfen Dativ ister: Ich helfe dir.
- Kibar Sie‘yi küçük yazmak: Können sie mir helfen? “Onlar bana yardım edebilir mi?” diye okunur; hitapta Sie ve Ihnen büyük harfle yazılır.
- Eşya için hep es kullanmak: der Tisch için er, die Lampe için sie denir.
Sık Sorulan Sorular
Almanca şahıs zamirleri nelerdir?
ich (ben), du (sen), er, sie, es (o), wir (biz), ihr (siz), sie (onlar) ve kibar hitap Sie (siz). Akkusativ ve Dativ biçimleri yukarıdaki tabloda.
Almanca iyelik zamirleri nelerdir?
mein (benim), dein (senin), sein (onun, eril ve nötr), ihr (onun, dişil), unser (bizim), euer (sizin), ihr (onların) ve Ihr (sizin, kibar).
mich ile mir farkı nedir?
mich Akkusativ (beni), mir Dativ (bana) biçimidir: Siehst du mich? (Beni görüyor musun?), Kannst du mir helfen? (Bana yardım edebilir misin?) Hangi fiilin hangi hâli istediğini Akkusativ ve Dativ rehberimizde anlattık.
sein mi ihr mi?
Sahibe bakın: sahip eril ya da nötr bir isimse (erkek bir kişi de olabilir, der Baum gibi bir şey de) sein, dişil ya da çoğulsa ihr: Peter und sein Hund, Anna und ihr Hund.
Almancada ihr ne demek?
Bağlama göre dört anlamı vardır: “siz” (ihr seid), dişil “ona” (Dativ: Ich helfe ihr.), dişil “onun” ve “onların” (ihr Bruder). Büyük harfle Ihr kibar “sizin” demektir.
Almanca zamirler hangi seviyede öğrenilir?
Goethe-Institut’un A1 envanteri Nominativ şahıs zamirlerini, Akkusativ’de mich, dich, ihn, sie, es‘i, danken, helfen, gehören gibi fiillerle Dativ biçimlerini ve mein, dein, sein, ihr, Ihr, unser, euer iyelik sözcüklerini sayar.
Kaynaklar
Zamir biçimleri, tanımlar ve kaynağı belirtilen örnekler aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır (erişim: 29 Ekim 2026). Kaynağı belirtilmeyen örnek cümleler bu kurallara göre tarafımızca hazırlanmıştır.
- Duden: Was sind Pronomen? (öğrenciler için) ve Groß- oder Kleinschreibung von „sie/Sie“
- DWDS, şahıs zamirlerinin çekim tabloları: ich, du, er, sie, es, wir, ihr, Sie
- DWDS, iyelik zamirlerinin çekim tabloları: mein, unser, euer
- Goethe-Institut: Start Deutsch 1, Prüfungsziele, Testbeschreibung ve Start Deutsch 1 und 2, Prüfungsziele, Testbeschreibung (PDF)